Gan nhiễm mỡ không do rượu: Dấu hiệu, nguyên nhân và khi nào cần đi khám?

Gan nhiễm mỡ không do rượu là gì?

Gan nhiễm mỡ không do rượu, hiện thường được gọi là MASLD (Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease), là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong gan liên quan đến các yếu tố rối loạn chuyển hóa.

Bệnh thường gặp ở những người có thừa cân, béo phì, tiểu đường type 2, rối loạn mỡ máu hoặc các vấn đề chuyển hóa khác.

Điểm đáng lưu ý là gan nhiễm mỡ không đồng nghĩa với xơ gan. Tuy nhiên, ở một số người, bệnh có thể tiến triển từ tình trạng tích tụ mỡ sang viêm gan, xơ hóa và trong những trường hợp nặng có thể dẫn đến xơ gan hoặc ung thư gan.

Gan nhiễm mỡ có triệu chứng gì?

Một trong những lý do khiến gan nhiễm mỡ dễ bị bỏ qua là nhiều người không có triệu chứng rõ ràng.

Khi có biểu hiện, người bệnh có thể cảm thấy:

• Mệt mỏi kéo dài.
• Cảm giác khó chịu hoặc đau âm ỉ vùng bụng phía trên bên phải.
• Cảm giác không khỏe rõ nguyên nhân.

Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu và có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác.

Vì vậy, không có triệu chứng không có nghĩa là gan hoàn toàn khỏe mạnh.

Ai có nguy cơ bị gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ liên quan chặt chẽ với các yếu tố chuyển hóa. Nguy cơ có thể tăng ở những người:

• Thừa cân hoặc béo phì.
• Có vòng eo lớn.
• Mắc tiểu đường type 2.
• Có cholesterol hoặc triglyceride trong máu cao.
• Tăng huyết áp.
• Có hội chứng chuyển hóa.
• Ít vận động thể chất.

Đặc biệt, nếu một người đồng thời có nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ càng đáng được quan tâm.

Gan nhiễm mỡ có nguy hiểm không?

Gan nhiễm mỡ không phải lúc nào cũng dẫn đến biến chứng nghiêm trọng, nhưng một số trường hợp có thể tiến triển theo thời gian.

Quá trình tiến triển có thể liên quan đến:

Gan nhiễm mỡ → viêm gan → xơ hóa → xơ gan → biến chứng liên quan đến bệnh gan.

Không phải tất cả người mắc gan nhiễm mỡ đều trải qua toàn bộ quá trình này. Mức độ nguy cơ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là tình trạng viêm và xơ hóa gan.

Đây là lý do việc phát hiện sớm và đánh giá mức độ tổn thương gan có ý nghĩa quan trọng.

Gan nhiễm mỡ có chữa được không?

Điều trị gan nhiễm mỡ tập trung chủ yếu vào kiểm soát các yếu tố nguy cơ và nguyên nhân liên quan đến chuyển hóa.

Nếu người bệnh đang thừa cân hoặc béo phì, giảm cân có thể giúp giảm lượng mỡ trong gan và cải thiện sức khỏe chuyển hóa. Tuy nhiên, tốc độ và mức độ giảm cân nên phù hợp, tránh các phương pháp giảm cân quá nhanh hoặc thiếu an toàn.

Bên cạnh đó, người bệnh nên:

• Duy trì hoạt động thể chất thường xuyên.
• Xây dựng chế độ ăn cân bằng.
• Kiểm soát đường huyết nếu mắc tiểu đường.
• Kiểm soát cholesterol và triglyceride theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Hạn chế rượu bia.
• Không tự ý sử dụng các sản phẩm được quảng cáo là “giải độc gan” hoặc “bổ gan” khi chưa được tư vấn.

Điều trị cụ thể cần dựa trên tình trạng sức khỏe và mức độ tổn thương gan của từng người.

Bị gan nhiễm mỡ nên ăn gì?

Không có một thực đơn duy nhất dành cho tất cả người bệnh. Tuy nhiên, chế độ ăn nên hướng tới việc cải thiện sức khỏe chuyển hóa và kiểm soát cân nặng.

Có thể ưu tiên:

• Rau xanh và các loại thực phẩm giàu chất xơ.
• Protein từ các nguồn phù hợp.
• Cá và các loại chất béo không bão hòa.
• Thực phẩm ít đường bổ sung.
• Hạn chế đồ uống nhiều đường.
• Hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
• Hạn chế rượu bia.

Thay vì tập trung vào một loại “thực phẩm chữa gan nhiễm mỡ”, điều quan trọng hơn là duy trì một chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh trong thời gian dài.

Siêu âm có phát hiện gan nhiễm mỡ không?

Siêu âm có thể được sử dụng để phát hiện tình trạng gan nhiễm mỡ, đặc biệt khi lượng mỡ trong gan ở mức đủ để nhận biết trên hình ảnh.

Tuy nhiên, siêu âm không phải lúc nào cũng cho biết chính xác mức độ viêm hoặc xơ hóa gan.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm:

• Xét nghiệm chức năng gan.
• Xét nghiệm đường huyết và mỡ máu.
• Các chỉ số đánh giá nguy cơ xơ hóa.
• Siêu âm đàn hồi gan hoặc các phương pháp đánh giá xơ hóa khác.
• Một số xét nghiệm hình ảnh hoặc xét nghiệm chuyên sâu khi cần.

Vì vậy, không nên chỉ dựa vào một kết quả siêu âm để tự đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Khi nào nên đi khám gan?

Bạn nên cân nhắc đi khám nếu:

• Đã được thông báo gan nhiễm mỡ qua siêu âm.
• Có men gan bất thường.
• Thừa cân hoặc béo phì.
• Mắc tiểu đường type 2.
• Có rối loạn cholesterol hoặc triglyceride.
• Có nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa cùng lúc.
• Thường xuyên mệt mỏi hoặc có cảm giác khó chịu vùng bụng kéo dài.

Đặc biệt, nếu đã phát hiện gan nhiễm mỡ nhưng chưa từng được đánh giá mức độ tổn thương gan, bạn nên trao đổi với bác sĩ để biết có cần kiểm tra thêm hay không.

Gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành xơ gan không?

Có thể, nhưng không phải tất cả trường hợp gan nhiễm mỡ đều tiến triển thành xơ gan.

Nguy cơ đáng quan tâm hơn ở những người có tình trạng viêm và xơ hóa gan tiến triển. Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm “gan nhiễm mỡ độ mấy”, người bệnh nên được đánh giá tổng thể để xác định nguy cơ tổn thương gan lâu dài.

Nếu đã được chẩn đoán gan nhiễm mỡ, việc theo dõi định kỳ và kiểm soát các yếu tố nguy cơ chuyển hóa có thể đóng vai trò quan trọng trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Đặt lịch khám gan thuận tiện với Đặt Khám Nhanh

Bạn vừa được phát hiện gan nhiễm mỡ qua siêu âm nhưng chưa biết tình trạng có đáng lo hay cần kiểm tra thêm?

Đừng vội hoang mang, nhưng cũng không nên bỏ qua kết quả.

Thông qua Đặt Khám Nhanh, bạn có thể chủ động tìm kiếm thông tin và đặt lịch khám phù hợp với nhu cầu của mình, giúp tiết kiệm thời gian và thuận tiện hơn trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

Bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng, tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm và các yếu tố nguy cơ