Polyp đại tràng: Có cần cắt bỏ không?

Polyp đại tràng là gì?

Polyp đại tràng là sự phát triển bất thường của lớp niêm mạc ruột già (đại tràng), tạo thành những khối u nhỏ lồi vào trong lòng đại tràng. Polyp có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc nhiều polyp, có cuống hoặc không cuống, với kích thước dao động từ vài mm đến vài cm.

Polyp được phân loại dựa trên mô học và hình thái học, trong đó phổ biến nhất là:

• Polyp tuyến (adenomatous): chiếm phần lớn và là loại có nguy cơ cao phát triển thành ung thư nếu không được cắt bỏ.

• Polyp tăng sản (hyperplastic): thường lành tính, ít có nguy cơ ung thư hóa, nhưng cần theo dõi sát nếu có nhiều polyp.

• Polyp viêm (inflammatory): thường gặp ở người bị viêm đại tràng mạn tính, ít khi hóa ác.

• Polyp hamartomatous: thường thấy ở người có hội chứng di truyền, có thể liên quan đến ung thư.

Nguyên nhân hình thành polyp đại tràng

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ xuất hiện polyp đại tràng:

• Tuổi tác: Trên 50 tuổi là nhóm có nguy cơ cao.

• Chế độ ăn: Nhiều chất béo, ít chất xơ, rau xanh.

• Tiền sử gia đình: Có người thân mắc ung thư đại tràng hoặc polyp đại tràng.

• Thừa cân, béo phì.

• Hút thuốc lá, uống rượu bia.

• Ít vận động.

• Bệnh lý mạn tính: Viêm loét đại tràng, hội chứng Lynch, hội chứng polyp gia đình (FAP)...

Polyp đại tràng có triệu chứng không?

Phần lớn polyp đại tràng không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Chỉ khi polyp lớn hoặc gây biến chứng mới xuất hiện một số dấu hiệu như:

• Rối loạn đại tiện: tiêu chảy, táo bón, phân không thành khuôn

• Máu lẫn trong phân hoặc phân đen

• Đau bụng âm ỉ, đầy hơi, chướng bụng

• Thiếu máu không rõ nguyên nhân

Do triệu chứng không đặc hiệu, nội soi đại tràng vẫn là phương pháp duy nhất giúp phát hiện chính xác polyp, kể cả khi không có dấu hiệu nào.

Vậy polyp đại tràng có cần cắt bỏ không?

Theo khuyến cáo từ các tổ chức y tế uy tín như Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS) và chia sẻ từ các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Thu Cúc, tất cả polyp được phát hiện trong quá trình nội soi đều nên được cắt bỏ và sinh thiết, bất kể kích thước hay hình thái.

1. Vì sao nên cắt bỏ polyp?

• Phòng ngừa ung thư đại trực tràng: 90% ung thư đại tràng phát triển từ polyp tuyến trong vòng 10–15 năm. Việc loại bỏ sớm polyp giúp chặn đứng nguy cơ từ đầu.

• Không thể xác định lành hay ác chỉ bằng hình ảnh: Mặc dù có thể dự đoán bằng hình thái, nhưng chỉ có kết quả giải phẫu bệnh mới xác định chính xác bản chất của polyp.

• Thủ thuật đơn giản, ít biến chứng: Polyp có thể được cắt ngay trong lúc nội soi bằng kẹp sinh thiết, vòng cắt điện hoặc kỹ thuật cao hơn nếu cần.

2. Polyp nào nên cắt?

• Polyp tuyến, polyp hỗn hợp: có khả năng hóa ác cao

• Polyp kích thước >5mm

• Polyp có cuống hoặc hình dạng bất thường

• Polyp đơn độc hoặc đa ổ

• Tái phát polyp sau khi đã từng cắt

3. Polyp nào có thể theo dõi?

• Polyp tăng sản kích thước <5mm, đặc biệt ở vùng trực tràng

• Không có tiền sử gia đình ung thư đại tràng

• Không kèm các yếu tố nguy cơ khác

Tuy nhiên, ngay cả với nhóm này, người bệnh cũng cần được nội soi định kỳ để theo dõi sát.

Phương pháp cắt polyp đại tràng hiện nay

Tại Bệnh viện Thu Cúc, các phương pháp cắt polyp trong nội soi đại tràng bao gồm:

• Sinh thiết polyp nhỏ (dưới 5mm): dùng kẹp sinh thiết thông thường

• Cắt polyp bằng vòng cắt điện: cho polyp từ 5mm trở lên

• Cắt tách dưới niêm mạc (EMR/ESD): áp dụng với polyp lớn, khó cắt thông thường

• Phẫu thuật nội soi ổ bụng: dành cho trường hợp nghi ngờ ác tính hoặc quá lớn, không thể cắt nội soi

Toàn bộ quy trình được thực hiện an toàn, gây mê hoặc gây tê nhẹ để người bệnh không cảm thấy đau đớn hay khó chịu.

Cần làm gì sau khi cắt polyp?

Sau khi cắt polyp, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ:

• Theo dõi biến chứng như chảy máu, đau bụng (hiếm gặp)

• Ăn lỏng, mềm trong vài ngày đầu, tránh đồ cay nóng

• Không vận động mạnh, không nâng vật nặng trong tuần đầu

• Tái khám đúng hẹn, đợi kết quả giải phẫu bệnh

Nếu polyp lành tính, bệnh nhân chỉ cần theo dõi định kỳ. Nếu có nguy cơ cao hoặc tổn thương ác tính, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị phù hợp.

Bao lâu nên nội soi lại sau khi cắt polyp?

• Nếu polyp tuyến, polyp có nguy cơ cao: nội soi lại sau 1 năm

• Nếu polyp lành tính, không nguy cơ: nội soi lại sau 3–5 năm

• Nếu có hội chứng polyp gia đình hoặc tiền sử ung thư: nội soi hàng năm

Thời gian theo dõi sẽ được bác sĩ cá nhân hóa tùy tình trạng cụ thể của người bệnh.

Khám và cắt polyp đại tràng an toàn tại Bệnh viện Thu Cúc

Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc là địa chỉ uy tín trong khám, phát hiện và xử lý các bệnh lý đại tràng, với thế mạnh:

• Bác sĩ nội soi đầu ngành, giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán và cắt polyp an toàn

• Trang thiết bị hiện đại, hệ thống nội soi Olympus, công nghệ NBI hỗ trợ phát hiện tổn thương nhỏ

• Nội soi không đau, gây mê nhẹ, không khó chịu

• Kỹ thuật cắt polyp tiên tiến, hạn chế tối đa biến chứng

• Kết quả giải phẫu bệnh chính xác, trả nhanh

• Hỗ trợ bảo hiểm y tế, bảo hiểm tư nhân linh hoạt

Đặt khám bệnh tại Bệnh viện Thu Cúc tại đây.