Viêm tủy cắt ngang là gì?

Viêm tủy cắt ngang (Transverse Myelitis) là tình trạng viêm xảy ra ở một đoạn của tủy sống, làm tổn thương lớp myelin bao quanh các sợi thần kinh và ảnh hưởng đến quá trình truyền tín hiệu giữa não với các bộ phận khác của cơ thể. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng tương đối hiếm gặp. Tùy vị trí và mức độ tổn thương, người bệnh có thể gặp các triệu chứng từ nhẹ đến nặng, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt nếu không được điều trị kịp thời.

Viêm tủy cắt ngang có nguy hiểm không?

Có. Đây là bệnh lý thần kinh cần được chẩn đoán và điều trị sớm.

Nếu không được xử trí kịp thời, viêm tủy cắt ngang có thể gây:

• Yếu hoặc liệt tay chân.

• Rối loạn cảm giác kéo dài.

• Đau thần kinh mạn tính.

• Rối loạn chức năng bàng quang và ruột.

• Giảm khả năng vận động hoặc để lại di chứng lâu dài.

Tuy nhiên, nhiều người bệnh có thể hồi phục một phần hoặc đáng kể nếu được điều trị sớm và phục hồi chức năng phù hợp.

Nguyên nhân gây viêm tủy cắt ngang

Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không được xác định rõ. Một số yếu tố có thể liên quan gồm:

Bệnh tự miễn

Viêm tủy cắt ngang có thể xuất hiện ở người mắc:

• Lupus ban đỏ hệ thống.

• Hội chứng Sjögren.

• Viêm tủy – thị thần kinh (NMOSD).

• Đa xơ cứng (Multiple Sclerosis).

Nhiễm trùng

Một số virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng có thể kích hoạt phản ứng viêm tại tủy sống sau hoặc trong quá trình nhiễm bệnh.

Sau tiêm vắc xin

Đây là nguyên nhân rất hiếm gặp. Một số trường hợp được ghi nhận có viêm tủy cắt ngang sau tiêm chủng, nhưng hiện chưa có bằng chứng cho thấy đây là tình trạng phổ biến.

Nguyên nhân khác

• Rối loạn miễn dịch.

• Một số bệnh lý thần kinh hiếm gặp.

• Trường hợp không xác định được nguyên nhân (vô căn).

Triệu chứng của viêm tủy cắt ngang

Các triệu chứng thường xuất hiện trong vài giờ đến vài ngày và có thể tiến triển nhanh.

Đau

Người bệnh có thể đau:

• Cổ.

• Lưng.

• Thắt lưng.

• Đau lan xuống tay hoặc chân.

Yếu cơ

Yếu chân là biểu hiện phổ biến nhất. Trường hợp nặng có thể:

• Đi lại khó khăn.

• Mất khả năng đứng.

• Liệt một phần hoặc hoàn toàn.

Rối loạn cảm giác

Người bệnh có thể gặp:

• Tê bì.

• Châm chích.

• Nóng rát.

• Giảm cảm giác đau hoặc nhiệt độ.

Rối loạn tiểu tiện và đại tiện

Một số trường hợp có thể:

• Tiểu khó.

• Bí tiểu.

• Tiểu không tự chủ.

• Táo bón hoặc mất kiểm soát đại tiện.

Viêm tủy cắt ngang được chẩn đoán như thế nào?

Để xác định bệnh và tìm nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định:

• Khám thần kinh.

• Chụp MRI tủy sống và não.

• Chọc dò dịch não tủy.

• Xét nghiệm máu tìm bệnh tự miễn hoặc nhiễm trùng.

• Một số xét nghiệm miễn dịch chuyên sâu nếu cần.

Điều trị viêm tủy cắt ngang

Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ tổn thương.

Điều trị giai đoạn cấp

Người bệnh có thể được chỉ định:

• Corticosteroid đường tĩnh mạch để giảm viêm.

• Thay huyết tương (plasmapheresis) trong một số trường hợp đáp ứng kém với corticosteroid.

• Điều trị nguyên nhân nếu xác định được.

Phục hồi chức năng

Sau giai đoạn cấp, phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng nhằm:

• Cải thiện sức cơ.

• Tăng khả năng vận động.

• Giảm co cứng cơ.

• Hỗ trợ người bệnh trở lại sinh hoạt hằng ngày.

Điều trị triệu chứng

Bác sĩ có thể kê thuốc giúp kiểm soát:

• Đau thần kinh.

• Co cứng cơ.

• Rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện.

Có thể phòng ngừa viêm tủy cắt ngang không?

Không phải tất cả trường hợp đều có thể phòng ngừa. Tuy nhiên, bạn nên:

• Điều trị tốt các bệnh tự miễn nếu có.

• Khám sớm khi xuất hiện triệu chứng thần kinh bất thường.

• Duy trì lối sống lành mạnh để nâng cao sức khỏe tổng thể.

• Tuân thủ điều trị và tái khám nếu đã từng mắc bệnh.

Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện:

• Yếu tay hoặc chân đột ngột.

• Tê bì lan nhanh.

• Đau lưng dữ dội kèm yếu chi.

• Bí tiểu hoặc mất kiểm soát tiểu tiện.

• Đi lại khó khăn xuất hiện trong thời gian ngắn.

Đây là những dấu hiệu cảnh báo tổn thương tủy sống cần được đánh giá và điều trị khẩn trương.

Kết luận

Viêm tủy cắt ngang là bệnh lý thần kinh hiếm gặp nhưng có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận động, cảm giác và chức năng của bàng quang, ruột nếu không được điều trị kịp thời. Mặc dù mức độ hồi phục khác nhau ở từng người, việc chẩn đoán sớm, điều trị đúng nguyên nhân và phục hồi chức năng tích cực có thể giúp cải thiện đáng kể tiên lượng. Khi xuất hiện các dấu hiệu như yếu chi, tê bì, đau lưng kèm rối loạn cảm giác hoặc tiểu tiện, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí sớm.