Cơ thể hay bị chuột rút là thiếu chất gì?

Chuột rút là tình trạng khá phổ biến, có thể xảy ra khi đang tập thể dục, sau khi vận động hoặc ngay cả lúc ngủ vào ban đêm. Những cơn co cơ đột ngột không chỉ gây đau mà còn ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng giấc ngủ.

Nhiều người thắc mắc cơ thể hay bị chuột rút là thiếu chất gì. Thực tế, chuột rút có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, cơ thể có thể đang thiếu một số vitamin và khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ và hệ thần kinh.

Chuột rút là gì?

Chuột rút là hiện tượng một hoặc một nhóm cơ co thắt đột ngột, không tự chủ, gây đau dữ dội trong thời gian ngắn.

Tình trạng này thường xuất hiện:

• Trong hoặc sau khi tập luyện thể thao.
• Sau khi vận động mạnh.
• Khi nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm.

Ngoài chuột rút, một số rối loạn khác cũng có biểu hiện tương tự cần được phân biệt như thiếu máu cơ, loạn trương lực cơ, hoang tưởng chuột rút hoặc cơn Tetany.

Những đối tượng dễ bị chuột rút

Chuột rút có thể gặp ở mọi lứa tuổi, từ người khỏe mạnh đến người cao tuổi. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn gồm:

Phụ nữ mang thai

Trong thai kỳ, thai nhi phát triển có thể chèn ép dây thần kinh và mạch máu ở chân, khiến mẹ bầu dễ bị chuột rút hơn. Bên cạnh đó, sự mất cân bằng điện giải trong thai kỳ cũng làm tăng nguy cơ co cơ.

Người cao tuổi

Theo tuổi tác, chức năng của cơ bắp và hệ thần kinh dần suy giảm. Vì vậy, người lớn tuổi thường gặp tình trạng tê bì chân tay, co cứng cơ hoặc chuột rút.

Người thường xuyên vận động

Vận động viên, người tập luyện cường độ cao hoặc làm việc nặng nếu không khởi động kỹ trước khi vận động cũng dễ gặp tình trạng chuột rút.

Cơ thể hay bị chuột rút là thiếu chất gì?

Thiếu một số vitamin và khoáng chất có thể khiến hoạt động co - giãn cơ bị rối loạn, từ đó làm tăng nguy cơ chuột rút.

1. Canxi

Canxi là khoáng chất quan trọng đối với xương và hoạt động co cơ.

Khi lượng canxi trong máu không đáp ứng đủ nhu cầu, cơ bắp dễ bị co thắt, đau nhức và chuột rút.

Để bổ sung canxi, bạn nên tăng cường:

• Sữa.
• Sữa chua.
• Phô mai.

2. Magie

Nếu canxi giúp cơ co lại thì magie lại đóng vai trò hỗ trợ cơ thư giãn.

Thiếu magie có thể làm rối loạn quá trình co - giãn cơ, khiến chuột rút xảy ra thường xuyên hơn.

Magie có nhiều trong:

• Ngũ cốc.
• Các loại đậu.
• Rau xanh đậm.
• Trái cây.

Nếu cần bổ sung canxi hoặc magie bằng thuốc, nên thực hiện xét nghiệm theo chỉ định của bác sĩ để được tư vấn phù hợp.

3. Kali

Kali là khoáng chất tham gia vào hoạt động của tế bào và quá trình co giãn cơ.

Khi thiếu kali, cơ có thể:

• Yếu hơn.
• Dễ co thắt.
• Giảm khả năng hoạt động.

Để bổ sung kali, nên tăng cường rau củ quả tươi như:

• Táo.
• Cà rốt.

Việc sử dụng thuốc bổ sung kali cần có chỉ định của bác sĩ để tránh dư thừa gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

4. Natri

Natri cũng là chất điện giải quan trọng đối với hoạt động của cơ.

Thiếu natri có thể xảy ra khi:

• Uống quá nhiều nước làm loãng natri trong máu.
• Ra nhiều mồ hôi.
• Chức năng thận bị rối loạn.

