Thở khò khè ở người lớn là gì?

Thở khò khè là tình trạng xuất hiện âm thanh rít hoặc huýt sáo khi hít vào hoặc thở ra do đường dẫn khí bị thu hẹp hoặc cản trở. Không chỉ gặp ở trẻ nhỏ, triệu chứng này cũng khá phổ biến ở người trưởng thành và có thể liên quan đến nhiều bệnh lý hô hấp hoặc tim mạch. Nếu chỉ xuất hiện thoáng qua sau khi vận động mạnh hoặc tiếp xúc với khói bụi, tình trạng này có thể không đáng lo. Tuy nhiên, khi tiếng khò khè kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc đi kèm khó thở, đau tức ngực, ho nhiều, người bệnh cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân.

Thở khò khè ở người lớn là dấu hiệu của bệnh gì?

Hen phế quản (Hen suyễn)

Hen phế quản là nguyên nhân hàng đầu gây thở khò khè ở người lớn. Khi đường thở bị viêm và co thắt, không khí lưu thông khó khăn hơn, tạo ra tiếng rít đặc trưng mỗi khi hô hấp. Người bệnh thường có thêm các triệu chứng như ho về đêm, tức ngực, khó thở hoặc cảm giác nặng ngực. Các cơn hen dễ xuất hiện khi thời tiết thay đổi, tiếp xúc với phấn hoa, bụi nhà, khói thuốc hoặc sau khi vận động.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

COPD thường gặp ở người hút thuốc lá lâu năm hoặc làm việc trong môi trường nhiều khói bụi, hóa chất. Đường thở bị tổn thương kéo dài khiến người bệnh luôn cảm thấy khó thở, ho có đờm và xuất hiện tiếng khò khè, đặc biệt khi gắng sức. Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể tiến triển thành suy hô hấp mạn tính.

Viêm phế quản

Khi niêm mạc phế quản bị viêm do virus, vi khuẩn hoặc các yếu tố kích thích như khói thuốc, ô nhiễm không khí, lòng phế quản sẽ sưng nề và tiết nhiều dịch nhầy. Điều này khiến luồng khí đi qua khó khăn hơn, tạo ra tiếng khò khè. Người bệnh thường kèm theo ho, sốt nhẹ, đau rát họng và khạc đờm.

Viêm phổi

Viêm phổi khiến các phế nang chứa đầy dịch viêm hoặc mủ, làm giảm khả năng trao đổi oxy. Bên cạnh sốt cao, ho nhiều, đau ngực và mệt mỏi, người bệnh có thể xuất hiện thở khò khè hoặc khó thở, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Đây là tình trạng cần được điều trị sớm để hạn chế nguy cơ biến chứng.

Dị ứng đường hô hấp

Một số người bị dị ứng với phấn hoa, lông động vật, nấm mốc hoặc bụi nhà có thể xuất hiện các cơn khò khè do phản ứng viêm và co thắt đường thở. Triệu chứng thường đi kèm hắt hơi, chảy nước mũi, ngứa mắt hoặc ngứa họng và sẽ cải thiện khi tránh được tác nhân gây dị ứng.

Trào ngược dạ dày - thực quản

Không nhiều người biết rằng axit từ dạ dày trào ngược lên thực quản có thể kích thích thanh quản và đường hô hấp, gây ho kéo dài, khàn tiếng và thở khò khè. Tình trạng này thường xảy ra sau bữa ăn hoặc khi nằm ngủ.

Bệnh tim

Một số bệnh lý tim mạch như suy tim hoặc hen tim cũng có thể gây khó thở và tiếng khò khè do dịch ứ trong phổi. Người bệnh thường cảm thấy mệt, khó thở khi nằm, phù chân hoặc đánh trống ngực. Vì vậy, không phải mọi trường hợp khò khè đều xuất phát từ bệnh phổi.

Khối u đường hô hấp

Trong một số trường hợp hiếm gặp, khối u ở khí quản hoặc phổi có thể chèn ép đường thở, làm xuất hiện tiếng khò khè kéo dài. Triệu chứng thường không cải thiện bằng thuốc thông thường và có thể kèm ho ra máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu gặp một trong những dấu hiệu sau:

• Thở khò khè kéo dài trên vài ngày hoặc tái phát nhiều lần.
• Khó thở tăng dần hoặc khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi.
• Ho kéo dài trên 3 tuần.
• Ho ra máu.
• Sốt cao liên tục.
• Đau tức ngực.
• Môi hoặc đầu ngón tay tím tái.
• Người có tiền sử hen suyễn nhưng thuốc không còn hiệu quả.

