Bệnh tiểu đường là gì?

Tiểu đường hay đái tháo đường là một bệnh mạn tính xảy ra khi lượng đường trong máu tăng cao kéo dài.

Insulin là hormone giúp cơ thể sử dụng glucose để tạo năng lượng. Khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả, glucose có thể tích tụ trong máu.

Tình trạng đường huyết cao kéo dài có thể gây tổn thương đến nhiều cơ quan, bao gồm tim, mạch máu, mắt, thận và hệ thần kinh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số người mắc bệnh tiểu đường trên toàn cầu đã tăng đáng kể trong những thập kỷ gần đây. Đây là một trong những lý do việc phát hiện sớm và kiểm soát bệnh ngày càng được quan tâm.

10 dấu hiệu bệnh tiểu đường thường gặp

Một trong những vấn đề của bệnh tiểu đường là các triệu chứng ban đầu đôi khi không quá rõ ràng.

Dưới đây là những dấu hiệu bạn nên lưu ý.

1. Thường xuyên khát nước

Bạn cảm thấy khát nhiều hơn bình thường và phải uống nước liên tục?

Khát nước nhiều có thể liên quan đến tình trạng đường huyết tăng cao, khiến cơ thể thay đổi lượng nước cần thiết.

Tuy nhiên, khát nước cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác như thời tiết nóng, vận động nhiều hoặc mất nước.

Nếu tình trạng kéo dài mà không rõ nguyên nhân, bạn nên cân nhắc kiểm tra sức khỏe.

2. Đi tiểu nhiều lần

Đây là một biểu hiện thường được nhắc đến ở người có đường huyết cao.

Khi lượng glucose trong máu tăng cao, thận phải hoạt động nhiều hơn để xử lý lượng glucose dư thừa, từ đó có thể khiến người bệnh đi tiểu thường xuyên hơn.

Nếu bạn đột nhiên phải đi tiểu nhiều, đặc biệt là nhiều lần vào ban đêm, hãy chú ý đến tình trạng này.

3. Nhanh đói

Một số người mắc tiểu đường có thể cảm thấy đói thường xuyên dù vừa ăn.

Nguyên nhân liên quan đến việc glucose không được sử dụng hiệu quả để cung cấp năng lượng cho tế bào.

Tuy nhiên, cảm giác đói nhiều cũng có thể xuất hiện do chế độ ăn uống, hoạt động thể chất hoặc nhiều nguyên nhân khác.

4. Sụt cân không rõ nguyên nhân

Đây là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Nếu cân nặng giảm đáng kể mà bạn không chủ động ăn kiêng hoặc tăng cường tập luyện, hãy tìm nguyên nhân.

Sụt cân không chủ ý có thể liên quan đến nhiều bệnh lý, trong đó có tiểu đường.

5. Cơ thể thường xuyên mệt mỏi

Bạn ngủ đủ nhưng vẫn cảm thấy thiếu năng lượng?

Đường huyết bất thường có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng glucose để tạo năng lượng.

Tuy nhiên, mệt mỏi là một triệu chứng rất phổ biến và có thể liên quan đến thiếu ngủ, căng thẳng, thiếu máu, dinh dưỡng hoặc nhiều vấn đề sức khỏe khác.

Nếu mệt mỏi kéo dài, việc kiểm tra sức khỏe có thể giúp tìm nguyên nhân.

6. Nhìn mờ

Đường huyết cao có thể ảnh hưởng đến mắt và gây thay đổi thị lực.

Nếu thị lực thay đổi bất thường hoặc tình trạng nhìn mờ xuất hiện thường xuyên, bạn nên đi kiểm tra thay vì tự mua thuốc nhỏ mắt.

7. Vết thương lâu lành

Một số người mắc tiểu đường có thể gặp tình trạng vết thương lâu lành hơn bình thường.

Nếu các vết xước hoặc vết thương nhỏ thường xuyên mất nhiều thời gian để hồi phục, bạn nên trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân.

8. Tê hoặc châm chích tay chân

Cảm giác tê, ngứa ran hoặc châm chích ở bàn chân và bàn tay có thể xuất hiện khi dây thần kinh bị ảnh hưởng.

Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến biến chứng thần kinh do tiểu đường, nhưng cũng có nhiều nguyên nhân khác.

9. Da khô, ngứa

Một số người có đường huyết cao có thể gặp tình trạng da khô hoặc ngứa.

Nếu ngứa kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường khác, bạn nên kiểm tra sức khỏe.

10. Nhiễm trùng tái diễn

Một số người mắc tiểu đường có thể dễ gặp một số loại nhiễm trùng hơn.

Nếu bạn thường xuyên gặp các vấn đề nhiễm trùng tái phát mà không rõ nguyên nhân, hãy trao đổi với bác sĩ.

Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường

Không phải tất cả bệnh tiểu đường đều có cùng nguyên nhân.

Tiểu đường type 1

Tiểu đường type 1 thường liên quan đến phản ứng miễn dịch khiến các tế bào sản xuất insulin trong tuyến tụy bị phá hủy.

Người mắc type 1 cần insulin để kiểm soát đường huyết.

Tiểu đường type 2

Đây là dạng tiểu đường phổ biến nhất.

Bệnh thường liên quan đến tình trạng cơ thể sử dụng insulin không hiệu quả và theo thời gian có thể không sản xuất đủ insulin.

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gồm:

• Thừa cân hoặc béo phì.
• Ít vận động.
• Chế độ ăn uống không lành mạnh.
• Tuổi cao.
• Có tiền sử gia đình mắc bệnh.
• Từng bị tiểu đường thai kỳ.
• Một số yếu tố di truyền và chuyển hóa.

Không phải cứ gầy là không mắc tiểu đường và cũng không phải cứ thừa cân là chắc chắn mắc bệnh.

Ai có nguy cơ mắc tiểu đường cao?

Bạn nên quan tâm hơn đến việc kiểm tra đường huyết nếu thuộc nhóm có các yếu tố nguy cơ như:

Có người thân mắc tiểu đường

Tiền sử gia đình có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Thừa cân hoặc béo phì

Đây là một yếu tố nguy cơ quan trọng đối với tiểu đường type 2.

Ít vận động

Lối sống ít hoạt động thể chất có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa.

Chế độ ăn uống thiếu cân bằng

Thường xuyên sử dụng thực phẩm nhiều năng lượng, đường và chất béo không lành mạnh có thể góp phần làm tăng nguy cơ.

Đã từng có đường huyết bất thường

Nếu từng được thông báo có tiền tiểu đường hoặc đường huyết cao, bạn nên theo dõi sức khỏe định kỳ.

Bệnh tiểu đường có nguy hiểm không?

Tiểu đường là bệnh cần được kiểm soát lâu dài.

Nếu đường huyết cao kéo dài và không được kiểm soát tốt, bệnh có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến:

• Tim và mạch máu.
• Thận.
• Mắt.
• Hệ thần kinh.
• Bàn chân.
• Sức khỏe tổng thể.

Điều đáng lo ngại là nhiều biến chứng có thể tiến triển âm thầm.

Chính vì vậy, không nên đợi đến khi xuất hiện biến chứng mới kiểm tra đường huyết.

Khi nào nên xét nghiệm tiểu đường?

Bạn nên cân nhắc kiểm tra nếu:

• Có nhiều dấu hiệu nghi ngờ tiểu đường.
• Thường xuyên khát nước và đi tiểu nhiều.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Có tiền sử gia đình mắc tiểu đường.
• Thừa cân hoặc béo phì.
• Từng có kết quả đường huyết bất thường.
• Bác sĩ khuyến nghị kiểm tra trong quá trình khám sức khỏe.

Một số xét nghiệm có thể được sử dụng để đánh giá đường huyết như đường huyết lúc đói, HbA1c hoặc các xét nghiệm khác tùy trường hợp.

