Phì đại tuyến tiền liệt là gì?

Phì đại tuyến tiền liệt (hay tăng sản lành tính tuyến tiền liệt - Benign Prostatic Hyperplasia, BPH) là tình trạng tuyến tiền liệt tăng kích thước do sự phát triển quá mức của các tế bào tuyến. Đây là bệnh lý lành tính, thường gặp ở nam giới từ 50 tuổi trở lên và tỷ lệ mắc tăng theo tuổi. Tuyến tiền liệt nằm ngay dưới bàng quang, bao quanh đoạn đầu của niệu đạo. Khi tuyến này phì đại, niệu đạo bị chèn ép khiến việc tiểu tiện trở nên khó khăn, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày và chất lượng cuộc sống. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể gây nhiều biến chứng trên hệ tiết niệu.

Nguyên nhân gây phì đại tuyến tiền liệt

Đến nay, nguyên nhân chính xác vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy bệnh có liên quan đến:

Quá trình lão hóa tự nhiên.
Thay đổi nội tiết tố nam theo tuổi.
Yếu tố di truyền.
Béo phì hoặc thừa cân.
Ít vận động.
Đái tháo đường.
Tăng huyết áp.
Chế độ ăn nhiều chất béo động vật.

Mặc dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn, việc duy trì lối sống khoa học có thể giúp giảm nguy cơ tiến triển bệnh.

7 dấu hiệu nhận biết phì đại tuyến tiền liệt

Các triệu chứng thường xuất hiện từ từ và ngày càng rõ rệt nếu không được điều trị.

1. Tiểu nhiều lần

Người bệnh có cảm giác buồn tiểu thường xuyên, đặc biệt vào ban đêm (tiểu đêm), làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và sức khỏe.

2. Tiểu gấp

Xuất hiện cảm giác muốn đi tiểu đột ngột, khó nhịn, đôi khi chưa kịp vào nhà vệ sinh.

3. Tiểu khó

Người bệnh phải rặn mới tiểu được hoặc mất nhiều thời gian để bắt đầu dòng tiểu.

4. Dòng nước tiểu yếu

Nước tiểu chảy yếu, ngắt quãng hoặc không liên tục do niệu đạo bị tuyến tiền liệt chèn ép.

5. Tiểu không hết

Sau khi đi tiểu vẫn còn cảm giác bàng quang chưa được làm rỗng hoàn toàn.

6. Tiểu ngắt quãng

Dòng nước tiểu bị gián đoạn nhiều lần trong một lần đi tiểu.

7. Bí tiểu

Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể không tiểu được dù bàng quang đầy. Đây là tình trạng cấp cứu cần được xử trí sớm.

Phì đại tuyến tiền liệt có nguy hiểm không?

Bản thân phì đại tuyến tiền liệt là bệnh lành tính nhưng nếu kéo dài có thể gây nhiều biến chứng như:

Bí tiểu cấp.
Nhiễm trùng đường tiết niệu.
Viêm bàng quang.
Sỏi bàng quang.
Tổn thương bàng quang.
Giãn đài bể thận.
Suy giảm chức năng thận.

Do đó, nam giới không nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng rối loạn tiểu tiện kéo dài.

Chẩn đoán phì đại tuyến tiền liệt

Sau khi khai thác triệu chứng và khám lâm sàng, bác sĩ có thể chỉ định:

Thăm khám trực tràng

Đây là phương pháp giúp đánh giá sơ bộ kích thước và mật độ tuyến tiền liệt.

Xét nghiệm

Một số xét nghiệm thường được thực hiện gồm:

Xét nghiệm nước tiểu.
Xét nghiệm máu.
Định lượng PSA để hỗ trợ đánh giá bệnh lý tuyến tiền liệt khi cần.

Chẩn đoán hình ảnh

Siêu âm tuyến tiền liệt.
Siêu âm hệ tiết niệu.
Đo lượng nước tiểu tồn lưu sau tiểu.
Đo lưu lượng dòng tiểu.

Những phương pháp này giúp xác định mức độ phì đại và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Điều trị phì đại tuyến tiền liệt

Tùy từng giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Điều chỉnh lối sống

Với trường hợp nhẹ, người bệnh nên:

Hạn chế uống nhiều nước vào buổi tối.
Không nhịn tiểu.
Giảm rượu bia, cà phê.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục thường xuyên.

Điều trị bằng thuốc

Các nhóm thuốc có thể giúp:

Làm giãn cơ trơn tuyến tiền liệt và cổ bàng quang.
Giảm kích thước tuyến tiền liệt ở một số trường hợp.
Cải thiện triệu chứng tiểu khó.

Người bệnh cần dùng thuốc theo đúng chỉ định và tái khám định kỳ.

Điều trị ngoại khoa

Phẫu thuật được chỉ định khi:

Điều trị nội khoa không hiệu quả.
Bí tiểu tái phát.
Nhiễm trùng tiết niệu nhiều lần.
Có sỏi bàng quang.
Suy giảm chức năng thận do tắc nghẽn.

Hiện nay, các phương pháp phổ biến gồm:

Cắt nội soi tuyến tiền liệt qua niệu đạo (TURP).
Phẫu thuật bằng laser.
Bóc nhân tuyến tiền liệt bằng laser.
Mổ mở trong trường hợp tuyến tiền liệt quá lớn.

Khi nào nên đi khám?

Nam giới nên đến bệnh viện nếu có các biểu hiện:

Tiểu đêm nhiều lần.
Tiểu khó kéo dài.
Tiểu yếu.
Tiểu buốt hoặc tiểu ra máu.
Bí tiểu.
Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.

Khám sớm giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu và giảm nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật.

Khám phì đại tuyến tiền liệt ở đâu uy tín?

Nếu có triệu chứng nghi ngờ, người bệnh nên lựa chọn cơ sở có chuyên khoa Tiết niệu hoặc Nam học.

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Hồng Ngọc có chuyên khoa Tiết niệu với hệ thống siêu âm, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại, hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh lý tuyến tiền liệt và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI triển khai khám Nam khoa - Tiết niệu, thực hiện các kỹ thuật đánh giá chức năng đường tiết niệu, tư vấn điều trị nội khoa hoặc ngoại khoa tùy từng trường hợp.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

MEDLATEC có chuyên khoa Tiết niệu kết hợp hệ thống xét nghiệm đạt chuẩn và chẩn đoán hình ảnh hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán chính xác tình trạng phì đại tuyến tiền liệt và theo dõi hiệu quả điều trị.

Cách phòng ngừa phì đại tuyến tiền liệt

Nam giới có thể giảm nguy cơ tiến triển bệnh bằng cách:

Khám sức khỏe định kỳ sau tuổi 50.
Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
Hạn chế thực phẩm nhiều chất béo và đồ uống có cồn.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập luyện thể dục đều đặn.
Kiểm soát tốt tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh mạn tính khác.

Kết luận

Phì đại tuyến tiền liệt là bệnh lý phổ biến ở nam giới lớn tuổi, tiến triển chậm nhưng có thể gây nhiều rối loạn tiểu tiện và biến chứng nếu không được điều trị kịp thời. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu như tiểu nhiều lần, tiểu đêm, tiểu khó hoặc dòng tiểu yếu sẽ giúp người bệnh được chẩn đoán và điều trị hiệu quả. Khi có triệu chứng bất thường, nam giới nên đến các cơ sở y tế uy tín như Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI hoặc Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới: Dấu hiệu cảnh báo, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả