Mùa hè với nền nhiệt cao khiến trẻ sơ sinh dễ gặp các vấn đề như rôm sảy, hăm tã, mất nước, kích ứng da hay các bệnh đường hô hấp. Do hệ miễn dịch còn non yếu và khả năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện, trẻ cần được chăm sóc đúng cách để thích nghi với thời tiết nóng bức.

Dưới đây là 14 nguyên tắc quan trọng giúp cha mẹ chăm sóc trẻ sơ sinh trong mùa hè hiệu quả, giúp bé luôn thoải mái và hạn chế nguy cơ mắc bệnh.

1. Chăm sóc rốn đúng cách

Trong thời gian cuống rốn chưa rụng, cha mẹ cần giữ vùng rốn luôn sạch và khô thoáng, tuyệt đối không bôi hoặc đắp bất kỳ loại thuốc hay nguyên liệu nào lên rốn của trẻ.

Thông thường, cuống rốn sẽ rụng sau khoảng 5 - 10 ngày sau sinh. Nếu rốn rụng trước 3 ngày hoặc sau 10 ngày, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để được kiểm tra.

Ngoài ra, nếu rốn có các dấu hiệu bất thường như:

• Chảy máu;
• Chảy dịch;
• Có mủ;
• Rốn luôn ẩm ướt;

cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa sơ sinh để được xử trí kịp thời.

Trong thời gian cuống rốn chưa rụng, không nên ngâm trẻ trong chậu tắm để tránh làm ướt rốn. Sau khi vệ sinh cơ thể, hãy lau khô nhẹ nhàng và vệ sinh chân rốn bằng que gòn vô khuẩn. Người chăm sóc cũng nên hạn chế dùng tay chạm trực tiếp vào cuống rốn nếu không cần thiết.

2. Giữ làn da luôn sạch và khô thoáng

Da trẻ sơ sinh rất mỏng, nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Vì vậy, mọi thao tác khi tắm rửa hoặc lau người cho bé đều cần thực hiện nhẹ nhàng.

Mùa hè là thời điểm trẻ dễ bị:

• Rôm sảy;
• Phát ban;
• Kích ứng da.

Để hạn chế tình trạng này, cha mẹ nên:

• Mặc cho bé quần áo bằng vải cotton mềm, thoáng khí;
• Giữ da luôn khô ráo;
• Hạn chế để mồ hôi đọng lâu trên da.

Không nên sử dụng các loại kem hoặc dầu bôi nếu không cần thiết vì có thể làm bít tắc lỗ chân lông. Thay vào đó, hãy lựa chọn các sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, phù hợp với trẻ sơ sinh.

Nếu da bé bị kích ứng hoặc nổi rôm sảy, có thể dùng khăn mát hoặc tắm nước ấm để làm dịu da. Trường hợp tình trạng không cải thiện, cần đưa trẻ đi khám.

3. Chăm sóc mắt hằng ngày

Mùa hè là thời điểm nhiều bệnh về mắt, đặc biệt là đau mắt đỏ, có nguy cơ gia tăng.

Trong những năm đầu đời, thị lực của trẻ vẫn đang phát triển nên việc vệ sinh mắt đúng cách rất quan trọng.

Cha mẹ nên vệ sinh mắt cho trẻ bằng:

• Gạc vô khuẩn;
• Nước muối sinh lý chuyên dùng cho trẻ sơ sinh.

Nên thực hiện khoảng 3 lần mỗi ngày:

• Sau khi trẻ thức dậy;
• Sau khi tắm;
• Trước khi đi ngủ.

Khi đưa trẻ ra ngoài, cần che chắn mắt cẩn thận để hạn chế tác động của ánh nắng, bụi bẩn và các yếu tố môi trường.

4. Vệ sinh tai và mũi thường xuyên

Khoang mũi của trẻ sơ sinh nhỏ, niêm mạc mỏng và rất nhạy cảm nên dễ bị khô hoặc ngạt mũi trong thời tiết nóng.

Nếu trẻ có nhiều gỉ mũi hoặc dịch đặc, cha mẹ có thể nhỏ 2 - 3 giọt nước muối sinh lý để làm mềm dịch, sau đó hỗ trợ trẻ loại bỏ dịch mũi.

Đối với tai, nên lau sạch phần ngoài tai bằng khăn mềm và lau khô nhẹ nhàng mỗi ngày.

Nếu trẻ có nhiều ráy tai, việc lấy ráy tai cần được thực hiện cẩn thận để tránh gây tổn thương.

5. Chăm sóc miệng và lưỡi sạch sẽ

Vệ sinh khoang miệng giúp:

• Giảm nguy cơ tưa lưỡi;
• Hạn chế nấm miệng;
• Giữ khoang miệng sạch sẽ;
• Hỗ trợ quá trình mọc răng sau này.

Sau mỗi lần bú, cha mẹ nên lau miệng và rơ lưỡi cho trẻ đúng cách.