Việc lựa chọn xét nghiệm nào nên dựa trên đánh giá của nhân viên y tế.

Tiểu đường nên ăn gì?

Nếu đã được chẩn đoán tiểu đường, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát đường huyết.

Bạn có thể xây dựng chế độ ăn theo hướng:

Ăn đa dạng thực phẩm

Kết hợp rau củ, nguồn protein phù hợp, chất béo lành mạnh và carbohydrate với lượng phù hợp.

Ưu tiên thực phẩm giàu chất xơ

Rau xanh, một số loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ có thể là một phần của chế độ ăn cân bằng.

Hạn chế đồ uống nhiều đường

Nước ngọt có đường, trà sữa và các loại đồ uống nhiều đường có thể cung cấp lượng đường và năng lượng đáng kể.

Kiểm soát khẩu phần

Không chỉ loại thực phẩm mà lượng ăn vào cũng rất quan trọng.

Nếu đã được chẩn đoán tiểu đường, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để có kế hoạch phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Người bị tiểu đường có nên tập thể dục không?

Có, trừ khi bác sĩ có chỉ định hạn chế vận động vì một lý do sức khỏe cụ thể.

Hoạt động thể chất thường xuyên có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết và sức khỏe tim mạch.

Bạn có thể lựa chọn những hoạt động phù hợp với thể trạng như:

• Đi bộ.
• Đạp xe.
• Bơi.
• Tập các bài vận động sức bền.
• Các hoạt động thể chất hàng ngày.

Nếu trước đây ít vận động hoặc đang có bệnh lý nền, nên bắt đầu từ mức phù hợp và hỏi ý kiến nhân viên y tế khi cần.

5 sai lầm nhiều người mắc khi có nguy cơ tiểu đường

Sai lầm 1: “Tôi còn trẻ nên không thể bị tiểu đường”

Tiểu đường type 2 không chỉ xảy ra ở người cao tuổi.

Lối sống, cân nặng, tiền sử gia đình và nhiều yếu tố khác đều có thể ảnh hưởng đến nguy cơ.

Sai lầm 2: “Tôi không có triệu chứng nên chắc chắn không bị”

Không phải ai mắc tiểu đường cũng có triệu chứng rõ ràng.

Đây là lý do kiểm tra sức khỏe định kỳ có ý nghĩa quan trọng.

Sai lầm 3: “Chỉ cần không ăn đồ ngọt”

Kiểm soát tiểu đường không đơn giản chỉ là loại bỏ bánh kẹo.

Tổng thể chế độ ăn, lượng carbohydrate, cân nặng, vận động và thuốc điều trị nếu được kê đều có thể đóng vai trò quan trọng.

Sai lầm 4: Tự ý ngừng thuốc khi thấy đường huyết ổn

Nếu đang điều trị tiểu đường, không nên tự ý thay đổi liều hoặc ngừng thuốc mà chưa trao đổi với bác sĩ.

Sai lầm 5: Chỉ đi khám khi thấy mệt

Tiểu đường có thể diễn biến âm thầm.

Khám và theo dõi định kỳ giúp phát hiện những thay đổi trước khi xuất hiện các vấn đề nghiêm trọng.

Khám tiểu đường nên khám khoa nào?

Nếu bạn nghi ngờ mình có vấn đề về đường huyết hoặc đã được chẩn đoán tiểu đường và cần theo dõi, chuyên khoa Nội tiết là một trong những lựa chọn phù hợp.

Tùy tình trạng, bác sĩ có thể đánh giá:

• Đường huyết.
• HbA1c.
• Huyết áp.
• Mỡ máu.
• Chức năng thận.
• Các yếu tố nguy cơ tim mạch.
• Các dấu hiệu biến chứng liên quan.

Bạn không nên tự lựa chọn xét nghiệm hoặc thuốc điều trị chỉ dựa trên thông tin tìm thấy trên mạng.

