Sốt xuất huyết có nguy hiểm không?

Có. Sốt xuất huyết có thể nguy hiểm nếu bệnh tiến triển thành sốt xuất huyết Dengue nặng.

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra và lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes mang virus. Bệnh có thể biểu hiện từ nhẹ đến nặng. Phần lớn người mắc bệnh có thể hồi phục, nhưng một số trường hợp có thể xuất hiện biến chứng nghiêm trọng. 

Sốt xuất huyết nặng có thể gây:

• Thoát huyết tương dẫn đến sốc.

• Tích tụ dịch gây khó thở.

• Xuất huyết nặng.

• Tổn thương các cơ quan.

• Trong trường hợp nghiêm trọng, có thể tử vong.

Điều đáng lưu ý là diễn biến nặng có thể xảy ra tương đối nhanh. CDC cho biết sốt xuất huyết nặng là một cấp cứu y khoa và có thể trở nên nghiêm trọng trong vài giờ. 

Vì sao sốt xuất huyết có thể nguy hiểm?

Virus Dengue có thể gây ra nhiều mức độ bệnh khác nhau.

Ở trường hợp nhẹ, người bệnh thường có sốt và các triệu chứng giống cúm, sau đó dần hồi phục.

Nhưng ở một số người, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn nặng với tình trạng:

Thoát huyết tương → giảm thể tích tuần hoàn → sốc

hoặc:

Xuất huyết nghiêm trọng → thiếu máu/mất máu → ảnh hưởng tuần hoàn

Ngoài ra, sốt xuất huyết nặng còn có thể gây tổn thương các cơ quan quan trọng. 

Đó là lý do người bệnh không nên chỉ dựa vào việc “còn sốt hay đã hết sốt” để đánh giá mức độ nguy hiểm.

Triệu chứng sốt xuất huyết thường gặp

Sau thời gian ủ bệnh, sốt xuất huyết có thể gây các triệu chứng như:

• Sốt cao.

• Đau đầu.

• Đau phía sau hốc mắt.

• Đau cơ.

• Đau khớp hoặc đau nhức toàn thân.

• Buồn nôn, nôn.

• Phát ban.

• Mệt mỏi. 

Một số triệu chứng ban đầu có thể tương đối giống cúm hoặc các bệnh nhiễm virus khác.

Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng không phải lúc nào cũng có thể xác định chính xác người bệnh có mắc sốt xuất huyết hay không. Bác sĩ có thể dựa trên triệu chứng, tình hình dịch tễ và chỉ định xét nghiệm khi cần thiết. CDC lưu ý xét nghiệm máu là phương tiện để xác nhận chẩn đoán, dù việc quản lý bệnh không phải lúc nào cũng cần chờ kết quả xét nghiệm. 

Sốt xuất huyết ngày thứ mấy nguy hiểm?

Đây là một trong những câu hỏi quan trọng nhất khi chăm sóc người mắc sốt xuất huyết.

Theo WHO, giai đoạn nguy kịch thường diễn ra khoảng ngày thứ 3–7 kể từ khi xuất hiện triệu chứng, và đáng chú ý là giai đoạn này có thể bắt đầu khi nhiệt độ cơ thể giảm. 

Điều này dẫn đến một hiểu lầm khá phổ biến:

“Hết sốt rồi thì chắc là khỏi.”

Không phải lúc nào cũng đúng.

Khi người bệnh bắt đầu hạ sốt, gia đình vẫn cần theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo.

CDC cũng lưu ý rằng các dấu hiệu cảnh báo thường xuất hiện trong khoảng 24–48 giờ sau khi hết sốt. 

7 dấu hiệu sốt xuất huyết cảnh báo nguy hiểm

Nếu người bệnh nghi ngờ hoặc đã được xác định mắc sốt xuất huyết, cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu sau.

1. Đau bụng dữ dội hoặc đau khi ấn vào bụng

Đau bụng nhiều, đặc biệt khi xuất hiện trong giai đoạn bệnh bắt đầu hạ sốt, là dấu hiệu không nên chủ quan.

2. Nôn liên tục

Nôn nhiều lần có thể khiến người bệnh mất nước và là một trong những dấu hiệu cảnh báo tiến triển nặng.

CDC khuyến cáo cần được chăm sóc y tế ngay khi người bệnh có tình trạng nôn nhiều, chẳng hạn từ 3 lần trong 24 giờ theo hướng dẫn cảnh báo của cơ quan này.

3. Chảy máu bất thường

Cần chú ý nếu xuất hiện:

• Chảy máu chân răng.

• Chảy máu mũi.

• Nôn ra máu.

• Đi ngoài có máu.

• Các biểu hiện xuất huyết bất thường khác.

Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo cần được đánh giá y tế ngay. 

4. Thở nhanh hoặc khó thở

Thở nhanh, khó thở hoặc cảm giác tức ngực có thể liên quan đến biến chứng nặng và cần được đánh giá khẩn cấp.

