Làm việc ngoài trời dưới thời tiết nắng nóng: 6 nguyên tắc giúp bảo vệ sức khỏe hiệu quả

Nắng nóng kéo dài trong mùa hè không chỉ gây cảm giác mệt mỏi, khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đặc biệt với những người thường xuyên làm việc ngoài trời như công nhân xây dựng, nông dân, nhân viên giao hàng, công nhân vệ sinh môi trường hay lao động tự do.

Tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài có thể khiến cơ thể mất nước, rối loạn điện giải, kiệt sức, say nắng, thậm chí đột quỵ do nhiệt nếu không được phòng ngừa đúng cách. Vì vậy, chủ động bảo vệ sức khỏe khi lao động dưới trời nắng là điều vô cùng cần thiết.

Nắng nóng ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

Ở điều kiện bình thường, cơ thể luôn duy trì nhiệt độ khoảng 37°C thông qua cơ chế điều hòa thân nhiệt như tiết mồ hôi và giãn mạch để tỏa nhiệt.

Tuy nhiên, khi nhiệt độ môi trường quá cao hoặc phải làm việc liên tục dưới ánh nắng gay gắt, khả năng điều hòa thân nhiệt có thể bị quá tải. Nhiệt tích tụ trong cơ thể gây mất nước, rối loạn điện giải và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan quan trọng như tim mạch, thần kinh và hô hấp.

Những vấn đề sức khỏe người lao động ngoài trời có thể gặp gồm:

• Mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt.
• Chuột rút do mất nước và điện giải.
• Kiệt sức do nóng.
• Say nắng, say nóng.
• Đột quỵ do nhiệt.
• Ngất do tụt huyết áp.
• Bỏng nắng và tổn thương da do tia UV.

Đặc biệt, người cao tuổi hoặc người mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường, béo phì có nguy cơ gặp biến chứng nặng cao hơn.

6 nguyên tắc bảo vệ sức khỏe khi làm việc ngoài trời mùa hè

1. Giúp cơ thể thích nghi dần với thời tiết nắng nóng

Một trong những nguyên tắc quan trọng là không nên để cơ thể phải làm việc cường độ cao ngay khi bước vào những ngày nắng gắt.

Việc tăng dần thời gian và cường độ lao động sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với môi trường nóng, nâng cao khả năng điều hòa thân nhiệt và giảm nguy cơ kiệt sức hoặc sốc nhiệt.

Nếu phải bắt đầu công việc trong điều kiện nắng nóng, nên thực hiện các công việc nhẹ trước rồi mới tăng dần cường độ theo từng ngày.

2. Sắp xếp thời gian làm việc hợp lý

Thời điểm từ 11 giờ đến 16 giờ thường là lúc nhiệt độ ngoài trời cao nhất trong ngày. Nếu có thể, nên hạn chế làm việc trong khoảng thời gian này.

Trong trường hợp bắt buộc phải lao động ngoài trời, người lao động nên:

• Nghỉ giải lao sau mỗi 45–60 phút làm việc.
• Nghỉ khoảng 10–15 phút ở nơi râm mát hoặc thoáng khí.
• Ưu tiên làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn.
• Tránh làm việc liên tục nhiều giờ dưới nắng gắt.
• Không vận động quá sức khi nhiệt độ môi trường quá cao.

Những khoảng nghỉ ngắn giúp cơ thể hạ nhiệt và giảm đáng kể nguy cơ kiệt sức.

3. Uống đủ nước, không chờ đến khi khát

Trong thời tiết nắng nóng, cơ thể mất rất nhiều nước qua mồ hôi. Nếu không bổ sung kịp thời sẽ làm giảm lượng máu lưu thông, khiến tim phải hoạt động nhiều hơn và dễ gây:

• Chóng mặt.
• Mệt mỏi.
• Tụt huyết áp.
• Kiệt sức.

