Tầm soát ung thư cổ tử cung là gì?

Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ. Phần lớn trường hợp có liên quan đến nhiễm dai dẳng virus HPV nguy cơ cao. Bệnh thường tiến triển qua các giai đoạn tổn thương tiền ung thư trước khi trở thành ung thư xâm lấn. Tầm soát ung thư cổ tử cung giúp phát hiện nhiễm HPV nguy cơ cao hoặc những thay đổi bất thường của tế bào cổ tử cung khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Phát hiện sớm giúp người bệnh được theo dõi hoặc điều trị tổn thương tiền ung thư, từ đó giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư. Một điều cần lưu ý là tầm soát khác với chẩn đoán. Nếu đã có triệu chứng bất thường như chảy máu âm đạo sau quan hệ, ra máu giữa kỳ kinh hoặc khí hư bất thường, bạn nên đi khám thay vì chỉ chờ đến lịch tầm soát định kỳ.

Tầm soát ung thư cổ tử cung bao lâu nên làm một lần?

Không phải phụ nữ nào cũng cần tầm soát với cùng một khoảng thời gian. Tần suất phụ thuộc vào tuổi, phương pháp xét nghiệm, kết quả những lần trước và các yếu tố nguy cơ. Theo nhiều hướng dẫn sàng lọc hiện nay, với phụ nữ có nguy cơ trung bình, một số khoảng thời gian thường được áp dụng như sau:

Các mốc trên mang tính tham khảo cho nhóm nguy cơ trung bình. Khuyến cáo có thể khác nhau tùy quốc gia, cơ sở y tế và tình trạng sức khỏe.

Nếu từng có kết quả HPV dương tính, tế bào cổ tử cung bất thường, tiền sử tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung, lịch theo dõi có thể dày hơn đáng kể và cần thực hiện theo chỉ định của bác sĩ.

Phụ nữ bao nhiêu tuổi nên tầm soát ung thư cổ tử cung?

Độ tuổi bắt đầu tầm soát có thể khác nhau giữa các hướng dẫn.

Một số khuyến cáo quốc tế không khuyến nghị tầm soát thường quy trước 21 tuổi, bất kể đã quan hệ tình dục hay chưa. Sau 21 tuổi, lựa chọn phương pháp và khoảng thời gian tầm soát phụ thuộc vào tuổi và nguy cơ.

Đối với phụ nữ từ 30–65 tuổi, xét nghiệm HPV thường đóng vai trò quan trọng trong nhiều chiến lược tầm soát hiện nay.

Phụ nữ trên 65 tuổi có thể được ngừng tầm soát nếu có lịch sử xét nghiệm đầy đủ và không thuộc nhóm nguy cơ cao. Tuy nhiên, quyết định này nên được trao đổi với bác sĩ.

Những phương pháp tầm soát ung thư cổ tử cung phổ biến

1. Xét nghiệm HPV

HPV là virus lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc tình dục. Một số type HPV nguy cơ cao có liên quan mật thiết đến ung thư cổ tử cung.

Xét nghiệm HPV giúp phát hiện sự hiện diện của HPV nguy cơ cao trong mẫu bệnh phẩm lấy từ cổ tử cung.

Ưu điểm của phương pháp này là có thể nhận diện nhóm phụ nữ có nguy cơ cao trước khi tế bào cổ tử cung xuất hiện những thay đổi rõ ràng.

2. Xét nghiệm Pap

Pap test hay xét nghiệm tế bào cổ tử cung giúp phát hiện các tế bào bất thường.

Mẫu tế bào được lấy từ cổ tử cung và đưa đi phân tích. Kết quả có thể cho thấy tế bào bình thường hoặc những thay đổi cần được theo dõi, kiểm tra thêm.

Pap test không phải xét nghiệm chẩn đoán ung thư tuyệt đối, mà là một phương pháp sàng lọc.

3. Xét nghiệm HPV và Pap kết hợp

Ở một số nhóm tuổi, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện đồng thời xét nghiệm HPV và Pap.

Việc kết hợp hai phương pháp có thể cung cấp nhiều thông tin hơn về nguy cơ nhiễm HPV nguy cơ cao và những thay đổi tế bào cổ tử cung.

Không phải ai cũng cần thực hiện cả hai xét nghiệm trong cùng một lần. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp dựa trên tuổi, tiền sử và hướng dẫn tầm soát áp dụng.

Những ai cần tầm soát thường xuyên hơn?

Một số phụ nữ có nguy cơ cao hơn có thể cần lịch kiểm tra riêng, chẳng hạn:

• Từng có tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.
• Từng mắc ung thư cổ tử cung.
• Nhiễm HIV.
• Suy giảm miễn dịch.
• Đang sử dụng thuốc ức chế miễn dịch.
• Có tiền sử xét nghiệm HPV hoặc Pap bất thường.
• Từng được điều trị tổn thương cổ tử cung.

Những trường hợp này không nên tự áp dụng lịch tầm soát thông thường. Bác sĩ sẽ dựa trên tiền sử và kết quả xét nghiệm để quyết định thời điểm kiểm tra tiếp theo.

Đã tiêm vaccine HPV có cần tầm soát không?

Có.

Vaccine HPV giúp phòng ngừa nhiều type HPV nguy cơ cao nhưng không bảo vệ khỏi tất cả các type có khả năng gây ung thư cổ tử cung.

