Sốc nhiệt: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử trí kịp thời

Mùa hè và thời tiết nắng nóng là thời điểm sốc nhiệt xảy ra phổ biến hơn bao giờ hết. Tình trạng này có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, từ trẻ em, người cao tuổi đến người lao động ngoài trời. Nếu không được phát hiện và xử trí đúng cách, sốc nhiệt có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.

Vậy sốc nhiệt là gì, nguyên nhân do đâu, dấu hiệu nhận biết như thế nào và cần xử trí ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Sốc nhiệt là gì?

Sốc nhiệt, còn gọi là say nắng, là tình trạng thân nhiệt cơ thể tăng quá cao do tiếp xúc với nhiệt độ môi trường cao hoặc làm việc, sinh hoạt trong môi trường nóng kéo dài. Tình trạng này thường xảy ra khi thân nhiệt tăng lên khoảng 40°C hoặc cao hơn và phổ biến vào mùa hè.

Người bị sốc nhiệt cần được chăm sóc y tế khẩn cấp. Nếu không được điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây tổn thương não, tim, thận, cơ và nhiều cơ quan khác. Trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong.

Một số đối tượng có nguy cơ cao bị sốc nhiệt gồm:

• Người cao tuổi.
• Trẻ sơ sinh.
• Người làm việc ngoài trời.
• Người mắc bệnh tâm thần.
• Người béo phì.
• Người bị rối loạn tuần hoàn.
• Người sử dụng một số loại thuốc hoặc thường xuyên uống rượu.

Phân loại sốc nhiệt

1. Sốc nhiệt kinh điển

Sốc nhiệt kinh điển là dạng sốc nhiệt không do gắng sức. Tình trạng này thường xảy ra khi người bệnh tiếp xúc với thời tiết nắng nóng kéo dài và thiếu độ ẩm.

Loại sốc nhiệt này còn được gọi là say nắng, thường gặp ở người lớn tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính khi phải tiếp xúc thụ động với môi trường có nhiệt độ cao.

2. Sốc nhiệt do gắng sức

Tình trạng này xảy ra ở những người vận động thể chất cường độ cao trong môi trường nóng, đặc biệt khi cơ thể chưa thích nghi với nhiệt độ cao.

3. Sốc nhiệt do lạnh

Sốc nhiệt lạnh là hiện tượng nhiệt độ cơ thể giảm đột ngột khi chuyển nhanh từ môi trường nóng sang môi trường lạnh, chẳng hạn từ ngoài trời nắng gắt bước vào phòng điều hòa nhiệt độ thấp.

Lúc này cơ thể phải tiêu hao nhiều năng lượng để duy trì thân nhiệt, làm suy giảm sức đề kháng. Những người có sức khỏe yếu hoặc hệ miễn dịch kém có nguy cơ gặp phải tình trạng này cao hơn.

Nguyên nhân gây sốc nhiệt

Sốc nhiệt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

• Tiếp xúc với môi trường nhiệt độ cao.
• Hoạt động thể lực quá sức trong thời tiết nóng bức.
• Mặc quần áo dày khiến mồ hôi khó bốc hơi và cơ thể khó tản nhiệt.
• Mất nước do không bổ sung đủ lượng nước đã mất qua mồ hôi.
• Uống bia rượu làm ảnh hưởng đến khả năng điều hòa thân nhiệt của cơ thể.

Dấu hiệu nhận biết sốc nhiệt

Các biểu hiện thường gặp của sốc nhiệt gồm:

Thân nhiệt tăng cao

Nhiệt độ cơ thể đạt từ 40°C trở lên là dấu hiệu đặc trưng của sốc nhiệt.

Thay đổi trạng thái tinh thần và hành vi

Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như:

• Lú lẫn.
• Kích động.
• Nói lắp.
• Mê sảng.
• Co giật.
• Hôn mê.

Đổ mồ hôi bất thường

Người bị sốc nhiệt do vận động quá sức thường đổ nhiều mồ hôi. Ngược lại, trường hợp say nắng do thời tiết nóng kéo dài có thể xuất hiện tình trạng da nóng và khô.

Buồn nôn và nôn

Người bệnh thường cảm thấy buồn nôn hoặc nôn ói.

Da ửng đỏ

Thân nhiệt tăng cao khiến da có thể chuyển sang màu đỏ bất thường.

Thở nhanh

Nhịp thở trở nên nhanh và nông hơn bình thường.

Nhịp tim tăng

Nhiệt độ cơ thể tăng cao tạo áp lực lên tim, khiến nhịp tim tăng đáng kể.

Đau đầu dữ dội

Đây là một trong những triệu chứng thường gặp ở người bị sốc nhiệt.

Ngoài ra, người bệnh còn có thể xuất hiện mệt mỏi, hoa mắt và chóng mặt.