Xơ phổi sau COVID có hồi phục không? Dấu hiệu, chẩn đoán và hướng điều trị

Xơ phổi sau COVID là gì?

Xơ phổi sau COVID là tình trạng mô phổi xuất hiện tổn thương dạng sẹo sau quá trình nhiễm SARS-CoV-2. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp có bất thường trên hình ảnh phổi sau COVID đều đồng nghĩa với xơ phổi vĩnh viễn. Một số tổn thương có thể tiếp tục cải thiện trong thời gian hồi phục. Nguy cơ tổn thương phổi kéo dài thường được quan tâm nhiều hơn ở những người từng mắc COVID-19 nặng, có viêm phổi diện rộng hoặc cần hỗ trợ hô hấp.

Xơ phổi sau COVID có hồi phục không?

Có thể hồi phục một phần hoặc đáng kể ở một số người, tùy mức độ tổn thương và nguyên nhân. Sau COVID-19, tình trạng viêm và tổn thương phổi có thể mất nhiều thời gian để cải thiện. Khi tổn thương chỉ là những thay đổi viêm hoặc mô phổi đang trong quá trình phục hồi, hình ảnh và chức năng hô hấp có thể tốt lên theo thời gian. Ngược lại, nếu đã hình thành mô xơ thực sự và để lại sẹo phổi cố định, khả năng phục hồi hoàn toàn sẽ hạn chế hơn. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào kết quả chụp phim để tự kết luận rằng phổi đã bị xơ vĩnh viễn. Bác sĩ thường cần kết hợp triệu chứng, kết quả chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm chức năng hô hấp để đánh giá tiến triển.

Dấu hiệu xơ phổi sau COVID cần lưu ý

Một số triệu chứng có thể kéo dài sau khi khỏi COVID-19 gồm:

• Khó thở, đặc biệt khi vận động.

• Ho kéo dài.

• Nhanh mệt, giảm khả năng gắng sức.

• Cảm giác nặng hoặc tức ngực.

• Khó thực hiện những hoạt động trước đây vốn không gây hụt hơi.

Tuy nhiên, các triệu chứng trên không chỉ gặp ở xơ phổi. Chúng có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác sau COVID hoặc bệnh lý tim phổi có sẵn. Vì vậy, người bệnh nên được thăm khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Ai có nguy cơ tổn thương phổi kéo dài sau COVID?

Nguy cơ có thể cao hơn ở những người:

• Từng mắc COVID-19 nặng.

• Có viêm phổi do COVID-19.

• Từng phải thở oxy hoặc hỗ trợ hô hấp.

• Có bệnh phổi mạn tính trước đó.

• Có bệnh tim mạch hoặc một số bệnh nền khác.

• Hút thuốc lá.

Dù vậy, mức độ hồi phục ở mỗi người khác nhau và không thể dự đoán chỉ dựa trên tiền sử mắc COVID-19.

Chẩn đoán xơ phổi sau COVID bằng cách nào?

Nếu có khó thở, ho kéo dài hoặc giảm khả năng vận động sau COVID-19, bác sĩ có thể đánh giá bằng:

Chụp X-quang hoặc CT ngực

Chẩn đoán hình ảnh giúp phát hiện và theo dõi những thay đổi bất thường trong nhu mô phổi. Trong những trường hợp cần đánh giá chi tiết, bác sĩ có thể chỉ định CT ngực.

Đo chức năng hô hấp

Các xét nghiệm chức năng hô hấp giúp đánh giá khả năng thông khí và trao đổi khí của phổi, từ đó xác định mức độ ảnh hưởng đến chức năng hô hấp.

Đánh giá khả năng gắng sức

Một số người bệnh có thể được đánh giá khả năng vận động và mức độ giảm oxy khi gắng sức bằng các nghiệm pháp phù hợp.

Việc kết hợp nhiều phương pháp giúp bác sĩ phân biệt tổn thương đang hồi phục với những thay đổi xơ hóa kéo dài.

Điều trị xơ phổi sau COVID như thế nào?

Không có một phác đồ chung cho tất cả trường hợp. Hướng điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương.

Theo dõi định kỳ

Nếu người bệnh ổn định và hình ảnh phổi có xu hướng cải thiện, bác sĩ có thể lựa chọn theo dõi lâm sàng, chức năng hô hấp và chẩn đoán hình ảnh theo từng trường hợp.

Phục hồi chức năng hô hấp

Các bài tập hô hấp và vận động phù hợp có thể giúp người bệnh cải thiện khả năng gắng sức, kiểm soát tình trạng hụt hơi và phục hồi thể lực.

Điều trị các bệnh lý đi kèm

Hen, COPD, nhiễm trùng hoặc bệnh tim mạch có thể góp phần gây khó thở sau COVID. Điều trị đúng nguyên nhân giúp cải thiện triệu chứng.

Người bệnh không nên tự mua thuốc chống xơ hóa, corticoid hoặc các sản phẩm được quảng cáo là "phục hồi phổi" khi chưa được bác sĩ đánh giá.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên khám chuyên khoa Hô hấp nếu sau khi mắc COVID-19 vẫn có:

• Khó thở kéo dài hoặc tăng dần.

• Ho kéo dài.

• Khả năng vận động giảm rõ rệt.

• Đau hoặc tức ngực tái diễn.

• Kết quả X-quang/CT phổi vẫn còn bất thường.

Nếu khó thở nghiêm trọng, tím tái, đau ngực dữ dội hoặc tình trạng xấu đi nhanh, cần được cấp cứu thay vì chờ lịch khám thông thường.

Khám và theo dõi bệnh hô hấp ở đâu?

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Khoa Hô hấp Hồng Ngọc tiếp nhận chẩn đoán và điều trị các bệnh lý hô hấp cấp tính, mạn tính, trong đó có bệnh phổi kẽ và xơ phổi. Bệnh viện cũng công khai các dịch vụ như đo chức năng hô hấp, CT phổi liều thấp và nội soi phế quản.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI có Chuyên khoa Hô hấp, thực hiện thăm khám các bệnh lý đường hô hấp và tư vấn kế hoạch điều trị, nghỉ ngơi, dinh dưỡng và luyện tập phù hợp với tình trạng từng người bệnh.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

MEDLATEC có thể được lựa chọn để thăm khám và thực hiện các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh theo chỉ định khi người bệnh cần đánh giá các triệu chứng hô hấp sau COVID-19. Với trường hợp nghi ngờ tổn thương phổi kéo dài, bác sĩ sẽ căn cứ triệu chứng và kết quả kiểm tra để quyết định bước đánh giá tiếp theo.

Kết luận

Xơ phổi sau COVID có thể cải thiện ở một số trường hợp, đặc biệt khi những thay đổi ở phổi vẫn đang trong quá trình hồi phục. Tuy nhiên, tổn thương xơ hóa cố định có thể không phục hồi hoàn toàn. Nếu sau COVID-19 xuất hiện khó thở, ho kéo dài hoặc giảm khả năng gắng sức, người bệnh nên khám chuyên khoa Hô hấp để được đánh giá thay vì tự kết luận mình đã bị xơ phổi. Việc theo dõi đúng cách và phục hồi chức năng phù hợp có thể hỗ trợ cải thiện sức khỏe hô hấp.