5. Mệt lả, bồn chồn hoặc kích thích bất thường

Nếu người bệnh đột nhiên rất mệt, lừ đừ, bồn chồn hoặc có thay đổi rõ rệt về trạng thái tỉnh táo, cần nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế.

6. Da lạnh, tái hoặc cảm giác rất yếu

Đây có thể là biểu hiện đáng lo trong bối cảnh bệnh diễn tiến nặng.

7. Khát nhiều hoặc có biểu hiện bất thường sau khi hạ sốt

Giai đoạn sau khi hạ sốt cần được theo dõi đặc biệt vì sốt xuất huyết nặng có thể tiến triển nhanh trong khoảng thời gian này. 

Hết sốt trong sốt xuất huyết có phải là dấu hiệu tốt?

Chưa chắc.

Đây có lẽ là điều quan trọng nhất mà gia đình cần nhớ.

Trong một số trường hợp, nhiệt độ giảm có thể là dấu hiệu người bệnh bắt đầu hồi phục. Nhưng với sốt xuất huyết, giai đoạn nguy kịch cũng có thể bắt đầu khi sốt giảm. 

Do đó:

Hết sốt ≠ chắc chắn đã khỏi bệnh.

Nếu người bệnh vừa hạ sốt nhưng lại xuất hiện đau bụng dữ dội, nôn nhiều, chảy máu, thở nhanh, mệt lả hoặc các dấu hiệu bất thường khác, cần đi khám hoặc đến cơ sở cấp cứu ngay.

Sốt xuất huyết có tự khỏi không?

Nhiều trường hợp sốt xuất huyết nhẹ có thể hồi phục sau quá trình bệnh mà không gặp biến chứng nghiêm trọng. WHO cho biết phần lớn người bệnh có thể hồi phục trong khoảng 1–2 tuần, mặc dù mệt mỏi có thể kéo dài thêm vài tuần sau đó. 

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa người bệnh nên tự điều trị và không cần theo dõi.

Mức độ bệnh có thể thay đổi theo từng người. Việc theo dõi triệu chứng, tình trạng uống nước, dấu hiệu cảnh báo và thăm khám theo hướng dẫn của bác sĩ rất quan trọng.

Sốt xuất huyết có cần nhập viện không?

Không phải tất cả người mắc sốt xuất huyết đều cần nhập viện.

Bác sĩ sẽ đánh giá dựa trên:

• Triệu chứng hiện tại.

• Dấu hiệu cảnh báo.

• Tình trạng mất nước.

• Bệnh nền.

• Tuổi.

• Khả năng theo dõi và chăm sóc tại nhà.

• Các yếu tố nguy cơ khác.

Nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo hoặc sốt xuất huyết nặng, người bệnh có thể cần được điều trị và theo dõi tại bệnh viện.

Sốt xuất huyết nên làm gì tại nhà?

Nếu bác sĩ đánh giá người bệnh có thể theo dõi tại nhà, cần thực hiện đúng hướng dẫn chăm sóc.

Nghỉ ngơi đầy đủ

Hạn chế vận động mạnh và dành thời gian nghỉ ngơi để cơ thể phục hồi.

Bổ sung đủ nước

Người bệnh cần được bổ sung đủ nước theo khả năng và hướng dẫn y tế.

Có thể sử dụng các loại chất lỏng phù hợp như nước, dung dịch bù nước điện giải hoặc các loại nước khác theo hướng dẫn.

Theo dõi nhiệt độ và triệu chứng

Không chỉ theo dõi nhiệt độ, gia đình cần chú ý:

• Người bệnh có tỉnh táo không?

• Có đau bụng không?

• Có nôn nhiều không?

• Có chảy máu không?

• Có khó thở không?

• Có uống được nước không?

• Có tiểu tiện bình thường không?

• Tình trạng có xấu đi sau khi hạ sốt không?

Tái khám theo hướng dẫn

Bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh tái khám hoặc xét nghiệm theo từng giai đoạn của bệnh.

Đừng tự ý bỏ lịch tái khám chỉ vì cảm thấy đã đỡ sốt.

Sốt xuất huyết uống thuốc gì?

Sốt xuất huyết là bệnh do virus nên hiện không có thuốc kháng virus đặc hiệu để điều trị bệnh. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ và kiểm soát triệu chứng. 

Đối với việc hạ sốt, WHO khuyến cáo có thể sử dụng paracetamol theo hướng dẫn phù hợp.

Đặc biệt, không tự ý sử dụng aspirin hoặc ibuprofen khi nghi ngờ sốt xuất huyết, vì những thuốc này có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. 

Người bệnh cũng không nên tự mua nhiều loại thuốc cảm cúm hoặc thuốc giảm đau phối hợp mà chưa kiểm tra thành phần.

Sốt xuất huyết có được truyền nước không?

Không nên tự ý quyết định truyền dịch tại nhà.

