Rau má có tác dụng gì với sức khỏe? Cách dùng và liều lượng cần biết

Rau má là loại rau quen thuộc, thường xuất hiện trong các bữa ăn và thức uống hàng ngày của người Việt. Không chỉ có thể dùng làm rau sống, rau luộc, nấu canh hay nước ép, rau má còn được biết đến như một loại thảo dược có nhiều dược tính.

Vậy rau má có tác dụng gì với sức khỏe? Ăn hoặc uống rau má như thế nào là tốt? Liều lượng bao nhiêu là phù hợp? Cùng tìm hiểu những thông tin đáng chú ý về loại rau quen thuộc này trong bài viết dưới đây.

1. Rau má là gì?

Rau má có tên khoa học là Centella asiatica, còn được gọi là tích tuyết thảo hoặc liên tiền thảo. Loại cây này thường mọc ở những nơi ẩm ướt, râm mát, thung lũng, bờ mương hoặc những vùng đất mùn tơi xốp tại các khu vực nhiệt đới.

Một số đặc điểm của cây rau má:

• Rễ: Có màu trắng kem, được bao quanh bởi một lớp lông tơ. Rễ gồm rễ chùm ở gốc và các rễ đốt mọc tại các đốt thân.
• Thân: Nhẵn, gầy, bò lan trên mặt đất, có màu xanh lục hoặc lục ánh đỏ và mọc rễ tại các mấu.
• Lá: Mọc trên cuống dài khoảng 5 - 20 cm, có màu xanh, hình thận, phần đỉnh lá tròn, bề mặt trơn nhẵn và các gân lá dạng lưới hình chân vịt.
• Hoa: Thường có màu trắng hoặc phớt đỏ, mọc thành các tán nhỏ, tròn và nằm gần mặt đất.
• Quả: Có hình mắt lưới dày đặc, thường chín sau khoảng 3 tháng.

Toàn bộ cây rau má, bao gồm cả phần rễ, đều có thể được thu hái và sử dụng.

2. Rau má có tác dụng gì?

Rau má là loại rau có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau như ăn sống, luộc, xào, nấu canh hoặc ép lấy nước uống. Trong Y học cổ truyền, rau má cũng được sử dụng như một loại thảo dược.

Một số công dụng của rau má được đề cập gồm:

Hỗ trợ các vấn đề nhiễm trùng

Rau má thường được sử dụng trong một số bài thuốc hỗ trợ điều trị các tình trạng nhiễm trùng do vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng như:

• Nhiễm trùng đường tiết niệu;
• Bệnh zona;
• Bệnh phong;
• Bệnh tả, lỵ;
• Bệnh giang mai;
• Cảm lạnh thông thường và cúm;
• Lao;
• Bệnh sán máng.

Tuy nhiên, khi đang mắc bệnh, người bệnh không nên tự ý dùng rau má thay thế cho phương pháp điều trị được bác sĩ chỉ định.

Hỗ trợ cải thiện tình trạng mệt mỏi và trí nhớ

Rau má còn được sử dụng trong một số trường hợp liên quan đến mệt mỏi, lo lắng, trầm cảm, rối loạn tâm thần, bệnh Alzheimer và cải thiện trí nhớ.

Hỗ trợ chăm sóc và phục hồi làn da

Một số nghiên cứu cho thấy rau má có thể hỗ trợ quá trình chữa lành các vùng da bị thương, chấn thương và một số vấn đề liên quan đến lưu thông máu.

Trong dân gian, rau má đôi khi cũng được sử dụng để chăm sóc vùng da bị tổn thương và hỗ trợ làm giảm sẹo, bao gồm cả các vết rạn da do mang thai.

Hỗ trợ một số vấn đề sức khỏe khác

Trong dân gian, rau má còn được sử dụng để hỗ trợ các tình trạng như say nắng, viêm amidan, viêm màng phổi, viêm gan, vàng da, đau dạ dày, tiêu chảy, khó tiêu, viêm loét dạ dày, động kinh, hen suyễn và tiểu đường.