6. Tăng cường miễn dịch cho trẻ

Mùa hè là thời điểm nhiều bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát như:

• Tay chân miệng;
• Sốt xuất huyết;
• Đau mắt đỏ;
• Tiêu chảy;
• Viêm não Nhật Bản;
• Viêm phổi.

Để giúp trẻ tăng cường sức đề kháng, cha mẹ nên:

• Nuôi con bằng sữa mẹ;
• Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch;
• Giữ vệ sinh môi trường sống;
• Theo dõi sức khỏe và đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường.

Chăm sóc trẻ thông qua sinh hoạt hằng ngày

7. Không để nhiệt độ phòng dưới 26°C

Điều hòa giúp làm mát nhưng nhiệt độ phòng không nên thấp hơn 26°C.

Khi cho trẻ nằm điều hòa:

• Mặc quần áo dài tay, thoáng khí;
• Mang bao tay, tất chân;
• Đắp chăn mỏng;
• Không để gió điều hòa thổi trực tiếp vào trẻ.

Cha mẹ cũng cần vệ sinh điều hòa định kỳ để hạn chế bụi bẩn.

Nếu chuẩn bị đưa trẻ ra ngoài, nên tắt điều hòa khoảng 15 phút trước khi ra khỏi phòng để cơ thể thích nghi dần với sự thay đổi nhiệt độ.

8. Theo dõi thân nhiệt thường xuyên

Trẻ sơ sinh có thân nhiệt thường cao hơn người lớn khoảng 0,2 - 0,5°C.

Nhiệt độ da của trẻ nên duy trì trong khoảng 36 - 37°C.

Không nên mặc quá nhiều quần áo hoặc quấn trẻ quá kín vì có thể khiến thân nhiệt tăng cao.

9. Hạn chế đưa trẻ ra ngoài khi nắng gắt

Ánh nắng mùa hè có thể gây bỏng nắng và ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.

Cha mẹ chỉ nên cho trẻ tắm nắng vào khoảng 6 - 8 giờ sáng.

Trong khoảng 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều, nên hạn chế đưa trẻ ra ngoài. Nếu buộc phải di chuyển, cần che chắn cẩn thận để bảo vệ trẻ khỏi ánh nắng trực tiếp.

10. Lựa chọn quần áo phù hợp

Quần áo mùa hè dành cho trẻ nên:

• Rộng rãi;
• Thoáng mát;
• Thấm hút mồ hôi tốt;
• Làm từ sợi tự nhiên như cotton.

Hạn chế sử dụng quần áo làm từ sợi tổng hợp vì dễ gây bí bách và kích ứng da.

11. Tắm đúng cách

Tắm giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn trong những ngày nắng nóng.

Vào mùa hè, có thể tắm cho trẻ tối đa 2 lần mỗi ngày.

Khi tắm cần:

• Dùng nước ấm;
• Đỡ đầu và cổ trẻ nhẹ nhàng;
• Lau khô kỹ các vùng da có nếp gấp sau khi tắm.

Có thể sử dụng các sản phẩm tắm gội dịu nhẹ, phù hợp với trẻ sơ sinh.

12. Đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ sơ sinh.

Thông thường, trẻ sơ sinh có thể ngủ khoảng 16 giờ mỗi ngày.

Để giúp trẻ ngủ ngon hơn trong mùa hè:

• Giữ phòng ngủ yên tĩnh;
• Hạn chế ánh sáng mạnh;
• Mặc quần áo thoải mái;
• Tạo thói quen ngủ đúng giờ.

13. Sử dụng tã phù hợp

Mùa hè là thời điểm trẻ dễ bị hăm tã.

Cha mẹ nên lựa chọn:

• Tã có khả năng thấm hút tốt;
• Chất liệu mềm mại;
• Kích thước phù hợp.

Điều này giúp vùng da mặc tã luôn khô thoáng và giảm nguy cơ kích ứng.

14. Phòng muỗi và tiêm chủng đầy đủ

Muỗi và côn trùng không chỉ gây ngứa mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như sốt xuất huyết.

Để bảo vệ trẻ, cha mẹ nên:

• Cho trẻ ngủ màn;
• Mặc quần áo sáng màu;
• Giữ môi trường sống sạch sẽ;
• Sử dụng các sản phẩm chống côn trùng phù hợp với trẻ sơ sinh nếu cần.

Bên cạnh đó, trẻ cần được tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch để tạo miễn dịch phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Kết luận

Chăm sóc trẻ sơ sinh trong mùa hè đòi hỏi cha mẹ phải chú ý từ việc giữ vệ sinh, điều chỉnh nhiệt độ phòng, lựa chọn quần áo, chăm sóc da đến xây dựng chế độ sinh hoạt phù hợp. Thực hiện đúng các nguyên tắc trên sẽ giúp bé luôn thoải mái, hạn chế nguy cơ mắc các bệnh thường gặp trong mùa nắng nóng và phát triển khỏe mạnh trong những tháng đầu đời.