Ngộ độc thực phẩm xử trí thế nào? Hướng dẫn sơ cứu đúng cách và thời điểm cần đến bệnh viện

Ngộ độc thực phẩm là gì?

Ngộ độc thực phẩm là tình trạng cơ thể phản ứng sau khi sử dụng thực phẩm bị nhiễm tác nhân gây bệnh hoặc chứa độc tố. Triệu chứng có thể xuất hiện sau vài phút, vài giờ hoặc vài ngày, tùy thuộc vào nguyên nhân gây ngộ độc và lượng thực phẩm đã ăn.

Dấu hiệu thường gặp của ngộ độc thực phẩm

Người bị ngộ độc thực phẩm thường có một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Buồn nôn.
• Nôn.
• Đau bụng hoặc co thắt bụng.
• Tiêu chảy.
• Sốt.
• Mệt mỏi.
• Chóng mặt.
• Chán ăn.

Mức độ triệu chứng khác nhau ở từng người. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính thường có nguy cơ diễn biến nặng hơn.

Cách sơ cứu khi nghi ngờ ngộ độc thực phẩm

Ngừng sử dụng thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc

Ngay khi xuất hiện triệu chứng, người bệnh không nên tiếp tục ăn hoặc uống loại thực phẩm nghi ngờ là nguyên nhân gây ngộ độc.

Bù nước và điện giải

Nôn và tiêu chảy khiến cơ thể mất nhiều nước. Người bệnh nên uống nước từng ngụm nhỏ hoặc sử dụng dung dịch bù nước điện giải theo hướng dẫn để hạn chế tình trạng mất nước.

Nghỉ ngơi

Nghỉ ngơi giúp cơ thể có thời gian hồi phục và giảm nguy cơ kiệt sức do mất nước.

Ăn uống nhẹ sau khi triệu chứng giảm

Khi đã đỡ nôn, người bệnh có thể bắt đầu với các món ăn mềm, dễ tiêu như cháo, súp hoặc cơm mềm. Nên tránh đồ ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng và đồ uống có cồn trong giai đoạn hồi phục.

Theo dõi tình trạng sức khỏe

Nếu triệu chứng ngày càng nặng hoặc không cải thiện, cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám.

Những điều không nên làm

Khi bị ngộ độc thực phẩm, người bệnh không nên:

• Tự ý dùng kháng sinh nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.
• Tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy trong mọi trường hợp, vì có thể không phù hợp với một số nguyên nhân gây bệnh.
• Ăn các thực phẩm khó tiêu hoặc nhiều dầu mỡ.
• Chủ quan khi có dấu hiệu mất nước hoặc triệu chứng kéo dài.

Khi nào cần đến bệnh viện ngay?

Bạn nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Nôn liên tục, không uống được nước.
• Tiêu chảy nhiều lần kèm mất nước.
• Sốt cao.
• Đau bụng dữ dội.
• Đi ngoài ra máu hoặc phân màu đen.
• Lơ mơ, mệt nhiều hoặc ngất.
• Khó thở, yếu cơ, nhìn mờ hoặc khó nuốt.
• Triệu chứng kéo dài trên 48–72 giờ mà không cải thiện.

Đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch, nên đi khám sớm ngay cả khi triệu chứng chưa quá nặng vì nguy cơ biến chứng cao hơn.

Bác sĩ sẽ chẩn đoán và điều trị như thế nào?

Khi đến bệnh viện, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử ăn uống, thời điểm xuất hiện triệu chứng và khám lâm sàng.

Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được chỉ định:

• Xét nghiệm máu.
• Xét nghiệm phân khi cần xác định tác nhân gây bệnh.
• Đánh giá tình trạng mất nước và rối loạn điện giải.
• Truyền dịch hoặc điều trị hỗ trợ nếu cần.

Việc điều trị sẽ được cá thể hóa dựa trên nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của ngộ độc.

Làm thế nào để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm?

Để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm, bạn nên:

• Ăn chín, uống sôi.
• Rửa tay trước khi chế biến và trước khi ăn.
• Bảo quản thực phẩm đúng nhiệt độ.
• Tách riêng thực phẩm sống và thực phẩm chín.
• Không sử dụng thực phẩm ôi thiu hoặc hết hạn.
• Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.

Kết luận

Ngộ độc thực phẩm là tình trạng thường gặp nhưng không nên chủ quan. Phần lớn trường hợp có thể hồi phục nếu được nghỉ ngơi, bù nước và theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu như nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài, mất nước, sốt cao, đau bụng dữ dội hoặc rối loạn ý thức, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được điều trị kịp thời. Việc xử trí đúng từ những giờ đầu sẽ góp phần giảm nguy cơ biến chứng và giúp người bệnh hồi phục nhanh hơn.