Xét nghiệm PSA là gì?

PSA (Prostate-Specific Antigen) là một loại protein được sản xuất chủ yếu bởi tuyến tiền liệt. Một lượng nhỏ PSA luôn tồn tại trong máu ở nam giới khỏe mạnh. Khi tuyến tiền liệt gặp các vấn đề như viêm, phì đại lành tính hoặc ung thư, nồng độ PSA trong máu có thể tăng lên. Xét nghiệm PSA là xét nghiệm máu nhằm đo nồng độ PSA, giúp bác sĩ đánh giá tình trạng tuyến tiền liệt và hỗ trợ phát hiện sớm các bất thường. Đây là một trong những xét nghiệm thường được chỉ định trong quá trình tầm soát ung thư tuyến tiền liệt, nhưng không thể dùng để khẳng định ung thư nếu chỉ dựa vào kết quả PSA.

Xét nghiệm PSA có ý nghĩa gì?

Xét nghiệm PSA mang lại nhiều giá trị trong chẩn đoán và theo dõi bệnh lý tuyến tiền liệt.

Hỗ trợ tầm soát ung thư tuyến tiền liệt

Đây là vai trò quan trọng nhất của xét nghiệm PSA. Khi kết hợp với khám chuyên khoa, thăm khám trực tràng (DRE), siêu âm hoặc MRI, PSA giúp phát hiện sớm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt để có hướng kiểm tra chuyên sâu nếu cần.

Phát hiện các bệnh lý tuyến tiền liệt

Ngoài ung thư, PSA còn có thể tăng ở người bị:

• Phì đại tuyến tiền liệt lành tính.
• Viêm tuyến tiền liệt.
• Nhiễm trùng đường tiết niệu.
• Bí tiểu hoặc sau một số thủ thuật tiết niệu.

Vì vậy, kết quả PSA cần được bác sĩ đánh giá trong bối cảnh lâm sàng cụ thể.

Theo dõi hiệu quả điều trị

Ở người đã điều trị ung thư tuyến tiền liệt, xét nghiệm PSA được sử dụng để theo dõi đáp ứng điều trị và phát hiện nguy cơ tái phát trong quá trình tái khám định kỳ.

Ai nên thực hiện xét nghiệm PSA?

Không phải nam giới nào cũng cần xét nghiệm PSA thường xuyên. Bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định dựa trên tuổi, yếu tố nguy cơ và triệu chứng.

Nam giới từ 50 tuổi trở lên

Tuổi càng cao, nguy cơ mắc bệnh tuyến tiền liệt càng tăng. Nam giới từ khoảng 50 tuổi nên trao đổi với bác sĩ về việc tầm soát PSA định kỳ.

Người có nguy cơ cao

Những trường hợp nên cân nhắc xét nghiệm sớm hơn gồm:

• Có cha hoặc anh/em ruột mắc ung thư tuyến tiền liệt.
• Mang một số yếu tố di truyền làm tăng nguy cơ.
• Tiền sử bệnh lý tuyến tiền liệt.

Ở nhóm nguy cơ cao, việc bắt đầu tầm soát có thể được cân nhắc từ khoảng 40–45 tuổi theo chỉ định của bác sĩ. 

Người có triệu chứng bất thường

Nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, bạn nên đi khám Nam khoa hoặc Tiết niệu:

• Tiểu nhiều lần.
• Tiểu đêm.
• Tiểu khó.
• Tiểu ngắt quãng.
• Tiểu yếu.
• Tiểu buốt.
• Tiểu ra máu.
• Có máu trong tinh dịch.
• Đau vùng tầng sinh môn.
• Đau vùng chậu.

Chỉ số PSA bao nhiêu là bình thường?

PSA thay đổi theo độ tuổi và từng người.