Để hạn chế tình trạng này, người lao động nên:

• Uống nước thường xuyên từng ngụm nhỏ.
• Không đợi đến khi khát mới uống.
• Ưu tiên nước lọc hoặc nước điện giải.
• Người ra nhiều mồ hôi có thể sử dụng oresol theo đúng hướng dẫn.

Đồng thời nên hạn chế:

• Đồ uống có cồn.
• Nước ngọt nhiều đường.
• Cà phê và các đồ uống chứa nhiều caffeine vì có thể làm tăng nguy cơ mất nước.

Ngoài nước uống, nên bổ sung thêm rau xanh, trái cây, cá, trứng và các thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất để hỗ trợ cơ thể hoạt động hiệu quả trong thời tiết nắng nóng.

4. Lựa chọn trang phục phù hợp

Quần áo phù hợp giúp cơ thể tản nhiệt tốt hơn và hạn chế hấp thụ nhiệt từ môi trường.

Người lao động nên:

• Mặc quần áo rộng rãi, thoáng khí.
• Chọn chất liệu thấm hút mồ hôi tốt như cotton.
• Ưu tiên quần áo sáng màu.
• Đội mũ rộng vành hoặc nón bảo hộ có lỗ thông hơi.
• Đeo kính chống nắng để bảo vệ mắt khỏi tia UV.

Ngoài ra, cần che chắn cẩn thận vùng đầu, cổ và gáy vì đây là những vị trí dễ hấp thụ nhiệt.

Đối với những người phải mặc đồ bảo hộ lao động, nên lựa chọn loại có khả năng thông thoáng để giảm cảm giác bí nóng.

5. Sử dụng kem chống nắng đúng cách

Ánh nắng mùa hè chứa lượng tia cực tím (UV) cao, có thể gây cháy nắng, sạm da, lão hóa sớm và làm tăng nguy cơ ung thư da.

Để bảo vệ làn da khi làm việc ngoài trời:

• Thoa kem chống nắng trước khi ra ngoài khoảng 20–30 phút.
• Bôi lên tất cả các vùng da hở.
• Thoa lại sau mỗi 2 giờ hoặc sau khi đổ nhiều mồ hôi.

Bên cạnh kem chống nắng, nên kết hợp mặc quần áo chống nắng, đội mũ và đeo kính râm để tăng hiệu quả bảo vệ.

6. Chủ động làm mát nơi làm việc

Nếu điều kiện làm việc cho phép, nên áp dụng các giải pháp giúp giảm nhiệt tại khu vực lao động như:

• Bố trí mái che.
• Tạo khu vực nghỉ có bóng râm.
• Lắp quạt thông gió.
• Sử dụng vật liệu cách nhiệt.
• Phun sương làm mát.

Môi trường làm việc mát hơn sẽ giúp giảm áp lực điều hòa thân nhiệt, từ đó hạn chế nguy cơ say nóng và nâng cao hiệu quả lao động.

Khi nào cần đến cơ sở y tế?

Nếu trong quá trình làm việc ngoài trời xuất hiện các dấu hiệu như:

• Chóng mặt nhiều.
• Đau đầu dữ dội.
• Mệt lả.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Ngất.
• Rối loạn ý thức.
• Thân nhiệt tăng cao.

Người lao động cần ngừng làm việc ngay, di chuyển đến nơi thoáng mát và nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.

Chủ động phòng tránh để làm việc an toàn trong mùa hè

Nắng nóng kéo dài có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nếu người lao động chủ quan. Việc giúp cơ thể thích nghi với thời tiết, sắp xếp thời gian làm việc hợp lý, uống đủ nước, mặc trang phục phù hợp, sử dụng kem chống nắng đúng cách và tạo môi trường làm việc mát mẻ là những biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao trong phòng tránh say nắng, kiệt sức và đột quỵ do nhiệt.

Chủ động bảo vệ sức khỏe không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh do nắng nóng mà còn góp phần duy trì thể lực và hiệu quả làm việc trong suốt mùa hè.