Việc có cần truyền dịch hay không phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của người bệnh và cần được nhân viên y tế đánh giá.

Truyền dịch không đúng chỉ định hoặc quá mức cũng có thể gây nguy cơ cho người bệnh, đặc biệt khi bệnh đang ở giai đoạn có thay đổi về tính thấm mạch.

Vì vậy, nếu người bệnh sốt cao, ăn uống kém, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước, hãy liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá thay vì tự mua dịch truyền.

Ai có nguy cơ bị sốt xuất huyết nặng?

Một số nhóm cần được theo dõi đặc biệt khi mắc sốt xuất huyết.

Có thể kể đến:

• Trẻ nhỏ.

• Người cao tuổi.

• Phụ nữ mang thai.

• Người có bệnh nền.

• Người đã từng mắc sốt xuất huyết trước đó.

WHO cho biết người từng nhiễm một típ virus Dengue vẫn có thể nhiễm típ khác; nhiễm lần thứ hai với típ khác có nguy cơ tiến triển thành sốt xuất huyết nặng cao hơn. 

Điều này càng cho thấy việc chủ động theo dõi và thăm khám là cần thiết, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ.

Trẻ em bị sốt xuất huyết có nguy hiểm không?

Trẻ em có thể mắc sốt xuất huyết và diễn biến bệnh ở mỗi trẻ là khác nhau.

Cha mẹ nên theo dõi sát:

Theo dõi nhiệt độ và triệu chứng

• Người bệnh có tỉnh táo không?

• Có đau bụng không?

• Có nôn nhiều không?

• Có chảy máu không?

• Có khó thở không?

• Có uống được nước không?

• Có tiểu tiện bình thường không?

• Tình trạng có xấu đi sau khi hạ sốt không?

Tái khám theo hướng dẫn

Sốt xuất huyết uống thuốc gì?

Sốt xuất huyết là bệnh do virus nên hiện không có thuốc kháng virus đặc hiệu để điều trị bệnh. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ và kiểm soát triệu chứng.

Người bệnh cũng không nên tự mua nhiều loại thuốc cảm cúm hoặc thuốc giảm đau phối hợp mà chưa kiểm tra thành phần.

Sốt xuất huyết có được truyền nước không?

Truyền dịch không đúng chỉ định hoặc quá mức cũng có thể gây nguy cơ cho người bệnh, đặc biệt khi bệnh đang ở giai đoạn có thay đổi về tính thấm mạch.

Vì vậy, nếu người bệnh sốt cao, ăn uống kém, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước, hãy liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá thay vì tự mua dịch truyền.

Ai có nguy cơ bị sốt xuất huyết nặng?

Một số nhóm cần được theo dõi đặc biệt khi mắc sốt xuất huyết.

Có thể kể đến:

• Trẻ nhỏ.

• Người cao tuổi.

• Phụ nữ mang thai.

• Người có bệnh nền.

• Người đã từng mắc sốt xuất huyết trước đó.

WHO cho biết người từng nhiễm một típ virus Dengue vẫn có thể nhiễm típ khác; nhiễm lần thứ hai với típ khác có nguy cơ tiến triển thành sốt xuất huyết nặng cao hơn.

Trẻ em bị sốt xuất huyết có nguy hiểm không?

Cha mẹ nên theo dõi sát:

• Nhiệt độ.

• Khả năng ăn uống.

• Khả năng uống nước.

• Số lần nôn.

• Tình trạng đau bụng.

• Chảy máu bất thường.

• Nhịp thở.

• Mức độ tỉnh táo.

• Tiểu tiện.

Nếu trẻ li bì, khó đánh thức, khó thở, nôn nhiều, đau bụng dữ dội, chảy máu hoặc tình trạng xấu đi nhanh chóng, cần đưa trẻ đi khám ngay.

Đặc biệt, không nên chủ quan khi trẻ vừa hết sốt.

Người lớn bị sốt xuất huyết cần lưu ý gì?

Người lớn đôi khi có xu hướng tự mua thuốc và theo dõi tại nhà.

Tuy nhiên, việc tự điều trị không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ biến chứng hoặc bỏ sót dấu hiệu cảnh báo.

Nếu nghi ngờ sốt xuất huyết, người bệnh nên:

• Theo dõi nhiệt độ.

• Uống đủ nước.

• Nghỉ ngơi.

• Không tự ý dùng aspirin hoặc ibuprofen.

• Theo dõi dấu hiệu xuất huyết.

• Theo dõi đặc biệt trong giai đoạn sau khi hạ sốt.

• Đi khám khi có dấu hiệu bất thường.

Khi nào sốt xuất huyết cần đi cấp cứu?

Không nên chờ đợi nếu người bệnh xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng.

Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế/cấp cứu ngay khi có:

• Đau bụng dữ dội.

• Nôn liên tục.

• Nôn ra máu.

• Đi ngoài có máu.

• Chảy máu mũi hoặc chân răng đá