Sỏi niệu quản có tự đào thải được không? Khi nào cần can thiệp điều trị?

Sỏi niệu quản là gì?

Niệu quản là hai ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Sỏi niệu quản hình thành khi sỏi từ thận di chuyển xuống và mắc lại trong niệu quản hoặc hiếm gặp hơn là hình thành ngay tại niệu quản. Do niệu quản có đường kính nhỏ, viên sỏi có thể cản trở dòng nước tiểu, làm tăng áp lực trong hệ tiết niệu và gây ra các cơn đau quặn thận điển hình.

Sỏi niệu quản có tự đào thải được không?

Câu trả lời là có thể, nhưng chỉ ở một số trường hợp nhất định. Những viên sỏi nhỏ, bề mặt nhẵn, không gây tắc nghẽn nghiêm trọng có khả năng theo dòng nước tiểu đi ra ngoài. Trong thời gian này, bác sĩ có thể chỉ định điều trị nội khoa kết hợp theo dõi định kỳ. Ngược lại, nếu sỏi lớn, mắc kẹt lâu hoặc gây biến chứng, việc chờ sỏi tự ra có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận và người bệnh cần được can thiệp bằng các phương pháp phù hợp.

Những yếu tố quyết định khả năng sỏi tự ra

Kích thước viên sỏi

Đây là yếu tố quan trọng nhất.

• Sỏi kích thước nhỏ thường có khả năng tự đào thải cao hơn.
• Sỏi kích thước trung bình có thể cần theo dõi kết hợp điều trị nội khoa.
• Sỏi kích thước lớn thường khó tự ra và có nguy cơ gây tắc nghẽn, cần can thiệp.

Việc đánh giá cụ thể cần dựa trên kết quả siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh.

Vị trí của sỏi

Sỏi nằm ở đoạn dưới của niệu quản, gần bàng quang thường dễ được đào thải hơn so với sỏi nằm sát bể thận.

Hình dạng viên sỏi

Sỏi có bề mặt nhẵn thường dễ di chuyển hơn, trong khi sỏi có nhiều góc cạnh dễ bám vào thành niệu quản và gây đau.

Mức độ tắc nghẽn

Nếu viên sỏi gây cản trở dòng nước tiểu hoặc làm giãn đài bể thận, người bệnh cần được điều trị sớm để tránh suy giảm chức năng thận.

Triệu chứng sỏi niệu quản

Người mắc sỏi niệu quản có thể gặp các biểu hiện như:

• Đau quặn vùng hông lưng, lan xuống bụng dưới hoặc bẹn.
• Tiểu buốt, tiểu rắt.
• Tiểu ra máu.
• Buồn nôn hoặc nôn.
• Tiểu khó, tiểu ít nếu đường tiểu bị tắc.
• Đau tăng thành từng cơn.

Nếu kèm theo sốt, rét run hoặc đau dữ dội kéo dài, người bệnh cần đến bệnh viện ngay vì có thể đã xuất hiện nhiễm trùng hoặc tắc nghẽn nặng.

Khi nào cần điều trị sỏi niệu quản?

Không phải mọi trường hợp đều cần phẫu thuật. Tuy nhiên, bác sĩ sẽ cân nhắc can thiệp khi:

• Sỏi không tự di chuyển sau thời gian theo dõi.
• Đau nhiều, ảnh hưởng sinh hoạt.
• Sỏi gây tắc nghẽn đường tiết niệu.
• Có nhiễm trùng đường tiết niệu.
• Chức năng thận bị ảnh hưởng.
• Người bệnh chỉ còn một thận hoạt động hoặc có nguy cơ suy thận.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào kích thước, vị trí sỏi và tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Các phương pháp điều trị hiện nay

Điều trị nội khoa

Áp dụng với các trường hợp phù hợp theo đánh giá của bác sĩ.

Người bệnh có thể được hướng dẫn:

• Uống đủ nước nếu không có chống chỉ định.
• Dùng thuốc giảm đau khi cần.
• Sử dụng thuốc hỗ trợ tống sỏi trong một số trường hợp.
• Theo dõi định kỳ bằng siêu âm hoặc chẩn đoán hình ảnh.

Tán sỏi ngoài cơ thể

Phương pháp này sử dụng sóng xung kích để phá vỡ viên sỏi thành các mảnh nhỏ, giúp chúng dễ đào thải theo đường tiểu. Không phải trường hợp nào cũng phù hợp với kỹ thuật này.

Nội soi tán sỏi niệu quản

Đây là phương pháp được áp dụng phổ biến hiện nay. Bác sĩ đưa ống nội soi qua đường tiết niệu để tiếp cận viên sỏi và sử dụng năng lượng laser hoặc thiết bị chuyên dụng để tán nhỏ sỏi. Ưu điểm là ít xâm lấn, không cần mổ mở và thời gian hồi phục thường nhanh hơn so với phẫu thuật truyền thống.

Phẫu thuật

Phẫu thuật được chỉ định khi sỏi quá lớn, gây biến chứng hoặc các phương pháp ít xâm lấn không mang lại hiệu quả.

Làm gì để phòng ngừa sỏi niệu quản tái phát?

Sau điều trị, người bệnh nên:

• Uống đủ nước mỗi ngày theo khuyến nghị của bác sĩ.
• Hạn chế ăn quá mặn.
• Xây dựng chế độ ăn cân đối.
• Kiểm soát cân nặng.
• Điều trị tốt các bệnh lý chuyển hóa nếu có.
• Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm sỏi tái phát.

Khám và điều trị sỏi niệu quản ở đâu uy tín tại Hà Nội?

Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ sỏi niệu quản, người bệnh nên thăm khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa Thận - Tiết niệu.

Bệnh viện Hồng Ngọc triển khai khám chuyên khoa Tiết niệu cùng hệ thống siêu âm, chụp CT và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ phát hiện sỏi tiết niệu, đồng thời tư vấn phương án điều trị phù hợp.

Hệ thống y tế Thu Cúc TCI tiếp nhận khám và điều trị nhiều bệnh lý đường tiết niệu, thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại giúp đánh giá kích thước, vị trí và mức độ ảnh hưởng của sỏi.

Hệ thống Y tế MEDLATEC có thế mạnh về xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ phát hiện sớm sỏi niệu quản cũng như theo dõi hiệu quả điều trị và đánh giá chức năng thận.

Khi nào cần đến bệnh viện ngay?

Bạn nên đi khám hoặc đến cơ sở y tế khẩn cấp nếu gặp các dấu hiệu:

• Đau quặn thận dữ dội, không giảm.
• Sốt hoặc rét run.
• Tiểu ra máu nhiều.
• Bí tiểu hoặc tiểu rất ít.
• Buồn nôn, nôn liên tục.
• Đau kèm sưng vùng hông lưng.

Đây có thể là dấu hiệu của tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu cần được xử trí sớm.

Kết luận

Sỏi niệu quản có tự đào thải được không phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước, vị trí và đặc điểm của viên sỏi cũng như tình trạng sức khỏe của người bệnh. Những viên sỏi nhỏ có thể tự ra ngoài trong một số trường hợp, nhưng sỏi lớn hoặc gây tắc nghẽn thường cần can thiệp bằng các phương pháp như tán sỏi hoặc nội soi. Người bệnh không nên tự điều trị tại nhà mà cần thăm khám sớm để được đánh giá và lựa chọn phương án phù hợp, giúp bảo vệ chức năng thận và hạn chế biến chứng.