Xơ gan còn bù và mất bù: Cách phân biệt, dấu hiệu nhận biết và hướng điều trị

Xơ gan còn bù là gì?

Xơ gan còn bù là giai đoạn đầu của bệnh. Lúc này gan đã bắt đầu xuất hiện các vùng xơ hóa nhưng phần mô gan khỏe mạnh vẫn đủ khả năng đảm nhiệm chức năng chuyển hóa, giải độc và tổng hợp các chất cần thiết cho cơ thể. Do chức năng gan chưa suy giảm nhiều nên người bệnh thường không có triệu chứng rõ rệt hoặc chỉ xuất hiện những biểu hiện khá mơ hồ.

Dấu hiệu thường gặp

• Mệt mỏi kéo dài.
• Ăn kém, chán ăn.
• Đầy bụng, khó tiêu.
• Đau tức nhẹ vùng hạ sườn phải.
• Sụt cân nhẹ.
• Có thể xuất hiện sao mạch hoặc lòng bàn tay son ở một số trường hợp.

Chính vì triệu chứng nghèo nàn nên nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi khám sức khỏe định kỳ hoặc kiểm tra chức năng gan.

Xơ gan mất bù là gì?

Xơ gan mất bù là giai đoạn bệnh tiến triển nặng, khi phần lớn mô gan đã bị xơ hóa và chức năng gan không còn được duy trì bình thường. Đây là giai đoạn dễ xuất hiện nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng nếu không được điều trị tích cực.

Triệu chứng điển hình

• Vàng da, vàng mắt.
• Bụng to do cổ trướng.
• Phù hai chân.
• Chảy máu hoặc bầm tím dễ dàng.
• Xuất huyết tiêu hóa do giãn tĩnh mạch thực quản.
• Rối loạn ý thức do bệnh não gan.
• Cơ thể suy kiệt, sụt cân nhiều.

Các triệu chứng ở giai đoạn này thường rõ ràng hơn và người bệnh cần được theo dõi sát tại cơ sở y tế.

Xơ gan còn bù và mất bù khác nhau như thế nào?

Khi nào xơ gan còn bù chuyển sang mất bù?

Quá trình tiến triển của bệnh có thể diễn ra nhanh hơn nếu người bệnh:

• Tiếp tục sử dụng rượu bia.
• Không điều trị viêm gan B hoặc viêm gan C.
• Gan nhiễm mỡ không được kiểm soát.
• Không tuân thủ điều trị.
• Xuất hiện nhiễm trùng hoặc các bệnh lý khác làm gan tổn thương thêm.

Do đó, việc theo dõi định kỳ có ý nghĩa rất quan trọng nhằm phát hiện sớm dấu hiệu chuyển giai đoạn.

Chẩn đoán xơ gan bằng cách nào?

Ngoài khám lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm chức năng gan.
• Xét nghiệm đông máu.
• Siêu âm ổ bụng.
• Đo độ đàn hồi gan (FibroScan).
• CT hoặc MRI nếu cần.
• Nội soi thực quản để đánh giá nguy cơ giãn tĩnh mạch.
• Sinh thiết gan trong một số trường hợp đặc biệt.

Điều trị xơ gan theo từng giai đoạn

Điều trị xơ gan còn bù

Mục tiêu điều trị gồm:

• Điều trị nguyên nhân gây xơ gan.
• Ngăn ngừa tiến triển thành mất bù.
• Theo dõi định kỳ chức năng gan.
• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và lối sống.

Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng, nhiều người bệnh có thể duy trì chức năng gan ổn định trong thời gian dài.

Điều trị xơ gan mất bù

Ở giai đoạn này, việc điều trị tập trung vào:

• Kiểm soát cổ trướng.
• Điều trị xuất huyết tiêu hóa.
• Điều trị bệnh não gan.
• Phòng ngừa nhiễm trùng.
• Đánh giá chỉ định ghép gan khi cần thiết.

Khám và theo dõi xơ gan ở đâu uy tín tại Hà Nội?

Nếu có dấu hiệu nghi ngờ bệnh gan hoặc cần theo dõi xơ gan, người bệnh nên lựa chọn các cơ sở y tế có chuyên khoa Gan mật.

• Bệnh viện Hồng Ngọc có chuyên khoa Gan mật với hệ thống siêu âm, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại, hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh lý gan.
• Hệ thống y tế Thu Cúc TCI triển khai khám Gan mật, thực hiện xét nghiệm chức năng gan, siêu âm và các phương pháp đánh giá mức độ tổn thương gan.
• Hệ thống Y tế MEDLATEC có thế mạnh về xét nghiệm, đo độ đàn hồi gan (FibroScan) và chẩn đoán bệnh lý gan, giúp theo dõi tiến triển của xơ gan và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Làm gì để hạn chế bệnh tiến triển?

Đối với người mắc xơ gan, việc thay đổi lối sống có vai trò quan trọng:

• Tuyệt đối không uống rượu bia.
• Điều trị tốt các bệnh lý nền như viêm gan virus hoặc gan nhiễm mỡ.
• Ăn uống khoa học, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ.
• Không tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng.
• Khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi chức năng gan và phát hiện biến chứng sớm.

Kết luận

Xơ gan còn bù và xơ gan mất bù là hai giai đoạn có mức độ tổn thương gan và tiên lượng hoàn toàn khác nhau. Trong khi xơ gan còn bù thường ít triệu chứng và có thể kiểm soát tốt nếu điều trị sớm, thì xơ gan mất bù đã xuất hiện nhiều biến chứng nguy hiểm, cần được theo dõi và điều trị tích cực. Vì vậy, những người có nguy cơ cao như mắc viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ hoặc thường xuyên uống rượu bia nên khám Gan mật định kỳ để phát hiện bệnh sớm và bảo vệ chức năng gan.