Xét nghiệm chức năng gan thận – Kiểm tra sức khỏe định kỳ cần thiết

Vai trò quan trọng của gan và thận trong cơ thể

Gan và thận là hai cơ quan có chức năng sống còn, đảm bảo hoạt động bình thường của cơ thể. Gan thực hiện hơn 500 nhiệm vụ khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa chất dinh dưỡng, sản xuất protein, dự trữ năng lượng và khử độc tố. Trong khi đó, thận đảm nhận vai trò lọc máu, loại bỏ chất thải, cân bằng điện giải, điều hòa huyết áp và sản xuất hormone.

Khi gan hoặc thận bị tổn thương, cơ thể sẽ nhanh chóng xuất hiện những rối loạn từ nhẹ đến nghiêm trọng. Một số bệnh lý nguy hiểm có thể kể đến như viêm gan, xơ gan, suy thận mạn, sỏi thận hay hội chứng gan nhiễm mỡ. Vì vậy, xét nghiệm chức năng gan thận là công cụ y khoa cần thiết để phát hiện sớm và phòng ngừa biến chứng.

Xét nghiệm chức năng gan là gì?

Xét nghiệm chức năng gan bao gồm một nhóm các xét nghiệm máu nhằm đo lường các chỉ số phản ánh tình trạng hoạt động của gan. Một số xét nghiệm phổ biến như:

• ALT (Alanine aminotransferase): Chỉ số này tăng khi tế bào gan bị tổn thương.

• AST (Aspartate aminotransferase): Cùng với ALT, giúp xác định mức độ viêm gan.

• GGT (Gamma-glutamyl transferase): Đánh giá tình trạng tắc nghẽn mật hoặc tổn thương gan do rượu.

• Bilirubin: Cho biết khả năng gan xử lý và đào thải sắc tố mật.

• Albumin và Protein toàn phần: Xác định chức năng tổng hợp protein của gan.

Việc đo lường các chỉ số này giúp bác sĩ chẩn đoán các bệnh như viêm gan virus, gan nhiễm mỡ, xơ gan hoặc ung thư gan.

Xét nghiệm chức năng thận là gì?

Tương tự, xét nghiệm chức năng thận được tiến hành nhằm đánh giá khả năng lọc và đào thải chất độc của thận. Các chỉ số thường được kiểm tra gồm:

• Creatinine: Nồng độ creatinine trong máu tăng cao là dấu hiệu suy giảm chức năng thận.

• Ure máu (BUN): Giúp đánh giá khả năng thải độc của thận.

• Độ lọc cầu thận (eGFR): Chỉ số chính xác nhất để xác định mức độ suy thận.

• Điện giải đồ: Kiểm tra sự cân bằng natri, kali, canxi trong máu.

Khi thận hoạt động không hiệu quả, độc tố sẽ tích tụ, ảnh hưởng đến tim mạch, huyết áp và hệ thần kinh. Xét nghiệm chức năng thận là cách phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn, từ đó can thiệp kịp thời.

Đối tượng nên xét nghiệm chức năng gan thận định kỳ

Không chỉ những người có triệu chứng mới cần xét nghiệm, mà ngay cả người khỏe mạnh cũng nên kiểm tra chức năng gan thận ít nhất 1–2 lần/năm. Một số nhóm đối tượng đặc biệt cần quan tâm:

• Người thường xuyên sử dụng rượu, bia hoặc thuốc lá.

• Người mắc bệnh mãn tính như tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch.

• Người có tiền sử viêm gan B, viêm gan C hoặc gia đình có bệnh gan, thận.

• Người sử dụng thuốc trong thời gian dài, đặc biệt là thuốc kháng sinh, giảm đau, hạ sốt.

• Người trên 40 tuổi, cần theo dõi sức khỏe định kỳ để phòng ngừa biến chứng.

Quy trình thực hiện xét nghiệm chức năng gan thận

Quy trình thường khá đơn giản, chủ yếu dựa trên mẫu máu của người bệnh. Các bước cơ bản gồm:

1. Khám lâm sàng: Bác sĩ hỏi bệnh sử, thói quen sinh hoạt và tiền sử bệnh.

2. Lấy mẫu máu: Thường được lấy vào buổi sáng, khi bệnh nhân chưa ăn sáng.

3. Phân tích trong phòng xét nghiệm: Mẫu máu sẽ được kiểm tra bằng hệ thống máy móc hiện đại.

4. Trả kết quả: Bác sĩ đọc kết quả, so sánh với chỉ số bình thường và tư vấn phương án điều trị nếu phát hiện bất thường.

Thời gian thực hiện nhanh chóng, thường trong vòng vài giờ là có kết quả.

Ý nghĩa kết quả xét nghiệm chức năng gan thận

Kết quả xét nghiệm giúp phân loại tình trạng sức khỏe:

• Nếu chỉ số trong ngưỡng bình thường, cơ thể khỏe mạnh và nên duy trì lối sống lành mạnh.

• Nếu chỉ số cao hoặc thấp bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các xét nghiệm chuyên sâu khác như siêu âm, CT scan hoặc sinh thiết để xác định nguyên nhân.

• Việc phát hiện sớm bất thường ở gan, thận giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.

Lợi ích khi xét nghiệm chức năng gan thận định kỳ

• Phát hiện sớm bệnh lý, kể cả khi chưa có triệu chứng.

• Theo dõi diễn biến bệnh, đánh giá hiệu quả điều trị.

• Ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm như suy thận, xơ gan, ung thư gan.

• Giúp mỗi người chủ động điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt phù hợp.

Lời khuyên để bảo vệ gan thận khỏe mạnh

Ngoài việc xét nghiệm định kỳ, mỗi người cần duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ gan và thận:

• Hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích.

• Uống đủ nước, ăn nhiều rau xanh và hoa quả tươi.

• Tập thể dục thường xuyên để tăng cường sức đề kháng.

• Kiểm soát cân nặng, huyết áp và đường huyết.

• Tránh lạm dụng thuốc và nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi dùng thuốc dài ngày.

Việc kết hợp chế độ sống khoa học cùng xét nghiệm chức năng gan thận định kỳ sẽ giúp cơ thể luôn duy trì trạng thái khỏe mạnh.

Đặt khám bệnh tại phòng khám Medlatec tại đây