Mùa hè với thời tiết nắng nóng xen kẽ những cơn mưa bất chợt tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại virus phát triển và lây lan. Trong đó, sởi và thủy đậu là hai bệnh truyền nhiễm thường gặp, đặc biệt ở trẻ nhỏ và những người chưa có miễn dịch.

Nếu không được phát hiện sớm và phòng ngừa đúng cách, cả hai bệnh đều có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe và thậm chí đe dọa tính mạng. Vì vậy, việc nhận biết triệu chứng và chủ động phòng bệnh là điều vô cùng cần thiết.

Bệnh sởi – Bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát ở trẻ em

Sởi là bệnh truyền nhiễm do virus Paramyxovirus gây ra. Bệnh có thể xuất hiện quanh năm nhưng dễ lây lan và bùng phát thành dịch trong điều kiện thuận lợi.

Trẻ chưa được tiêm phòng hoặc tiêm chưa đầy đủ là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do chưa có miễn dịch bảo vệ.

Dấu hiệu nhận biết bệnh sởi

Người mắc sởi thường có các biểu hiện điển hình như:

• Phát ban đỏ xuất hiện đầu tiên sau tai.
• Ban lan dần xuống cổ, ngực, bụng, đùi và bàn chân.
• Sau khoảng một tuần, ban bắt đầu mờ dần theo đúng thứ tự xuất hiện.
• Sốt cao.
• Ho khan, ho kéo dài.
• Chảy nước mũi.
• Mắt đỏ.

Do các triệu chứng ban đầu khá giống với rôm sảy, rubella hoặc thủy đậu nên nhiều trường hợp dễ nhầm lẫn, khiến việc điều trị và cách ly không kịp thời, làm tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Biến chứng của bệnh sởi

Ngoài các triệu chứng thông thường, bệnh sởi có thể gây ra nhiều biến chứng như:

• Tiêu chảy.
• Viêm tai giữa.
• Viêm phế quản - phổi.
• Viêm não.

Những biến chứng nặng có thể đe dọa tính mạng nếu người bệnh không được theo dõi và điều trị đúng cách.

Cách phòng ngừa bệnh sởi

Để hạn chế nguy cơ mắc bệnh và lây lan, cần:

• Theo dõi các dấu hiệu như sốt, phát ban, ho hoặc chảy nước mũi.
• Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi nghi ngờ mắc bệnh.
• Tiêm vaccine phòng sởi đầy đủ theo khuyến cáo.

Đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, việc tiêm phòng sởi trước khi mang thai cũng rất quan trọng. Nếu mắc sởi trong thai kỳ, đặc biệt khi đang mang thai, thai nhi có nguy cơ gặp các biến chứng như dị tật, sảy thai, sinh non hoặc thai lưu.

Thủy đậu – Bệnh truyền nhiễm phổ biến cần cảnh giác

Thủy đậu là bệnh do virus Varicella Zoster (VZV) gây ra.

Bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp khi tiếp xúc với dịch tiết từ mũi, họng của người bệnh qua ho, hắt hơi hoặc giao tiếp gần.

Ngoài ra, thủy đậu cũng có thể lây gián tiếp thông qua các đồ dùng sinh hoạt đã bị nhiễm virus.

Đối với phụ nữ mang thai, đặc biệt trong ba tháng đầu, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của thai nhi.

Triệu chứng thường gặp của bệnh thủy đậu

Người mắc thủy đậu thường xuất hiện:

• Mụn nước trên da.
• Mụn nước có thể xuất hiện ở niêm mạc miệng hoặc đường tiêu hóa.
• Ban đầu mụn nước chứa dịch trong.
• Nếu bội nhiễm, dịch trong mụn có thể chuyển sang màu đục do chứa mủ.
• Sốt cao.
• Mệt mỏi.
• Suy nhược cơ thể.

Thủy đậu có tốc độ lây lan rất nhanh. Nếu không được kiểm soát, bệnh hoàn toàn có thể bùng phát thành dịch.

Biến chứng của bệnh thủy đậu

Nếu được chăm sóc và điều trị đúng, người bệnh thường hồi phục sau khoảng 1–2 tuần.

Ngược lại, bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như:

• Viêm phổi.
• Viêm màng não.

Đối với phụ nữ mang thai, nguy cơ còn nghiêm trọng hơn.

Nếu mắc bệnh trong ba tháng đầu thai kỳ, virus có thể làm tăng nguy cơ:

• Sảy thai.
• Thủy đậu bẩm sinh.
• Dị tật bẩm sinh như đầu nhỏ, co cứng tay chân, bại não hoặc sẹo bẩm sinh.

Cách phòng ngừa bệnh thủy đậu

Hiện nay, biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là tiêm vaccine phòng thủy đậu.

Theo thông tin trong bài gốc:

• Vaccine được sử dụng cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên.
• Người lớn chưa từng mắc bệnh cũng nên tiêm phòng.
• Trẻ từ 12 tháng đến dưới 13 tuổi tiêm 2 mũi, cách nhau ít nhất 2 tháng.
• Người từ 13 tuổi trở lên tiêm 2 mũi, cách nhau ít nhất 1,5 tháng.
• Phụ nữ nên tiêm vaccine ít nhất 1 tháng trước khi mang thai.

Bên cạnh tiêm phòng, người mắc thủy đậu cần:

• Cách ly cho đến khi các mụn nước khô hoàn toàn.
• Nghỉ ngơi trong phòng thông thoáng, có ánh sáng.
• Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ để hạn chế biến chứng và giảm nguy cơ lây nhiễm.

Làm gì khi nghi ngờ mắc sởi hoặc thủy đậu?

Nếu bản thân hoặc trẻ có các dấu hiệu như sốt, phát ban, nổi mụn nước hoặc nghi ngờ mắc sởi, thủy đậu, cần:

• Hạn chế tiếp xúc với người khác.
• Đến cơ sở y tế để được thăm khám.
• Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
• Không tự ý điều trị hoặc chủ quan khi bệnh có dấu hiệu nặng lên.

Kết luận

Sởi và thủy đậu đều là những bệnh truyền nhiễm dễ lây lan, thường gặp ở trẻ nhỏ và có nguy cơ gây biến chứng nếu không được phát hiện, xử trí kịp thời. Chủ động nhận biết các dấu hiệu bệnh, thực hiện cách ly khi cần thiết và tiêm vaccine đầy đủ là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng trước nguy cơ dịch bệnh trong mùa hè.