Đang lo lắng về đường huyết? Đặt lịch khám trước trên DatKhamNhanh.vn

Một trong những lý do khiến nhiều người trì hoãn việc kiểm tra sức khỏe là không biết nên khám ở đâu, khám bác sĩ nào và đặt lịch như thế nào.

Nếu bạn đang có dấu hiệu nghi ngờ tiểu đường hoặc muốn kiểm tra sức khỏe, DatKhamNhanh.vn giúp bạn chủ động hơn trong việc tìm kiếm cơ sở y tế và đặt lịch khám.

Thay vì mất thời gian tìm kiếm từng bệnh viện, phòng khám hoặc bác sĩ, bạn có thể truy cập Đặt Khám Nhanh để tham khảo các lựa chọn phù hợp.

Tại DatKhamNhanh.vn, bạn có thể:

? Tìm kiếm cơ sở y tế và bác sĩ theo chuyên khoa.

? Chủ động lựa chọn lịch khám phù hợp với thời gian cá nhân.

? Gửi yêu cầu đặt lịch trực tuyến trước khi đến cơ sở y tế.

⏰ Chủ động sắp xếp thời gian, hạn chế việc phải chờ đợi và đăng ký khám một cách bị động.

? Tìm kiếm dịch vụ khám phù hợp với nhu cầu chăm sóc sức khỏe của bản thân và gia đình.

Đừng chờ đến khi cơ thể xuất hiện biến chứng

Nếu bạn đang có các dấu hiệu như khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài hoặc nhìn mờ, hãy cân nhắc đi kiểm tra thay vì tự chẩn đoán tại nhà.

? Truy cập DatKhamNhanh.vn để tìm cơ sở y tế, bác sĩ phù hợp và chủ động đặt lịch khám.

Câu hỏi thường gặp về bệnh tiểu đường

Bệnh tiểu đường có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Tiểu đường là bệnh mạn tính và cách kiểm soát phụ thuộc vào từng type cũng như tình trạng cụ thể. Một số trường hợp có thể kiểm soát đường huyết rất tốt nhờ thay đổi lối sống và điều trị phù hợp.

Người bệnh không nên tự ý ngừng điều trị chỉ vì đường huyết đã cải thiện.

Tiểu đường có phải do ăn nhiều đường không?

Không hoàn toàn.

Việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm và đồ uống có đường có thể góp phần làm tăng nguy cơ thông qua tăng năng lượng và cân nặng, nhưng tiểu đường còn liên quan đến nhiều yếu tố khác như di truyền, tuổi, cân nặng, hoạt động thể chất và chuyển hóa.

Người gầy có bị tiểu đường không?

Có.

Cân nặng chỉ là một trong nhiều yếu tố liên quan đến nguy cơ tiểu đường.

Tiểu đường có di truyền không?

Tiền sử gia đình có thể làm tăng nguy cơ, nhưng điều đó không có nghĩa con cái chắc chắn mắc bệnh.

Lối sống và nhiều yếu tố khác cũng đóng vai trò quan trọng.

Làm sao biết mình có bị tiểu đường không?

Không thể xác định chính xác chỉ dựa vào triệu chứng. Xét nghiệm đường huyết và đánh giá của nhân viên y tế là cần thiết để chẩn đoán.

Kết luận

Bệnh tiểu đường có thể diễn biến âm thầm nhưng gây ảnh hưởng lâu dài nếu không được phát hiện và kiểm soát phù hợp.

Nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu như khát nước nhiều, đi tiểu thường xuyên, nhanh đói, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài hoặc nhìn mờ, đừng vội bỏ qua.

Chủ động kiểm tra sức khỏe giúp bạn hiểu rõ tình trạng của mình và có hướng xử lý phù hợp.

Đừng đợi đến khi bệnh ảnh hưởng đến cuộc sống mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe.

? DatKhamNhanh.vn – chủ động tìm bác sĩ, tìm cơ sở y tế và đặt lịch khám nhanh chóng, thuận tiện.