Tăng nhãn áp là gì?

Tăng nhãn áp (Glaucoma hay cườm nước) là nhóm bệnh lý mắt xảy ra khi áp lực bên trong mắt tăng cao hoặc dây thần kinh thị giác bị tổn thương, dẫn đến suy giảm thị lực. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây mất thị lực vĩnh viễn. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở người trên 40 tuổi hoặc những người có yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình mắc tăng nhãn áp, cận thị nặng hoặc mắc đái tháo đường.

Tăng nhãn áp có chữa khỏi không?

Hiện nay, tăng nhãn áp không thể chữa khỏi hoàn toàn và những tổn thương của dây thần kinh thị giác thường không thể phục hồi. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả, giúp làm chậm tiến triển và bảo tồn thị lực.

Mục tiêu điều trị là:

• Giảm áp lực nội nhãn.

• Bảo vệ dây thần kinh thị giác.

• Làm chậm quá trình mất thị lực.

• Hạn chế nguy cơ mù lòa.

Người bệnh cần tuân thủ điều trị lâu dài và tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nguyên nhân gây tăng nhãn áp

Tăng nhãn áp xảy ra khi sự cân bằng giữa quá trình sản xuất và thoát lưu thủy dịch trong mắt bị rối loạn, làm tăng áp lực nội nhãn.

Một số yếu tố nguy cơ gồm:

Tuổi tác

Nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi, đặc biệt sau 40 tuổi.

Tiền sử gia đình

Người có cha mẹ hoặc anh chị em mắc tăng nhãn áp có nguy cơ cao hơn.

Bệnh lý toàn thân

Một số bệnh có thể làm tăng nguy cơ như:

• Đái tháo đường.

• Tăng huyết áp.

• Cận thị nặng.

• Chấn thương mắt.

Sử dụng corticosteroid kéo dài

Việc dùng thuốc corticosteroid trong thời gian dài, đặc biệt là thuốc nhỏ mắt, có thể làm tăng nguy cơ tăng nhãn áp ở một số người.

Triệu chứng của tăng nhãn áp

Triệu chứng phụ thuộc vào từng thể bệnh.

Tăng nhãn áp góc mở

Đây là thể bệnh phổ biến nhất.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển có thể xuất hiện:

• Thu hẹp tầm nhìn ngoại vi.

• Giảm thị lực từ từ.

• Khó nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu.

Tăng nhãn áp góc đóng cấp

Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa với các triệu chứng:

• Đau mắt dữ dội.

• Đỏ mắt.

• Nhìn mờ.

• Thấy quầng sáng quanh đèn.

• Đau đầu.

• Buồn nôn hoặc nôn.

Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể mất thị lực nhanh chóng.

Tăng nhãn áp có nguy hiểm không?

Có. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục trên thế giới.

Nếu không được điều trị, bệnh có thể gây:

• Tổn thương dây thần kinh thị giác.

• Thu hẹp thị trường.

• Giảm thị lực vĩnh viễn.

• Mù lòa.

Điều đáng lưu ý là những tổn thương thị lực đã xảy ra thường không thể phục hồi, vì vậy phát hiện sớm đóng vai trò rất quan trọng.

Chẩn đoán tăng nhãn áp

Bác sĩ nhãn khoa có thể chỉ định các phương pháp sau:

• Đo nhãn áp.

• Soi đáy mắt để đánh giá dây thần kinh thị giác.

• Đo thị trường.

• Đo độ dày giác mạc.

• Chụp OCT dây thần kinh thị giác khi cần.

Việc khám mắt định kỳ giúp phát hiện bệnh ngay cả khi chưa có triệu chứng.

Điều trị tăng nhãn áp

Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Thuốc nhỏ mắt

Đây là phương pháp điều trị đầu tay ở nhiều người bệnh nhằm giảm áp lực nội nhãn.

Thuốc uống

Có thể được sử dụng trong một số trường hợp theo chỉ định của bác sĩ.

Điều trị bằng laser

Laser có thể giúp cải thiện khả năng thoát lưu thủy dịch hoặc tạo đường dẫn lưu mới tùy từng loại tăng nhãn áp.

Phẫu thuật

Nếu thuốc và laser không kiểm soát được nhãn áp, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật nhằm tạo đường thoát lưu thủy dịch để giảm áp lực trong mắt.

Làm thế nào để phòng ngừa tăng nhãn áp?

Không phải mọi trường hợp đều có thể phòng ngừa, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách:

• Khám mắt định kỳ, đặc biệt sau 40 tuổi.

• Kiểm soát tốt đái tháo đường và tăng huyết áp.

• Không tự ý sử dụng thuốc chứa corticosteroid kéo dài.

• Bảo vệ mắt khi chơi thể thao hoặc lao động.

• Tuân thủ điều trị nếu đã được chẩn đoán mắc bệnh.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu:

• Nhìn mờ kéo dài.

• Đau hoặc đỏ mắt.

• Nhìn thấy quầng sáng quanh đèn.

• Thu hẹp tầm nhìn.

• Đau đầu kèm buồn nôn và đau mắt dữ dội.

Đây có thể là dấu hiệu của tăng nhãn áp, đặc biệt là cơn tăng nhãn áp góc đóng cấp cần được xử trí khẩn cấp.

Kết luận

Tăng nhãn áp là bệnh lý mắt mạn tính có thể gây tổn thương không hồi phục cho dây thần kinh thị giác nếu không được phát hiện sớm. Mặc dù chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát bằng thuốc, laser hoặc phẫu thuật nhằm bảo tồn thị lực và hạn chế biến chứng. Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường ở mắt, bạn nên chủ động khám chuyên khoa mắt để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.