Do đó, phụ nữ đã tiêm vaccine HPV vẫn cần thực hiện tầm soát theo khuyến cáo về độ tuổi và nguy cơ.

Tiêm vaccine và tầm soát định kỳ là hai biện pháp có vai trò bổ sung cho nhau trong phòng ngừa ung thư cổ tử cung.

Tầm soát ung thư cổ tử cung có đau không?

Các xét nghiệm tầm soát thường được thực hiện trong quá trình khám phụ khoa. Bác sĩ hoặc nhân viên y tế sẽ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để quan sát cổ tử cung và lấy mẫu xét nghiệm.

Một số người có thể cảm thấy hơi khó chịu hoặc căng tức trong thời gian lấy mẫu, nhưng thủ thuật thường diễn ra trong thời gian ngắn.

Nếu bạn cảm thấy đau nhiều hoặc có bất thường trong quá trình thực hiện, hãy thông báo ngay cho nhân viên y tế.

Khi nào không nên chỉ chờ đến lịch tầm soát?

Tầm soát được thực hiện ở người chưa có triệu chứng nghi ngờ rõ ràng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường, bạn nên đi khám sớm.

Một số triệu chứng cần lưu ý gồm:

• Chảy máu âm đạo sau quan hệ.
• Ra máu giữa hai kỳ kinh.
• Ra máu âm đạo bất thường sau mãn kinh.
• Khí hư ra nhiều, có mùi bất thường.
• Đau vùng chậu kéo dài.
• Đau khi quan hệ tình dục.

Những triệu chứng này không đồng nghĩa chắc chắn bị ung thư cổ tử cung và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác. Tuy nhiên, chúng cần được bác sĩ đánh giá thay vì tự theo dõi tại nhà.

Tầm soát ung thư cổ tử cung nên làm ở đâu?

Khi lựa chọn nơi tầm soát, bạn nên ưu tiên cơ sở có chuyên khoa Sản Phụ khoa, có khả năng thực hiện xét nghiệm HPV, Pap và các phương pháp kiểm tra bổ sung khi cần.

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc có chuyên khoa Sản Phụ khoa, tiếp nhận khám và tư vấn các vấn đề sức khỏe phụ nữ. Người bệnh có thể trao đổi với bác sĩ về nhu cầu tầm soát ung thư cổ tử cung để được tư vấn phương pháp phù hợp với tuổi, tiền sử và tình trạng sức khỏe. Khi có kết quả bất thường, bác sĩ sẽ cân nhắc các bước kiểm tra tiếp theo.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI triển khai dịch vụ khám Sản Phụ khoa và các chương trình kiểm tra sức khỏe dành cho phụ nữ. Nếu có nhu cầu tầm soát ung thư cổ tử cung, bạn nên hỏi trước về danh mục xét nghiệm đang triển khai như HPV, Pap hoặc các xét nghiệm liên quan, cũng như quy trình lấy mẫu và nhận kết quả.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC có chuyên khoa Sản Phụ khoa cùng hệ thống xét nghiệm hỗ trợ. Người bệnh có thể đến khám và trao đổi với bác sĩ về lịch tầm soát phù hợp. Tùy độ tuổi và tiền sử, bác sĩ có thể tư vấn HPV, xét nghiệm tế bào cổ tử cung hoặc các kiểm tra khác.

Lưu ý: Danh mục dịch vụ, quy trình và chi phí tại từng cơ sở có thể thay đổi theo thời điểm. Bạn nên liên hệ bệnh viện trước khi đi để được xác nhận thông tin mới nhất.

Cần chuẩn bị gì trước khi tầm soát ung thư cổ tử cung?

Để việc lấy mẫu thuận lợi và kết quả xét nghiệm đáng tin cậy hơn, bạn có thể:

• Tránh thực hiện xét nghiệm khi đang có kinh nếu có thể sắp xếp thời gian khác.
• Trao đổi với bác sĩ nếu đang mang thai.
• Thông báo tiền sử Pap hoặc HPV bất thường.
• Mang theo kết quả xét nghiệm trước đây nếu có.
• Thông báo các thuốc đang sử dụng hoặc bệnh lý đặc biệt.
• Hỏi cơ sở y tế về yêu cầu chuẩn bị trước từng loại xét nghiệm.

Không nên tự hủy lịch nếu đang có vấn đề sức khỏe đặc biệt mà hãy hỏi cơ sở y tế để được hướng dẫn.

Kết luận

Tầm soát ung thư cổ tử cung bao lâu nên làm một lần phụ thuộc vào tuổi, phương pháp xét nghiệm, kết quả trước đó và mức độ nguy cơ của từng người. Với nhóm nguy cơ trung bình, các phương pháp như HPV test, Pap test hoặc kết hợp HPV và Pap thường được thực hiện theo khoảng thời gian từ 3–5 năm tùy chiến lược. Điều quan trọng là không nên chỉ dựa vào một lịch cố định cho tất cả mọi người. Nếu từng có HPV dương tính, tế bào cổ tử cung bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bạn có thể cần kiểm tra thường xuyên hơn theo chỉ định. Chủ động tầm soát định kỳ kết hợp tiêm vaccine HPV và khám khi xuất hiện triệu chứng bất thường là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe cổ tử cung.