Vì sao mùa nắng nóng làm tăng nguy cơ đột quỵ?

Thời tiết nắng nóng khiến cơ thể mất nhiều nước qua mồ hôi. Khi cơ thể thiếu nước, máu có xu hướng cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông và cản trở tuần hoàn máu lên não. Đây là một trong những nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ đột quỵ vào mùa hè. Ngoài ra, nhiệt độ cao còn khiến huyết áp dễ thay đổi thất thường, gây áp lực lên hệ tim mạch. Việc di chuyển liên tục giữa môi trường điều hòa lạnh và ngoài trời nắng gắt cũng có thể gây sốc nhiệt, ảnh hưởng đến mạch máu và não bộ.

Theo các chuyên gia, khi nhiệt độ ngoài trời vượt mức 32 độ C, nguy cơ đột quỵ thường tăng cao hơn bình thường.

Đột quỵ là gì?

Đột quỵ là tình trạng lưu lượng máu lên não bị gián đoạn đột ngột, khiến tế bào não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất cần thiết. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể tử vong hoặc gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng như liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ hoặc suy giảm trí nhớ. Hiện nay có hai dạng đột quỵ phổ biến là đột quỵ thiếu máu não và đột quỵ xuất huyết não.

Những đối tượng dễ bị đột quỵ mùa nắng nóng

Người cao tuổi

Người lớn tuổi thường có khả năng thích nghi với thời tiết nóng kém hơn người trẻ. Khả năng điều hòa thân nhiệt suy giảm khiến cơ thể dễ bị mất nước và tăng nguy cơ đột quỵ. Ngoài ra, nhiều người cao tuổi còn mắc các bệnh lý nền nên nguy cơ càng cao hơn trong mùa hè.

Người mắc bệnh nền

Những người mắc các bệnh như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường hoặc rối loạn mỡ máu thường có nguy cơ đột quỵ cao hơn bình thường. Nắng nóng kéo dài có thể khiến các bệnh lý này diễn biến phức tạp và gây biến chứng nguy hiểm.

Người có lối sống không lành mạnh

Thói quen hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, thức khuya hoặc ít vận động đều làm tăng nguy cơ đột quỵ. Ngoài ra, việc uống quá ít nước trong mùa hè cũng khiến máu cô đặc và làm tăng khả năng hình thành huyết khối.

Người thường xuyên làm việc ngoài trời

Những người lao động dưới trời nắng nóng trong thời gian dài rất dễ bị mất nước, kiệt sức hoặc sốc nhiệt. Nếu không nghỉ ngơi và bổ sung nước đầy đủ, nguy cơ đột quỵ sẽ tăng lên đáng kể.

Dấu hiệu cảnh báo đột quỵ do nắng nóng

Một trong những dấu hiệu phổ biến là đau đầu dữ dội kèm theo cảm giác hoa mắt, chóng mặt hoặc choáng váng. Người bệnh cũng có thể xuất hiện tình trạng tim đập nhanh, khó thở, buồn nôn hoặc nôn ói. Trong nhiều trường hợp, da nóng đỏ nhưng ít đổ mồ hôi dù thời tiết rất nóng. Đây là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang rơi vào trạng thái nguy hiểm. Ngoài ra, nếu xuất hiện các biểu hiện như méo miệng, nói khó, tê yếu tay chân hoặc mất thăng bằng đột ngột thì cần nghĩ ngay đến đột quỵ và nhanh chóng đưa người bệnh đi cấp cứu.

Cách sơ cứu khi nghi ngờ đột quỵ do nắng nóng

Gọi cấp cứu càng sớm càng tốt

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nên thời gian xử trí đóng vai trò rất quan trọng. Ngay khi nghi ngờ người bệnh bị đột quỵ, cần gọi cấp cứu hoặc nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất.

Đưa người bệnh vào nơi thoáng mát

Nên nhanh chóng di chuyển người bệnh vào nơi râm mát hoặc phòng có không khí thoáng. Đồng thời cần nới lỏng quần áo để giúp cơ thể dễ tản nhiệt hơn.

Làm mát cơ thể

Có thể dùng khăn mát lau người hoặc chườm vào vùng cổ, nách và bẹn để hỗ trợ giảm thân nhiệt. Ngoài ra, dùng quạt nhẹ cũng giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn trong lúc chờ cấp cứu. Không nên tự ý cho người bệnh uống thuốc nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Cách phòng tránh đột quỵ mùa nắng nóng hiệu quả

Uống đủ nước mỗi ngày

Việc bổ sung đủ nước giúp duy trì tuần hoàn máu ổn định và hạn chế nguy cơ máu cô đặc. Người trưởng thành nên uống khoảng 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày, đặc biệt cần tăng lượng nước khi vận động hoặc làm việc ngoài trời. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung thêm nước ép trái cây hoặc các món canh rau để cơ thể được cấp nước tốt hơn.

Hạn chế ra ngoài lúc nắng gắt

Khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều thường có nhiệt độ rất cao. Nếu không thực sự cần thiết, nên hạn chế ra ngoài vào thời điểm này để giảm nguy cơ sốc nhiệt và đột quỵ. Khi ra ngoài, nên mặc quần áo rộng rãi, sáng màu và đội mũ chống nắng đầy đủ.

Sử dụng điều hòa hợp lý

Người có bệnh tim mạch hoặc cao tuổi nên duy trì nhiệt độ phòng khoảng 26 – 27 độ C. Không nên để nhiệt độ điều hòa quá thấp vì sự chênh lệch nhiệt độ lớn giữa trong nhà và ngoài trời có thể ảnh hưởng đến huyết áp và tuần hoàn máu.

Kiểm soát tốt huyết áp và bệnh nền

Người mắc bệnh tăng huyết áp, tiểu đường hoặc tim mạch cần tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Duy trì chế độ ăn lành mạnh

Một chế độ ăn khoa học giúp bảo vệ tim mạch và giảm nguy cơ đột quỵ. Nên tăng cường rau xanh, trái cây, cá và các loại hạt trong khẩu phần ăn hằng ngày. Đồng thời hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, quá mặn hoặc chứa nhiều đường.

Tập thể dục đúng cách

Vận động đều đặn giúp cải thiện tuần hoàn máu và tăng cường sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên vào mùa nóng, nên tập thể dục vào sáng sớm hoặc chiều tối để tránh cơ thể mất nước quá nhiều. Các môn nhẹ nhàng như đi bộ, yoga hoặc đạp xe sẽ phù hợp hơn trong thời tiết oi bức.

Tầm soát đột quỵ có cần thiết không?

Tầm soát đột quỵ giúp phát hiện sớm những bất thường liên quan đến mạch máu não và hệ tim mạch. Những người trên 50 tuổi hoặc có bệnh nền nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để đánh giá nguy cơ đột quỵ. Hiện nay, chụp MRI/MRA là phương pháp hỗ trợ phát hiện sớm nhiều bất thường ở não và mạch máu.

Kết luận

Đột quỵ mùa nắng nóng là tình trạng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu chủ động bảo vệ sức khỏe đúng cách. Việc uống đủ nước, hạn chế tiếp xúc với nắng nóng kéo dài, kiểm soát bệnh nền và duy trì lối sống lành mạnh sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ trong mùa hè.