Tiêm chủng người lớn: Đừng bỏ qua vắc xin phòng zona thần kinh

1. Zona thần kinh là bệnh gì?

Zona thần kinh (Herpes Zoster) là một bệnh nhiễm trùng do virus Varicella Zoster – cũng chính là virus gây bệnh thủy đậu. Sau khi khỏi thủy đậu, virus này không bị loại bỏ hoàn toàn khỏi cơ thể mà nằm “ngủ” trong các hạch thần kinh. Khi hệ miễn dịch suy giảm, tuổi tác cao, stress kéo dài hoặc mắc bệnh mạn tính, virus có thể tái kích hoạt, gây nên zona thần kinh.

Biểu hiện đặc trưng của zona là:

• Đau rát, ngứa, nhức theo một dải dây thần kinh (thường ở lưng, ngực, mặt)

• Sau 1–3 ngày xuất hiện mụn nước, sau đó đóng vảy và lành

• Có thể kèm sốt, mệt mỏi

2. Biến chứng nguy hiểm của zona thần kinh

Nhiều người nghĩ zona chỉ là một dạng bệnh ngoài da nhẹ, nhưng thực tế, biến chứng zona có thể rất nặng và kéo dài, trong đó nguy hiểm nhất là:

2.1. Đau thần kinh sau zona (PHN – Postherpetic Neuralgia)

• Là tình trạng đau nhức kéo dài sau khi tổn thương da zona đã lành.

• Cảm giác đau có thể âm ỉ, buốt nhói, rát bỏng… ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ, tâm lý và chất lượng cuộc sống.

• Nguy cơ PHN tăng theo tuổi, đặc biệt cao ở người từ 60 tuổi trở lên.

2.2. Viêm giác mạc, giảm thị lực

Khi zona ảnh hưởng đến dây thần kinh mắt, có thể gây biến chứng viêm giác mạc, viêm kết mạc, sưng mí mắt, thậm chí mù lòa nếu không được điều trị kịp thời.

2.3. Viêm màng não, viêm não

Zona có thể lây lan vào hệ thần kinh trung ương, gây biến chứng nặng nề như viêm màng não, viêm não, để lại di chứng thần kinh lâu dài.

3. Ai có nguy cơ cao mắc zona thần kinh?

• Người trên 50 tuổi

• Người suy giảm miễn dịch (do bệnh lý hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch)

• Người từng mắc thủy đậu trước đó

• Người bị bệnh mạn tính: tiểu đường, bệnh phổi, tim mạch, viêm khớp…

• Người thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ, stress kéo dài

Theo thống kê, cứ 3 người lớn thì sẽ có 1 người mắc zona thần kinh trong đời. Sau tuổi 80, nguy cơ mắc bệnh lên đến 50%.

4. Vắc xin phòng zona thần kinh là gì?

Hiện nay có hai loại vắc xin phòng zona thần kinh được sử dụng tại nhiều quốc gia:

• Zostavax (vắc xin sống giảm độc lực)

• Shingrix (vắc xin tái tổ hợp protein, không sống)

Tại Việt Nam, Zostavax là vắc xin phổ biến nhất và đã được Bộ Y tế cấp phép sử dụng.

Tác dụng của vắc xin:

• Giảm 50–70% nguy cơ mắc zona

• Giảm 67–90% nguy cơ đau thần kinh sau zona

• Hiệu quả bảo vệ kéo dài 5–10 năm, có thể tiêm nhắc lại theo khuyến cáo

5. Nên tiêm vắc xin phòng zona thần kinh ở độ tuổi nào?

Theo khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ và Bộ Y tế Việt Nam:

• Người từ 50 tuổi trở lên nên tiêm vắc xin phòng zona thần kinh, kể cả khi đã từng bị zona trước đó.

• Người trên 60 tuổi càng nên tiêm sớm để phòng biến chứng PHN.

• Có thể tiêm từ 18 tuổi trở lên nếu có nguy cơ suy giảm miễn dịch, mắc bệnh mạn tính hoặc có chỉ định đặc biệt từ bác sĩ.

Không nên tiêm vắc xin nếu:

• Đang sốt cao, mắc bệnh cấp tính

• Dị ứng với thành phần của vắc xin

• Phụ nữ đang mang thai (nên tiêm sau sinh)

6. Tiêm vắc xin phòng zona thần kinh có an toàn không?

Vắc xin Zostavax và các loại vắc xin phòng zona khác đã được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới và được đánh giá rất an toàn.

Tác dụng phụ nhẹ thường gặp:

• Sưng, đỏ, đau nhẹ tại chỗ tiêm

• Sốt nhẹ, mệt mỏi

Tác dụng phụ nghiêm trọng: rất hiếm gặp

Người tiêm nên nghỉ ngơi sau tiêm và theo dõi ít nhất 30 phút tại cơ sở y tế. Nếu có dấu hiệu bất thường như nổi mẩn toàn thân, khó thở, đau ngực… cần đến bệnh viện ngay.

7. Vì sao nên tiêm phòng zona thần kinh tại Bệnh viện Hồng Ngọc?

Bác sĩ chuyên khoa tư vấn trực tiếp

Tại Bệnh viện Hồng Ngọc, khách hàng được khám sàng lọc kỹ càng trước khi tiêm để đảm bảo an toàn, đặc biệt với người có bệnh nền.

Vaccine chính hãng, bảo quản nghiêm ngặt

Vaccine zona tại Hồng Ngọc được nhập khẩu từ nhà sản xuất uy tín, bảo quản trong dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP, đảm bảo hiệu quả tối ưu.

Tiêm nhanh, không chờ đợi

Quy trình tiêm chủng được tổ chức khoa học, có nhắc lịch tiêm và hỗ trợ tư vấn trước – sau tiêm cho khách hàng lớn tuổi.

Dịch vụ y tế trọn gói cho người cao tuổi

Bệnh viện cung cấp các dịch vụ tầm soát, tiêm chủng, điều trị nội khoa kết hợp giúp người lớn tuổi được chăm sóc toàn diện, hạn chế biến chứng nặng nếu không may mắc bệnh.

Vắc xin phòng zona thần kinh là một bước tiến y học giúp người lớn tuổi chủ động bảo vệ bản thân khỏi bệnh lý gây đau đớn, kéo dài và suy giảm chất lượng sống nghiêm trọng. Đừng đợi đến khi mắc bệnh mới điều trị – phòng bệnh sớm sẽ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và giữ gìn sức khỏe trong những năm tháng tuổi già. Hãy chủ động tiêm phòng và đồng hành cùng người thân trong hành trình sống khỏe – sống chủ động mỗi ngày.

Đặt khám bệnh tại Bệnh viện Hồng Ngọc tại đây.