Việc thăm khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân chính xác và điều trị kịp thời, hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Bác sĩ sẽ chẩn đoán như thế nào?

Để xác định nguyên nhân gây thở khò khè, bác sĩ có thể chỉ định:

• Khám chuyên khoa Hô hấp.
• Đo chức năng hô hấp.
• Chụp X-quang ngực.
• Chụp CT phổi khi cần.
• Xét nghiệm máu.
• Đo SpO₂.
• Điện tim hoặc siêu âm tim nếu nghi ngờ nguyên nhân tim mạch.
• Test dị ứng trong một số trường hợp.

Điều trị thở khò khè ở người lớn

Điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu do hen suyễn hoặc COPD, người bệnh thường được chỉ định thuốc giãn phế quản, thuốc kiểm soát viêm và theo dõi lâu dài. Với viêm phổi hoặc viêm phế quản do nhiễm khuẩn, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Nếu triệu chứng liên quan đến dị ứng hoặc trào ngược dạ dày, việc kiểm soát nguyên nhân sẽ giúp cải thiện đáng kể tình trạng khò khè.

Ngoài điều trị theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh nên:

• Cai thuốc lá.
• Hạn chế tiếp xúc với khói bụi, hóa chất.
• Uống đủ nước.
• Giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh.
• Tiêm phòng cúm và phế cầu ở nhóm nguy cơ.
• Không tự ý dùng thuốc xịt hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định.

Thở khò khè ở người lớn nên khám ở đâu tại Hà Nội?

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên lựa chọn các cơ sở y tế có chuyên khoa Hô hấp để được chẩn đoán chính xác.

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Hồng Ngọc có chuyên khoa Hô hấp tiếp nhận khám và điều trị các bệnh như hen phế quản, COPD, viêm phế quản, viêm phổi và nhiều bệnh lý hô hấp khác. Bệnh viện được trang bị hệ thống chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm hiện đại, giúp người bệnh thực hiện đầy đủ các bước khám, chẩn đoán và điều trị trong cùng một cơ sở.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI là địa chỉ được nhiều người lựa chọn khi cần khám các bệnh hô hấp. Người bệnh có thể đặt lịch trước, được khám với bác sĩ chuyên khoa và thực hiện các cận lâm sàng như xét nghiệm, chụp X-quang hoặc đo chức năng hô hấp ngay trong ngày, giúp rút ngắn thời gian chờ đợi.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

MEDLATEC có thế mạnh về xét nghiệm và chẩn đoán cận lâm sàng với hệ thống máy móc hiện đại. Người bệnh nghi ngờ mắc các bệnh lý hô hấp có thể được chỉ định xét nghiệm máu, chụp X-quang, CT hoặc các thăm dò chức năng cần thiết để hỗ trợ chẩn đoán. Ngoài khám trực tiếp, MEDLATEC còn cung cấp dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi, phù hợp với người cao tuổi hoặc người gặp khó khăn trong việc di chuyển.

Cách phòng ngừa thở khò khè

Để giảm nguy cơ mắc các bệnh lý gây thở khò khè, bạn nên duy trì lối sống lành mạnh bằng cách bỏ thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói bụi và hóa chất, giữ vệ sinh môi trường sống, tập thể dục đều đặn và tiêm phòng các bệnh đường hô hấp theo khuyến cáo. Đồng thời, cần khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý hô hấp hoặc tim mạch.

Kết luận

Thở khò khè ở người lớn không phải là triệu chứng đơn giản mà có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý như hen phế quản, COPD, viêm phế quản, viêm phổi, dị ứng, trào ngược dạ dày hoặc bệnh tim. Nếu tình trạng kéo dài hoặc đi kèm khó thở, đau ngực, sốt cao hay ho ra máu, người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín như Bệnh viện Hồng Ngọc, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI hoặc Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC để được thăm khám và điều trị kịp thời.