Thiếu hụt hormone tăng trưởng: Dấu hiệu nhận biết, cách chẩn đoán và điều trị hiệu quả

Thiếu hụt hormone tăng trưởng là gì?

Hormone tăng trưởng (Growth Hormone - GH) là hormone do tuyến yên tiết ra, có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển chiều cao, tăng khối cơ, phát triển xương và điều hòa chuyển hóa trong cơ thể. Ở trẻ em, hormone này đặc biệt cần thiết để cơ thể phát triển bình thường. Khi cơ thể sản xuất không đủ hormone GH, trẻ có thể gặp tình trạng chậm phát triển chiều cao, tốc độ tăng trưởng thấp hơn so với bạn cùng tuổi và kéo theo nhiều ảnh hưởng về thể chất. Người lớn thiếu hormone tăng trưởng cũng có thể giảm khối cơ, tăng mỡ cơ thể, mệt mỏi và giảm chất lượng cuộc sống. Thiếu hụt hormone tăng trưởng là một rối loạn nội tiết cần được phát hiện sớm để có hướng điều trị phù hợp.

Nguyên nhân gây thiếu hụt hormone tăng trưởng

Thiếu hormone tăng trưởng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

• Bất thường bẩm sinh của tuyến yên hoặc vùng dưới đồi.
• Yếu tố di truyền.
• Chấn thương sọ não.
• U tuyến yên hoặc các bệnh lý ảnh hưởng đến não.
• Hậu quả sau phẫu thuật hoặc xạ trị vùng não.
• Một số trường hợp không xác định được nguyên nhân.

Không phải mọi trẻ thấp bé đều bị thiếu hormone tăng trưởng. Vì vậy, cha mẹ không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng kích thích tăng chiều cao khi chưa có chẩn đoán của bác sĩ.

Dấu hiệu nhận biết

Ở trẻ em

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

• Chiều cao thấp hơn chuẩn theo tuổi.
• Tốc độ tăng chiều cao chậm.
• Khuôn mặt trẻ hơn tuổi.
• Tay chân nhỏ.
• Dậy thì muộn.
• Khối cơ kém phát triển.

Nếu trẻ tăng chiều cao rất chậm trong nhiều năm liên tiếp hoặc thấp hơn đáng kể so với bạn cùng lứa tuổi, phụ huynh nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa Nội tiết hoặc Nội tiết Nhi.

Ở người lớn

Thiếu hormone tăng trưởng có thể gây:

• Mệt mỏi kéo dài.
• Giảm sức mạnh cơ bắp.
• Tăng mỡ vùng bụng.
• Giảm mật độ xương.
• Rối loạn chuyển hóa.
• Giảm chất lượng cuộc sống.

Thiếu hụt hormone tăng trưởng được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ sẽ kết hợp nhiều phương pháp để xác định nguyên nhân và mức độ thiếu hụt hormone tăng trưởng, bao gồm:

• Khám lâm sàng và đánh giá biểu đồ tăng trưởng.
• Khai thác tiền sử bệnh của trẻ và gia đình.
• Xét nghiệm IGF-1 và các xét nghiệm nội tiết liên quan.
• Test kích thích tiết hormone tăng trưởng.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI) tuyến yên nếu cần.
• Đánh giá tuổi xương bằng chụp X-quang bàn tay.

Do hormone GH được tiết theo từng đợt nên việc chẩn đoán không chỉ dựa vào một lần xét nghiệm máu mà cần phối hợp nhiều phương pháp khác nhau để đảm bảo độ chính xác.

Điều trị thiếu hụt hormone tăng trưởng

Phương pháp điều trị chủ yếu hiện nay là bổ sung hormone tăng trưởng tái tổ hợp theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc thường được tiêm dưới da hằng ngày và liều lượng sẽ được điều chỉnh theo cân nặng, độ tuổi cũng như đáp ứng điều trị của từng người. Trong quá trình điều trị, trẻ cần được theo dõi định kỳ về chiều cao, cân nặng, tuổi xương và các chỉ số nội tiết để đánh giá hiệu quả và điều chỉnh phác đồ khi cần. Việc tự ý mua hoặc sử dụng hormone tăng trưởng có thể gây nhiều tác dụng không mong muốn nên chỉ được thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Khám và điều trị thiếu hụt hormone tăng trưởng ở đâu?

Lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa Nội tiết và Nội tiết Nhi sẽ giúp việc chẩn đoán chính xác cũng như xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Bệnh viện Hồng Ngọc có chuyên khoa Nội tiết và Nhi với hệ thống xét nghiệm hiện đại, hỗ trợ đánh giá rối loạn hormone, theo dõi biểu đồ tăng trưởng và phối hợp chẩn đoán hình ảnh khi cần. Người bệnh được bác sĩ tư vấn kế hoạch điều trị và theo dõi lâu dài.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI tiếp nhận khám các bệnh lý nội tiết ở trẻ em và người lớn. Bệnh viện triển khai nhiều dịch vụ xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và tư vấn điều trị, giúp phát hiện sớm tình trạng thiếu hormone tăng trưởng cũng như các nguyên nhân gây chậm phát triển chiều cao.

MEDLATEC là địa chỉ được nhiều gia đình lựa chọn khi cần thực hiện các xét nghiệm nội tiết, định lượng IGF-1, các xét nghiệm hormone và chẩn đoán hình ảnh. Với hệ thống phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn cùng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, MEDLATEC hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi hiệu quả quá trình điều trị thiếu hụt hormone tăng trưởng.

Kết luận

Thiếu hụt hormone tăng trưởng là nguyên nhân quan trọng gây chậm phát triển chiều cao ở trẻ và có thể ảnh hưởng đến sức khỏe ở cả người lớn. Việc phát hiện sớm thông qua theo dõi tốc độ tăng trưởng, khám chuyên khoa và thực hiện các xét nghiệm cần thiết sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị. Nếu nhận thấy trẻ có dấu hiệu phát triển chậm hoặc nghi ngờ rối loạn nội tiết, phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế uy tín như Bệnh viện Hồng Ngọc, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI hoặc MEDLATEC để được thăm khám và tư vấn kịp thời.