Trong trường hợp này, bạn có thể bổ sung natri bằng cách thêm một lượng muối phù hợp vào bữa ăn.

5. Vitamin nhóm B

Vitamin nhóm B có vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ thần kinh và dẫn truyền tín hiệu đến cơ.

Vitamin B6

Thiếu vitamin B6 có thể gây chuột rút do vitamin này tham gia vận chuyển glucose đến tế bào và nhiều phản ứng chuyển hóa khác.

Tình trạng này thường gặp ở người:

• Uống nhiều rượu bia.
• Chế độ ăn thiếu dinh dưỡng.

Vitamin B12

Vitamin B12 cũng ảnh hưởng đến hoạt động co cơ.

Thiếu vitamin B12 không chỉ gây chuột rút mà còn có thể dẫn đến:

• Thiếu máu.
• Ảnh hưởng quá trình tổng hợp DNA.
• Rối loạn dẫn truyền thần kinh.

Bạn có thể bổ sung vitamin nhóm B từ:

• Trứng.
• Sữa.
• Thịt.
• Hải sản.
• Các loại hạt như óc chó.
• Rau xanh đậm như rau bina.

Hoặc sử dụng sản phẩm bổ sung theo hướng dẫn của bác sĩ.

6. Vitamin D

Vitamin D không trực tiếp tham gia hoạt động co cơ nhưng lại giúp cơ thể hấp thu và duy trì lượng canxi cần thiết.

Thiếu vitamin D có thể dẫn đến thiếu canxi, từ đó làm tăng nguy cơ chuột rút.

Nguồn vitamin D gồm:

• Ánh nắng mặt trời.
• Sữa.
• Gan.
• Các loại cá nhiều dầu.

Bị chuột rút phải làm gì?

Ngoài việc bổ sung đầy đủ dưỡng chất, khi xuất hiện cơn chuột rút bạn có thể áp dụng một số cách sau để giảm đau:

Kéo giãn cơ

Tùy vị trí bị chuột rút, hãy nhẹ nhàng kéo căng nhóm cơ đang co thắt.

Ví dụ:

• Chuột rút bắp chân: đứng thẳng, đưa chân bị chuột rút ra trước và nghiêng người về phía trước để kéo giãn cơ.
• Chuột rút bàn chân: ngồi duỗi chân và dùng tay kéo các ngón chân hoặc bàn chân về phía cơ thể.

Việc kéo giãn có thể khiến bạn hơi đau lúc đầu nhưng thường giúp cơn chuột rút nhanh chóng thuyên giảm.

Xoa bóp nhẹ nhàng

Massage vùng cơ bị chuột rút giúp làm ấm cơ và giảm căng cứng.

Nên xoa bóp nhẹ để tránh khiến cơn đau nặng hơn.

Chườm ấm

Đặt khăn ấm hoặc chai nước ấm lên vùng cơ bị chuột rút giúp thư giãn cơ và giảm đau hiệu quả.

Đi chân trần

Nếu chuột rút ở bàn chân, bạn có thể đứng hoặc đi chân trần trên nền nhà, đồng thời dồn trọng lượng cơ thể lên các ngón chân để hỗ trợ kéo giãn cơ.

Khi nào nên đi khám?

Nếu chuột rút xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần dù đã điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra nguyên nhân.

Kết luận

Nếu bạn thường xuyên băn khoăn cơ thể hay bị chuột rút là thiếu chất gì, thì thiếu canxi, magie, kali, natri, vitamin D và vitamin nhóm B là những nguyên nhân dinh dưỡng thường gặp. Tuy nhiên, chuột rút cũng có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác ngoài thiếu chất.

Xây dựng chế độ ăn cân đối, bổ sung đầy đủ dưỡng chất và duy trì lối sống khoa học là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ chuột rút. Trường hợp chuột rút xuất hiện liên tục hoặc ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp.