Rối loạn thần kinh ở người trẻ: Dấu hiệu sớm thường bị bỏ qua và cách nhận biết đúng
Thực trạng rối loạn thần kinh ở người trẻ hiện nay
Trong nhiều năm trở lại đây, rối loạn thần kinh không còn là vấn đề sức khỏe chỉ gặp ở người cao tuổi. Ngày càng nhiều người trẻ trong độ tuổi từ 18 đến 35 xuất hiện các biểu hiện bất thường liên quan đến hệ thần kinh trung ương và thần kinh ngoại biên. Tuy nhiên, do chủ quan hoặc nhầm lẫn với stress thông thường, phần lớn người trẻ có xu hướng bỏ qua các triệu chứng ban đầu.
Cuộc sống hiện đại với nhịp độ nhanh, áp lực thành tích, sự cạnh tranh trong học tập và công việc, cùng việc lạm dụng thiết bị điện tử đã khiến hệ thần kinh phải hoạt động liên tục trong trạng thái căng thẳng. Khi không được nghỉ ngơi và phục hồi đúng cách, hệ thần kinh rất dễ rơi vào trạng thái rối loạn chức năng.
Rối loạn thần kinh ở người trẻ nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời có thể tiến triển thành các bệnh lý mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng học tập, làm việc, giao tiếp xã hội và chất lượng cuộc sống lâu dài.
Đau đầu kéo dài, đau đầu tái phát nhiều lần
Đau đầu là một trong những triệu chứng rối loạn thần kinh phổ biến nhất ở người trẻ. Khác với đau đầu thông thường do mệt mỏi hoặc thiếu ngủ, đau đầu do rối loạn thần kinh thường có tính chất kéo dài, tái phát nhiều lần và không thuyên giảm hoàn toàn khi nghỉ ngơi.
Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ, đau căng tức vùng trán, thái dương hoặc sau gáy. Một số trường hợp xuất hiện đau nửa đầu kèm theo buồn nôn, sợ ánh sáng, sợ tiếng ồn. Cơn đau thường nặng hơn khi căng thẳng tinh thần, làm việc trí óc kéo dài hoặc thiếu ngủ.
Đau đầu kéo dài là dấu hiệu cảnh báo hệ thần kinh đang bị quá tải hoặc có rối loạn trong dẫn truyền thần kinh. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, người trẻ không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài mà cần được thăm khám để xác định nguyên nhân chính xác.
Rối loạn giấc ngủ, mất ngủ kéo dài
Mất ngủ là triệu chứng rối loạn thần kinh rất thường gặp ở người trẻ nhưng lại dễ bị xem nhẹ. Nhiều người cho rằng mất ngủ chỉ là do áp lực công việc hoặc thói quen sinh hoạt thất thường. Tuy nhiên, khi tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu giấc, dễ tỉnh giấc giữa đêm hoặc thức dậy sớm kéo dài trên vài tuần, đây có thể là dấu hiệu rối loạn hoạt động của hệ thần kinh trung ương.
Rối loạn thần kinh khiến não bộ không thể điều hòa nhịp sinh học một cách ổn định. Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, uể oải vào ban ngày, giảm khả năng tập trung, dễ cáu gắt và suy giảm trí nhớ. Mất ngủ kéo dài còn làm tăng nguy cơ lo âu, trầm cảm và các rối loạn cảm xúc khác.
Ở người trẻ, mất ngủ do rối loạn thần kinh thường đi kèm với thói quen sử dụng điện thoại, máy tính trước khi ngủ, căng thẳng tâm lý kéo dài và thiếu vận động thể chất.
Lo âu, căng thẳng quá mức không rõ nguyên nhân
Cảm giác lo âu là phản ứng tâm lý bình thường trong cuộc sống. Tuy nhiên, khi lo âu xuất hiện thường xuyên, kéo dài và không gắn với một nguyên nhân cụ thể, đây có thể là biểu hiện của rối loạn thần kinh.
Người trẻ bị rối loạn thần kinh thường cảm thấy hồi hộp, bồn chồn, tim đập nhanh, khó thở nhẹ, run tay chân hoặc cảm giác bất an kéo dài. Những triệu chứng này có thể xuất hiện ngay cả khi không có áp lực rõ ràng, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày.
Lo âu kéo dài không chỉ làm suy giảm sức khỏe tinh thần mà còn tác động tiêu cực đến hệ thần kinh thực vật, gây rối loạn nhịp tim, huyết áp và tiêu hóa.
Rối loạn cảm xúc, thay đổi tâm trạng thất thường
Một dấu hiệu quan trọng khác của rối loạn thần kinh ở người trẻ là sự thay đổi cảm xúc bất thường. Người bệnh có thể dễ cáu gắt, nóng nảy, buồn bã hoặc chán nản mà không rõ lý do. Tâm trạng thay đổi nhanh chóng, khó kiểm soát cảm xúc và phản ứng thái quá với những tình huống nhỏ nhặt.
Rối loạn cảm xúc xảy ra khi các chất dẫn truyền thần kinh trong não như serotonin, dopamine bị mất cân bằng. Điều này khiến người trẻ gặp khó khăn trong việc duy trì trạng thái tinh thần ổn định, ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội và hiệu suất làm việc.
Nếu tình trạng này kéo dài, người bệnh có nguy cơ cao phát triển các rối loạn tâm thần nghiêm trọng hơn nếu không được can thiệp sớm.
Suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung
Suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung không còn là vấn đề riêng của người lớn tuổi. Ngày càng nhiều người trẻ gặp tình trạng hay quên, khó ghi nhớ thông tin mới, giảm khả năng tư duy và xử lý công việc.
Rối loạn thần kinh khiến các đường dẫn truyền thần kinh hoạt động kém hiệu quả, làm giảm khả năng tiếp nhận và lưu trữ thông tin của não bộ. Người bệnh thường cảm thấy đầu óc trống rỗng, khó tập trung trong thời gian dài và dễ bị phân tâm.
Tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến học tập, công việc và có thể khiến người trẻ mất tự tin, lo lắng về năng lực bản thân.
Rối loạn cảm giác: tê bì, kiến bò, nóng rát
Một số người trẻ bị rối loạn thần kinh có thể xuất hiện các triệu chứng rối loạn cảm giác như tê bì tay chân, cảm giác kiến bò, châm chích hoặc nóng rát không rõ nguyên nhân. Những biểu hiện này thường xảy ra từng đợt, có thể lan rộng hoặc khu trú ở một vùng cơ thể.
Rối loạn cảm giác là dấu hiệu cho thấy hệ thần kinh ngoại biên hoặc đường dẫn truyền cảm giác đang gặp vấn đề. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, các triệu chứng này có thể tiến triển nặng hơn, ảnh hưởng đến vận động và sinh hoạt hàng ngày.
Rối loạn vận động nhẹ và run tay chân
Ở một số trường hợp, rối loạn thần kinh ở người trẻ có thể biểu hiện bằng các rối loạn vận động nhẹ như run tay chân, yếu cơ thoáng qua, cảm giác vụng về khi cầm nắm đồ vật hoặc mất thăng bằng nhẹ.
Những biểu hiện này thường bị nhầm lẫn với mệt mỏi hoặc thiếu ngủ. Tuy nhiên, nếu run tay chân xảy ra thường xuyên, không liên quan đến lạnh hay lo lắng nhất thời, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của rối loạn thần kinh cần được theo dõi sát.
Khi nào người trẻ nên đi khám thần kinh
Người trẻ không nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn thần kinh kéo dài hoặc tái phát nhiều lần. Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân, đánh giá mức độ tổn thương hệ thần kinh và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Đặc biệt, cần đi khám khi các triệu chứng ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, học tập, công việc hoặc khi đã áp dụng các biện pháp nghỉ ngơi, điều chỉnh lối sống nhưng không cải thiện.
