Sụt cân không rõ nguyên nhân là bệnh gì? 7 nguyên nhân nguy hiểm và khi nào cần đi khám

Sụt cân không rõ nguyên nhân là gì?

Sụt cân không rõ nguyên nhân là tình trạng giảm từ khoảng 5% trọng lượng cơ thể trở lên trong vòng 6–12 tháng mà không có chủ đích giảm cân. Ví dụ, một người nặng 60kg nhưng giảm hơn 3kg trong vài tháng dù chế độ ăn và sinh hoạt không thay đổi thì nên theo dõi sức khỏe.

Không phải mọi trường hợp giảm cân đều nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường như mệt mỏi, chán ăn, sốt nhẹ, đau bụng hay tiêu chảy, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Sụt cân không rõ nguyên nhân là bệnh gì?

1. Bệnh lý đường tiêu hóa

Các bệnh về tiêu hóa là nguyên nhân phổ biến khiến cơ thể giảm cân bất thường. Khi dạ dày hoặc ruột hoạt động kém, khả năng hấp thu dưỡng chất bị suy giảm khiến cơ thể thiếu năng lượng dù vẫn ăn uống bình thường.

Một số bệnh thường gặp gồm:

• Viêm loét dạ dày - tá tràng.
• Viêm đại tràng.
• Hội chứng ruột kích thích.
• Rối loạn hấp thu.
• Bệnh Crohn hoặc viêm ruột mạn tính.

Ngoài giảm cân, người bệnh thường có biểu hiện đau bụng, đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, chán ăn.

2. Cường giáp

Tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone sẽ khiến tốc độ chuyển hóa trong cơ thể tăng cao. Điều này làm cơ thể tiêu hao năng lượng nhanh hơn bình thường, dẫn đến sụt cân dù người bệnh vẫn ăn nhiều.

Các triệu chứng thường gặp gồm:

• Tim đập nhanh.
• Run tay.
• Đổ nhiều mồ hôi.
• Mất ngủ.
• Cáu gắt.
• Cảm giác nóng trong người.

Nếu không điều trị sớm, cường giáp có thể gây biến chứng lên tim mạch và xương.

3. Đái tháo đường

Ở người mắc đái tháo đường, đặc biệt là đái tháo đường type 1 hoặc type 2 chưa được kiểm soát, cơ thể không sử dụng được glucose để tạo năng lượng nên phải phân hủy mỡ và cơ.

Kết quả là người bệnh có thể:

• Ăn nhiều nhưng vẫn gầy.
• Khát nước liên tục.
• Đi tiểu nhiều.
• Mệt mỏi kéo dài.
• Sụt cân nhanh.

Đây là một trong những dấu hiệu giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

4. Ung thư

Sụt cân không rõ nguyên nhân là triệu chứng thường gặp ở nhiều loại ung thư như:

• Ung thư dạ dày.
• Ung thư đại trực tràng.
• Ung thư gan.
• Ung thư phổi.
• Ung thư tụy.

Tế bào ung thư phát triển nhanh làm tiêu hao nhiều năng lượng, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng hấp thu và chuyển hóa của cơ thể.

Nếu giảm cân kèm theo mệt mỏi kéo dài, đau kéo dài, nổi hạch, sốt không rõ nguyên nhân hoặc chảy máu bất thường, người bệnh nên đi khám càng sớm càng tốt.

5. Nhiễm trùng mạn tính

Một số bệnh nhiễm trùng kéo dài cũng có thể khiến cơ thể giảm cân như:

• Lao phổi.
• HIV/AIDS.
• Nhiễm ký sinh trùng.
• Viêm nhiễm mạn tính.

Các bệnh này khiến cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng để chống lại tác nhân gây bệnh, đồng thời làm giảm cảm giác ngon miệng.

Triệu chứng đi kèm thường là:

• Ho kéo dài.
• Sốt về chiều.
• Đổ mồ hôi ban đêm.
• Cơ thể suy nhược.

6. Rối loạn tâm lý

Stress kéo dài, lo âu hoặc trầm cảm có thể khiến người bệnh:

• Chán ăn.
• Mất ngủ.
• Ăn không ngon.
• Giảm hấp thu dinh dưỡng.

Ở một số người, căng thẳng kéo dài còn làm tăng tiêu hao năng lượng, khiến cân nặng giảm dần theo thời gian.

7. Một số bệnh lý khác

Ngoài những nguyên nhân trên, sụt cân bất thường còn có thể liên quan đến:

• Bệnh gan mạn tính.
• Suy tim.
• Bệnh thận.
• Bệnh tự miễn.
• Tác dụng phụ của một số thuốc điều trị.

Do đó, việc tự chẩn đoán nguyên nhân tại nhà thường không chính xác.

Khi nào sụt cân cần đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:

• Giảm trên 5% cân nặng trong vòng 6–12 tháng.
• Ăn uống bình thường nhưng vẫn sụt cân.
• Sụt cân kèm sốt, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài.
• Mệt mỏi, suy nhược, thiếu sức sống.
• Ho kéo dài, khó thở.
• Có tiền sử đái tháo đường, bệnh tuyến giáp hoặc người thân mắc ung thư.

Khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân ngay từ giai đoạn đầu, nâng cao hiệu quả điều trị và hạn chế biến chứng.

Bác sĩ sẽ chỉ định những xét nghiệm gì?

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm máu tổng quát.
• Đường huyết và HbA1c.
• Xét nghiệm chức năng gan, thận.
• Kiểm tra hormone tuyến giáp.
• Nội soi dạ dày hoặc đại tràng.
• Siêu âm ổ bụng.
• Chụp CT hoặc MRI khi cần.
• Các xét nghiệm tầm soát ung thư theo chỉ định.

Việc phối hợp nhiều phương pháp giúp xác định chính xác nguyên nhân gây sụt cân.

Nên khám sụt cân không rõ nguyên nhân ở đâu tại Hà Nội?

1. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI là địa chỉ được nhiều người lựa chọn khi cần khám tổng quát và tầm soát các bệnh lý nội khoa. Bệnh viện có đầy đủ các chuyên khoa như Nội tổng quát, Tiêu hóa, Nội tiết cùng hệ thống xét nghiệm, nội soi và chẩn đoán hình ảnh hiện đại. Quy trình khám được tối ưu, thời gian chờ không quá lâu, phù hợp với người cần kiểm tra nguyên nhân sụt cân nhanh chóng. 

2. Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

MEDLATEC nổi bật với thế mạnh về xét nghiệm và chẩn đoán cận lâm sàng. Bệnh viện sở hữu Trung tâm Xét nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế cùng hệ thống máy nội soi, siêu âm, CT và MRI hiện đại, hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh lý tiêu hóa, nội tiết, gan mật và nhiều nguyên nhân gây sụt cân khác. Ngoài khám tại viện, MEDLATEC còn có dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tại nhà, giúp người bệnh tiết kiệm thời gian.

3. Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Hồng Ngọc là bệnh viện đa khoa tư nhân có thế mạnh trong khám sức khỏe tổng quát và tầm soát bệnh lý. Với đội ngũ bác sĩ ở nhiều chuyên khoa cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, người bệnh có thể được chỉ định thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và nội soi nếu cần để tìm nguyên nhân gây sụt cân bất thường. Mô hình khám theo lịch hẹn cũng giúp giảm thời gian chờ và nâng cao trải nghiệm của người bệnh. 

Làm thế nào để phòng ngừa tình trạng sụt cân bất thường?

Không phải mọi trường hợp đều có thể phòng tránh, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Ăn uống đầy đủ các nhóm chất.
• Theo dõi cân nặng định kỳ.
• Ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng.
• Tập thể dục đều đặn.
• Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh tuyến giáp.
• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bất thường.

Kết luận

Sụt cân không rõ nguyên nhân không đơn thuần là vấn đề về cân nặng mà có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm như rối loạn tiêu hóa, cường giáp, đái tháo đường, nhiễm trùng mạn tính hoặc thậm chí ung thư. Nếu cân nặng giảm nhanh mà không có lý do rõ ràng, đặc biệt khi kèm theo các triệu chứng bất thường khác, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết. Việc phát hiện sớm nguyên nhân không chỉ giúp điều trị hiệu quả hơn mà còn góp phần phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng, bảo vệ sức khỏe lâu dài.