Thông thường:

• PSA dưới khoảng 4 ng/mL thường được xem là trong giới hạn tham khảo.
• PSA từ 4–10 ng/mL cần được đánh giá thêm.
• PSA trên 10 ng/mL làm tăng khả năng có bất thường tại tuyến tiền liệt nhưng không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư.

Bác sĩ sẽ dựa vào:

• Tuổi.
• PSA toàn phần và PSA tự do.
• Tốc độ tăng PSA theo thời gian.
• Kết quả khám lâm sàng.
• Các xét nghiệm hình ảnh.

để đưa ra kết luận chính xác.

Chi phí xét nghiệm PSA bao nhiêu?

Chi phí xét nghiệm PSA phụ thuộc vào cơ sở y tế, loại xét nghiệm (PSA toàn phần hoặc kết hợp PSA tự do) và gói khám đi kèm.

Theo thông tin tham khảo từ MEDLATEC:

• Tại nhiều bệnh viện công, chi phí xét nghiệm PSA thường khoảng 200.000–300.000 đồng/lần.
• Tại một số trung tâm xét nghiệm hoặc phòng khám, xét nghiệm PSA toàn phần có thể dao động khoảng 90.000–125.000 đồng, chưa bao gồm phí khám và các xét nghiệm khác nếu có. Mức giá thực tế có thể thay đổi theo thời điểm và chính sách của từng đơn vị. 

Do đó, người bệnh nên liên hệ trước với cơ sở y tế để được báo giá cụ thể.

Cần chuẩn bị gì trước khi xét nghiệm PSA?

Để kết quả có độ chính xác cao hơn, người bệnh nên:

• Thông báo cho bác sĩ các thuốc đang sử dụng.
• Hạn chế xuất tinh khoảng 24–48 giờ trước khi lấy máu nếu được bác sĩ hướng dẫn.
• Không nên làm xét nghiệm ngay sau các thủ thuật can thiệp tuyến tiền liệt.
• Nếu đang viêm đường tiết niệu hoặc viêm tuyến tiền liệt cấp, nên điều trị ổn định trước khi xét nghiệm theo chỉ định.

Nên xét nghiệm PSA ở đâu tại Hà Nội?

Nếu có nhu cầu kiểm tra sức khỏe tuyến tiền liệt hoặc tầm soát ung thư tuyến tiền liệt, bạn nên lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa Tiết niệu - Nam khoa và hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn.

Bệnh viện Hồng Ngọc

Bệnh viện Hồng Ngọc tiếp nhận khám các bệnh lý tuyến tiền liệt, rối loạn tiểu tiện và thực hiện xét nghiệm PSA theo chỉ định của bác sĩ. Sau khi có kết quả, người bệnh được tư vấn và xây dựng kế hoạch theo dõi hoặc điều trị phù hợp.

Hệ thống y tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI có chuyên khoa Nam học - Tiết niệu, hỗ trợ khám, tư vấn và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, trong đó có PSA. Quy trình đặt lịch trước giúp giảm thời gian chờ khám.

Hệ thống Y tế MEDLATEC

MEDLATEC là đơn vị có thế mạnh về xét nghiệm với hệ thống phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn, thực hiện xét nghiệm PSA nhanh chóng và chính xác. Ngoài khám trực tiếp, MEDLATEC còn cung cấp dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi, phù hợp với người bận rộn hoặc người cao tuổi.

Kết luận

Xét nghiệm PSA là phương pháp đơn giản, ít xâm lấn và có giá trị trong việc phát hiện sớm các bất thường của tuyến tiền liệt cũng như hỗ trợ tầm soát ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, kết quả PSA cần được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa kết hợp với khám lâm sàng và các xét nghiệm khác để có chẩn đoán chính xác. Nam giới từ 50 tuổi, người có yếu tố nguy cơ hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường về tiểu tiện nên chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như Hồng Ngọc, Thu Cúc TCI hoặc MEDLATEC để được tư vấn và thực hiện xét nghiệm PSA khi cần thiết.