Song thị (nhìn đôi) là gì?

Song thị (Diplopia) là tình trạng một vật được nhìn thấy thành hai hình ảnh thay vì một. Hai hình ảnh này có thể xuất hiện theo chiều ngang, chiều dọc hoặc chéo nhau, gây khó khăn trong sinh hoạt, đọc sách, lái xe và làm việc. Tình trạng này có thể xuất hiện ở một mắt hoặc cả hai mắt. Trong nhiều trường hợp, song thị chỉ là biểu hiện của tật khúc xạ hoặc bệnh lý tại mắt. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý thần kinh nghiêm trọng cần được thăm khám sớm.

Phân loại song thị

Dựa vào nguyên nhân và đặc điểm lâm sàng, song thị được chia thành hai dạng:

Song thị một mắt

Song thị vẫn còn khi che mắt còn lại. Nguyên nhân thường xuất phát từ các bất thường của giác mạc, thủy tinh thể hoặc võng mạc.

Song thị hai mắt

Hiện tượng nhìn đôi sẽ biến mất khi che một trong hai mắt. Đây là dạng phổ biến hơn và thường liên quan đến sự mất cân bằng trong hoạt động của các cơ vận nhãn hoặc bệnh lý thần kinh.

Nguyên nhân gây song thị

Song thị có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ các bệnh lý về mắt đến những rối loạn thần kinh.

Tật khúc xạ

Cận thị, viễn thị hoặc loạn thị không được điều chỉnh đúng có thể khiến hình ảnh trở nên nhòe hoặc xuất hiện hiện tượng nhìn đôi ở một số trường hợp.

Đục thủy tinh thể

Khi thủy tinh thể mất độ trong suốt, ánh sáng đi vào mắt bị phân tán, làm người bệnh nhìn mờ hoặc nhìn thành hai hình.

Bệnh lý giác mạc

Viêm giác mạc, sẹo giác mạc hoặc giác mạc hình chóp có thể làm biến dạng đường đi của ánh sáng, gây song thị.

Lác mắt

Hai mắt không nhìn cùng một hướng khiến não tiếp nhận hai hình ảnh khác nhau, dẫn đến nhìn đôi.

Liệt dây thần kinh vận nhãn

Các dây thần kinh điều khiển chuyển động của mắt bị tổn thương có thể khiến hai mắt không phối hợp nhịp nhàng.

Bệnh lý thần kinh

Song thị có thể liên quan đến:

• Đột quỵ.
• U não.
• Phình mạch não.
• Đa xơ cứng.
• Chấn thương sọ não.

Đây đều là những bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị sớm.

Bệnh nhược cơ

Nhược cơ là bệnh tự miễn gây yếu cơ. Cơ vận nhãn thường bị ảnh hưởng đầu tiên, khiến người bệnh nhìn đôi, sụp mí và các triệu chứng có xu hướng nặng hơn vào cuối ngày.

Bệnh tuyến giáp

Một số người mắc bệnh Basedow có thể bị viêm các cơ vận nhãn, gây lồi mắt và nhìn đôi.

Triệu chứng thường gặp

Ngoài hiện tượng nhìn đôi, người bệnh có thể gặp:

• Mờ mắt.
• Đau nhức mắt.
• Sụp mí.
• Lác mắt.
• Đau đầu.
• Chóng mặt.
• Buồn nôn.
• Khó tập trung khi đọc hoặc làm việc.

Nếu song thị xuất hiện kèm yếu tay chân, nói khó, méo miệng hoặc mất thăng bằng, cần đến cơ sở y tế ngay vì đây có thể là dấu hiệu của đột quỵ.

Song thị có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm của song thị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu nguyên nhân là tật khúc xạ hoặc bệnh lý tại mắt, việc điều trị đúng cách thường giúp cải thiện triệu chứng. Tuy nhiên, nếu song thị liên quan đến tổn thương thần kinh, đột quỵ hoặc khối u não, việc chậm trễ trong điều trị có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực và sức khỏe. Do đó, người bệnh không nên chủ quan khi xuất hiện tình trạng nhìn đôi kéo dài hoặc tái diễn.

Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt nếu:

• Song thị xuất hiện đột ngột.
• Nhìn đôi kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày.
• Giảm thị lực nhanh.
• Đau đầu dữ dội.
• Sụp mí mắt.
• Sau chấn thương vùng đầu hoặc mắt.
• Kèm yếu tay chân, nói khó hoặc mất thăng bằng.

Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và nâng cao hiệu quả điều trị.

Chẩn đoán song thị

Để tìm nguyên nhân gây nhìn đôi, bác sĩ có thể chỉ định:

• Đo thị lực.
• Đo khúc xạ.
• Kiểm tra vận động nhãn cầu.
• Soi đáy mắt.
• Chụp cắt lớp võng mạc (OCT) khi cần.
• Chụp CT hoặc MRI nếu nghi ngờ bệnh lý thần kinh.
• Một số xét nghiệm máu trong trường hợp cần thiết.

Điều trị song thị

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Điều chỉnh tật khúc xạ

Nếu song thị do cận thị, viễn thị hoặc loạn thị, bác sĩ sẽ tư vấn đeo kính đúng số hoặc các phương pháp điều trị phù hợp.

Điều trị bệnh lý mắt

Các bệnh như đục thủy tinh thể, giác mạc hoặc lác mắt sẽ được điều trị bằng thuốc, kính chuyên dụng hoặc phẫu thuật khi có chỉ định.

Điều trị bệnh lý thần kinh

Nếu song thị liên quan đến đột quỵ, nhược cơ hoặc các bệnh thần kinh khác, người bệnh cần được điều trị tại chuyên khoa phù hợp để kiểm soát nguyên nhân. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc hoặc trì hoãn việc thăm khám khi triệu chứng kéo dài.

Cách phòng ngừa song thị

Một số biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh lý gây song thị gồm:

• Khám mắt định kỳ 6–12 tháng/lần.
• Đeo kính đúng số nếu mắc tật khúc xạ.
• Kiểm soát tốt bệnh tăng huyết áp và đái tháo đường.
• Bảo vệ mắt khi lao động hoặc chơi thể thao.
• Nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế làm việc liên tục với máy tính trong thời gian dài.
• Điều trị sớm các bệnh lý về mắt theo hướng dẫn của bác sĩ.

Khám song thị ở đâu uy tín tại Hà Nội?

Nếu xuất hiện tình trạng nhìn đôi, người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt để được kiểm tra và xác định nguyên nhân.

Bệnh viện Hồng Ngọc

Bệnh viện Hồng Ngọc có chuyên khoa Mắt với hệ thống thiết bị hiện đại, hỗ trợ khám thị lực, đánh giá vận động nhãn cầu và phát hiện nhiều bệnh lý về mắt.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI triển khai dịch vụ khám mắt, đo thị lực và kiểm tra các bệnh lý nhãn khoa. Người bệnh được bác sĩ tư vấn phương án theo dõi hoặc điều trị phù hợp với từng trường hợp.

Hệ thống Y tế MEDLATEC

MEDLATEC có chuyên khoa Mắt kết hợp hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ phát hiện nguyên nhân gây song thị cũng như nhiều bệnh lý liên quan đến mắt và thần kinh

Kết luận

Song thị (nhìn đôi) không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý về mắt hoặc thần kinh. Khi xuất hiện triệu chứng nhìn đôi, đặc biệt nếu kèm giảm thị lực, đau đầu, sụp mí hoặc yếu tay chân, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm. Tại Hà Nội, Bệnh viện Hồng Ngọc, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI và Hệ thống Y tế MEDLATEC đều có chuyên khoa Mắt với hệ thống trang thiết bị hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán và điều trị các nguyên nhân gây song thị, giúp bảo vệ thị lực và hạn chế nguy cơ biến chứng.