Tầm soát dị ứng thực phẩm – Quy trình và đối tượng cần xét nghiệm

Dị ứng thực phẩm là gì?

Dị ứng thực phẩm xảy ra khi hệ miễn dịch nhận diện nhầm protein trong thực phẩm là tác nhân có hại và tạo ra kháng thể IgE chống lại. Khi cơ thể tiếp xúc lại với thực phẩm đó, hệ miễn dịch sẽ kích hoạt phản ứng dị ứng.

Khác với không dung nạp thực phẩm (như không dung nạp lactose), dị ứng thực phẩm có thể gây ra phản ứng nghiêm trọng ngay cả với lượng nhỏ thực phẩm gây dị ứng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không xử lý kịp thời.

Dấu hiệu dị ứng thực phẩm thường gặp

Phản ứng dị ứng thực phẩm có thể xảy ra trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi ăn. Triệu chứng có thể bao gồm:

• Ngứa hoặc sưng môi, lưỡi, họng

• Phát ban, nổi mề đay, chàm da

• Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng

• Nghẹt mũi, ho, thở khò khè, khó thở

• Choáng váng, tụt huyết áp, sốc phản vệ (hiếm nhưng nguy hiểm)

Một số trường hợp dị ứng nhẹ có thể tự khỏi, nhưng cũng có những trường hợp cần cấp cứu y tế ngay lập tức.

Những thực phẩm dễ gây dị ứng nhất

Theo thống kê từ các tổ chức dị ứng trên thế giới, các thực phẩm thường gây dị ứng phổ biến gồm:

• Trứng

• Sữa

• Đậu phộng (lạc)

• Hải sản (tôm, cua, sò, mực)

• Cá

• Đậu nành

• Lúa mì (gluten)

• Các loại hạt (hạnh nhân, óc chó, hạt điều…)

Tuy nhiên, mỗi người có thể dị ứng với các loại thực phẩm khác nhau, do đó xét nghiệm tầm soát dị ứng giúp xác định cụ thể các loại thực phẩm cần tránh.

Tại sao nên tầm soát dị ứng thực phẩm?

Tầm soát dị ứng thực phẩm mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

• Phát hiện sớm và chính xác loại thực phẩm gây dị ứng

• Hạn chế tối đa nguy cơ sốc phản vệ do ăn nhầm thức ăn dị ứng

• Cá nhân hóa chế độ ăn cho trẻ nhỏ, người có cơ địa dị ứng hoặc người bệnh mãn tính

• Hỗ trợ chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý tiêu hóa khác như hội chứng ruột kích thích

• Bảo vệ an toàn sức khỏe lâu dài, nhất là ở trẻ em và người có tiền sử dị ứng gia đình

Đối tượng cần xét nghiệm tầm soát dị ứng thực phẩm

1. Trẻ em có biểu hiện nghi ngờ dị ứng:

• Nổi mẩn đỏ, phát ban sau khi ăn một số loại thức ăn

• Trẻ thường xuyên bị tiêu chảy, nôn trớ, đau bụng không rõ nguyên nhân

• Trẻ hay bị viêm da cơ địa, hen suyễn, viêm mũi dị ứng

2. Người trưởng thành có cơ địa dị ứng:

• Đã từng có phản ứng dị ứng sau khi ăn thực phẩm nào đó

• Bị mề đay tái phát không rõ nguyên nhân

• Có người thân trong gia đình bị dị ứng thực phẩm

3. Phụ nữ mang thai và cho con bú:

• Đặc biệt quan trọng nếu có tiền sử dị ứng cá nhân hoặc gia đình

• Giúp điều chỉnh chế độ ăn phù hợp, giảm nguy cơ dị ứng cho thai nhi và trẻ sơ sinh

4. Người có bệnh nền hoặc phải ăn kiêng nghiêm ngặt:

• Người mắc bệnh tiêu hóa, suy giảm miễn dịch

• Người đang chuẩn bị can thiệp y tế như phẫu thuật, ghép tạng

Quy trình tầm soát dị ứng thực phẩm tại Bệnh viện Thu Cúc

Bước 1: Khám tư vấn chuyên khoa Dị ứng – Miễn dịch

Người bệnh sẽ được bác sĩ khai thác tiền sử bệnh, triệu chứng lâm sàng, chế độ ăn uống, các yếu tố nguy cơ. Từ đó, bác sĩ chỉ định xét nghiệm phù hợp với từng trường hợp.

Bước 2: Xét nghiệm máu tìm kháng thể IgE đặc hiệu

• Đây là phương pháp hiện đại, không gây đau, không cần tiếp xúc trực tiếp với dị nguyên

• Xét nghiệm IgE đặc hiệu cho 20–40 loại thực phẩm phổ biến

• Cho kết quả trong vòng 1–3 ngày làm việc

Bước 3: Tư vấn kết quả và lên kế hoạch ăn uống cá nhân hóa

• Bác sĩ giải thích rõ các thực phẩm có nguy cơ cao gây dị ứng

• Tư vấn loại bỏ các thực phẩm này khỏi chế độ ăn hằng ngày

• Hướng dẫn cách phòng ngừa và xử lý nếu có phản ứng dị ứng xảy ra

Ưu điểm khi tầm soát dị ứng thực phẩm tại Bệnh viện Thu Cúc

• Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Dị ứng – Miễn dịch nhiều năm kinh nghiệm

• Trang thiết bị xét nghiệm hiện đại, độ chính xác cao

• Xét nghiệm IgE đặc hiệu đa dị nguyên, không xâm lấn, an toàn cho cả trẻ nhỏ

• Thời gian trả kết quả nhanh chóng

• Hỗ trợ tư vấn chuyên sâu sau xét nghiệm, đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài

• Hỗ trợ bảo hiểm y tế và các loại bảo hiểm tư nhân, giúp tiết kiệm chi phí

Lưu ý sau khi có kết quả xét nghiệm

• Không tự ý sử dụng thuốc chống dị ứng nếu không có chỉ định từ bác sĩ

• Loại trừ thực phẩm dị ứng khỏi chế độ ăn hoàn toàn, kể cả dạng chiết xuất, phụ gia

• Luôn mang theo thông tin dị ứng cá nhân, đặc biệt khi đi nhà hàng, du lịch hoặc cấp cứu

• Với trẻ nhỏ, thông báo cho giáo viên, người chăm sóc biết rõ các thực phẩm dị ứng

Đặt khám bệnh tại Bệnh viện Thu Cúc tại đây.