Trong y học Ấn Độ, rau má được xem là một loại thuốc bổ, có tác dụng tăng cường dinh dưỡng và lợi tiểu.

3. Ăn rau má như thế nào tốt? Liều dùng bao nhiêu là đủ?

Để sử dụng rau má phù hợp, bạn nên chú ý đến liều lượng và tình trạng sức khỏe của bản thân.

Theo nội dung được đề cập trong bài viết:

• Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 1 cốc nước rau má, tương đương khoảng 40g rau má.
• Với các vấn đề về tuần hoàn máu ở chân như suy tĩnh mạch, liều dùng chiết xuất rau má được đề cập khoảng 60 - 180mg mỗi ngày.
• Không nên sử dụng rau má liên tục quá 6 tuần nếu không có chỉ định của bác sĩ.
• Người có tiền sử bệnh gan hoặc từng mắc các bệnh tổn thương da, ung thư cần thận trọng và nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Liều dùng rau má có thể khác nhau tùy thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe và nhiều yếu tố khác. Vì vậy, nếu sử dụng rau má với mục đích hỗ trợ điều trị bệnh, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc thầy thuốc để được tư vấn phù hợp.

4. Một số bài thuốc dân gian sử dụng rau má

Trong dân gian, rau má được sử dụng trong một số bài thuốc như:

Hỗ trợ giải nhiệt, rôm sảy, mẩn ngứa, mụn nhọt

Dùng khoảng 30 - 100g rau má tươi, giã hoặc xay lấy nước uống hàng ngày. Có thể kết hợp với rau sam hoặc kinh giới.

Hỗ trợ vàng da do thấp nhiệt

Dùng khoảng 30 - 40g rau má cùng 30g đường phèn, sắc lấy nước uống.

Hỗ trợ tiểu tiện ra máu

Chuẩn bị ích mẫu thảo và rau má, mỗi loại một nắm. Rửa sạch, giã nát rồi vắt lấy nước uống.

Hỗ trợ khi mắc bệnh sởi

Dùng khoảng 30 - 60g rau má sắc lấy nước uống. Có thể phối hợp cùng rau rệu.

Hỗ trợ tiêu chảy mùa hè

Dùng khoảng 30g rau má sắc với nước gạo rồi uống.

Hỗ trợ sốt xuất huyết

Dùng khoảng 30 - 100g rau má tươi sắc lấy nước uống, có thể kết hợp thêm cỏ mực.

Hỗ trợ táo bón

Dùng khoảng 30g rau má giã nát, uống phần nước và đắp phần bã lên rốn.

Hỗ trợ áp-xe vú giai đoạn đầu

Sử dụng rau má kết hợp với vỏ quả cau để sắc lấy nước uống.

Hỗ trợ đau bụng, đau lưng khi hành kinh

Rau má khô được tán thành bột và sử dụng theo liều lượng được đề cập trong bài thuốc dân gian.

Lưu ý: Khi cơ thể đang ở trạng thái hư hàn hoặc bị đau bụng, đi ngoài do hàn, không nên lạm dụng rau má.

5. Một số lưu ý khi sử dụng rau má

Rau má là loại rau quen thuộc và có thể mang lại nhiều lợi ích khi được sử dụng phù hợp. Tuy nhiên, không nên tự ý dùng rau má với liều lượng lớn hoặc trong thời gian dài để điều trị bệnh.

Nếu bạn đang mắc bệnh, có tiền sử bệnh lý hoặc đang sử dụng thuốc, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung rau má thường xuyên vào chế độ ăn uống.

Kết luận

Rau má có tác dụng gì? Đây không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn hàng ngày mà còn được biết đến với nhiều công dụng trong đời sống và y học cổ truyền. Rau má có thể được dùng để chế biến món ăn, làm nước ép hoặc sử dụng trong một số bài thuốc dân gian.

Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, bạn nên sử dụng rau má với liều lượng phù hợp, tránh lạm dụng và tham khảo ý kiến của bác sĩ khi muốn dùng loại rau này với mục đích hỗ trợ điều trị bệnh.