Phình động mạch chủ là gì?

Phình động mạch chủ là tình trạng một đoạn của động mạch chủ – mạch máu lớn nhất trong cơ thể – bị giãn rộng bất thường do thành mạch suy yếu. Động mạch chủ có nhiệm vụ đưa máu giàu oxy từ tim đi nuôi toàn bộ cơ thể, vì vậy bất kỳ tổn thương nào tại vị trí này đều có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Bệnh có thể xuất hiện ở động mạch chủ ngực hoặc động mạch chủ bụng. Điều đáng lo ngại là nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu và chỉ được phát hiện khi khám sức khỏe hoặc kiểm tra vì một bệnh lý khác.

Phình động mạch chủ có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có. Nếu túi phình tiếp tục lớn lên mà không được theo dõi hoặc điều trị, thành mạch có thể bị rách hoặc vỡ. Đây là tình trạng cấp cứu với nguy cơ mất máu nghiêm trọng, sốc và có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Ngoài nguy cơ vỡ mạch, người bệnh còn có thể gặp các biến chứng như:

• Hình thành cục máu đông trong túi phình.

• Tắc mạch ở chân hoặc các cơ quan khác.

• Chèn ép các cấu trúc xung quanh gây đau hoặc khó thở.

• Ảnh hưởng đến chức năng tim nếu phình gần tim.

Chính vì vậy, việc phát hiện sớm đóng vai trò rất quan trọng trong điều trị và phòng ngừa biến chứng.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Một số nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ phình động mạch chủ gồm:

• Xơ vữa động mạch.

• Tăng huyết áp kéo dài.

• Hút thuốc lá.

• Tuổi trên 65.

• Tiền sử gia đình có người mắc bệnh.

• Một số bệnh lý bẩm sinh hoặc bệnh mô liên kết.

• Chấn thương vùng ngực hoặc bụng.

Trong đó, hút thuốc và tăng huyết áp là hai yếu tố nguy cơ phổ biến nhất.

Dấu hiệu nhận biết

Nhiều người không có biểu hiện cho đến khi túi phình phát triển lớn.

Khi xuất hiện triệu chứng, người bệnh có thể gặp:

• Đau ngực hoặc đau lưng kéo dài.

• Đau bụng âm ỉ.

• Cảm giác có khối đập theo nhịp tim ở bụng.

• Khó thở, khàn tiếng hoặc khó nuốt nếu túi phình nằm ở ngực.

• Đau dữ dội đột ngột ở ngực, lưng hoặc bụng là dấu hiệu cảnh báo túi phình có thể bị rách hoặc vỡ, cần cấp cứu ngay.

Phình động mạch chủ được chẩn đoán như thế nào?

Để xác định chính xác vị trí và kích thước túi phình, bác sĩ có thể chỉ định:

• Siêu âm tim hoặc siêu âm động mạch chủ.

• Chụp CT mạch máu.

• Chụp MRI.

• Chụp mạch có cản quang trong một số trường hợp.

• Xét nghiệm máu nhằm đánh giá tình trạng sức khỏe tổng quát trước điều trị.

Điều trị phình động mạch chủ

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào kích thước túi phình, tốc độ phát triển và tình trạng sức khỏe của người bệnh.

Theo dõi định kỳ

Nếu túi phình còn nhỏ và chưa có nguy cơ vỡ cao, bác sĩ sẽ hẹn tái khám định kỳ kết hợp kiểm soát huyết áp, mỡ máu và các yếu tố nguy cơ.

Điều trị bằng thuốc

Thuốc không làm túi phình nhỏ lại nhưng giúp:

• Kiểm soát huyết áp.

• Giảm cholesterol.

• Giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.

Người bệnh cần tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc.

Can thiệp hoặc phẫu thuật

Khi túi phình lớn, phát triển nhanh hoặc có nguy cơ vỡ, bác sĩ có thể chỉ định:

• Can thiệp nội mạch bằng stent graft.

• Phẫu thuật thay đoạn động mạch chủ bị tổn thương.

Việc lựa chọn phương pháp sẽ dựa trên vị trí túi phình, tuổi và bệnh lý đi kèm của người bệnh.

Khám phình động mạch chủ ở đâu?

Lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch và hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại giúp nâng cao hiệu quả phát hiện cũng như điều trị bệnh.

Bệnh viện Hồng Ngọc là một trong những địa chỉ có chuyên khoa Tim mạch với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm cùng các phương tiện như siêu âm tim, CT và MRI hỗ trợ phát hiện các bệnh lý mạch máu. Người bệnh được tư vấn phác đồ theo dõi hoặc điều trị phù hợp tùy từng giai đoạn.

Hệ thống y tế Thu Cúc TCI cung cấp dịch vụ khám tim mạch, tầm soát các bệnh lý tim và mạch máu, kết hợp các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại. Quy trình khám được xây dựng thuận tiện, giúp người bệnh dễ dàng theo dõi sức khỏe tim mạch định kỳ.

MEDLATEC cũng là địa chỉ được nhiều người lựa chọn nhờ hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh đồng bộ. Người bệnh có thể thực hiện các xét nghiệm cần thiết, siêu âm, CT hoặc MRI theo chỉ định của bác sĩ để đánh giá chính xác tình trạng động mạch chủ và theo dõi sau điều trị.

Làm thế nào để phòng ngừa phình động mạch chủ?

Dù không thể phòng ngừa hoàn toàn, bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:

• Kiểm soát huyết áp.

• Bỏ hút thuốc lá.

• Ăn nhiều rau xanh, hạn chế chất béo bão hòa.

• Tập thể dục đều đặn.

• Kiểm soát đường huyết và mỡ máu.

• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh.

Kết luận

Phình động mạch chủ là bệnh lý nguy hiểm vì có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài nhưng gây biến chứng nghiêm trọng nếu túi phình bị rách hoặc vỡ. Việc nhận biết sớm các yếu tố nguy cơ, thăm khám định kỳ và điều trị đúng thời điểm giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch như Bệnh viện Hồng Ngọc, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI hoặc MEDLATEC để được kiểm tra và tư vấn kịp thời.