Ngáy Khi Ngủ Có Bình Thường Không? Khi Nào Cần Kiểm Tra Sức Khỏe?

Ngáy khi ngủ là tình trạng khá phổ biến, có thể xuất hiện ở cả người lớn và trẻ em. Trong nhiều trường hợp, ngáy chỉ xảy ra thỉnh thoảng do tư thế ngủ, nghẹt mũi hoặc uống rượu bia. Tuy nhiên, nếu ngáy to, kéo dài và đi kèm những biểu hiện như ngừng thở khi ngủ, thức giấc vì nghẹt thở, buồn ngủ ban ngày hoặc đau đầu buổi sáng, đây có thể là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe cần được kiểm tra.

Vậy ngáy khi ngủ có bình thường không, nguyên nhân do đâu và khi nào cần đi khám? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Ngáy khi ngủ là gì?

Ngáy xảy ra khi luồng không khí đi qua đường hô hấp trên gặp sự cản trở trong lúc ngủ, khiến các mô mềm ở vùng họng, khẩu cái hoặc lưỡi rung lên và tạo ra âm thanh.

Mức độ ngáy có thể khác nhau ở mỗi người. Có người chỉ ngáy nhẹ và thỉnh thoảng, trong khi một số người ngáy rất to, kéo dài gần như mỗi đêm.

Ngáy không phải lúc nào cũng là dấu hiệu bệnh lý. Tuy nhiên, ngáy thường xuyên hoặc ngáy kèm bất thường về hô hấp khi ngủ cần được chú ý.

Ngáy khi ngủ có bình thường không?

Nếu chỉ ngáy thỉnh thoảng, đặc biệt sau khi uống rượu bia, khi bị cảm lạnh, nghẹt mũi hoặc nằm ngửa, tình trạng này thường không đáng lo.

Tuy nhiên, ngáy có thể cần được kiểm tra nếu:

• Ngáy to và xảy ra gần như mỗi đêm.

• Ngáy làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của người bên cạnh.

• Có những khoảng im lặng như ngừng thở trong lúc ngủ.

• Sau đó người ngủ bất ngờ khịt thở, thở hổn hển hoặc nghẹn.

• Thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm.

• Thức dậy nhưng vẫn cảm thấy mệt mỏi.

• Buồn ngủ nhiều vào ban ngày.

• Đau đầu hoặc khô miệng vào buổi sáng.

• Khó tập trung, giảm tỉnh táo trong công việc và sinh hoạt.

Đặc biệt, ngáy to kèm những khoảng ngừng thở có thể liên quan đến hội chứng ngưng thở khi ngủ và không nên chủ quan.

Những nguyên nhân thường gặp gây ngáy

1. Tư thế ngủ

Nằm ngửa có thể khiến lưỡi và các mô mềm vùng họng dịch chuyển về phía sau, làm đường thở hẹp hơn và dễ gây ngáy.

Một số người nhận thấy tình trạng ngáy giảm khi nằm nghiêng.

2. Nghẹt mũi

Khi bị cảm lạnh, viêm mũi dị ứng hoặc các vấn đề gây tắc nghẽn đường mũi, việc hít thở trở nên khó khăn hơn.

Luồng khí đi qua đường thở bị thay đổi có thể làm tăng nguy cơ ngáy.

3. Uống rượu bia trước khi ngủ

Rượu có thể làm các cơ vùng họng thư giãn nhiều hơn. Điều này khiến đường thở dễ bị hẹp trong khi ngủ và làm tình trạng ngáy trở nên rõ rệt hơn.

4. Thừa cân, béo phì

Lượng mô ở vùng cổ tăng có thể góp phần làm hẹp đường thở. Vì vậy, người thừa cân hoặc béo phì có thể có nguy cơ ngáy và rối loạn hô hấp khi ngủ cao hơn.

5. Đặc điểm cấu trúc đường hô hấp

Một số đặc điểm giải phẫu như amidan lớn, lưỡi lớn, hàm dưới nhỏ hoặc đường thở hẹp có thể làm tăng khả năng xuất hiện tiếng ngáy.

6. Tuổi tác

Khi tuổi tăng, trương lực cơ vùng họng có thể thay đổi, khiến đường thở dễ hẹp hơn trong lúc ngủ.

Ngáy có liên quan đến ngưng thở khi ngủ không?

Có. Ngáy là một trong những biểu hiện thường gặp ở người bị ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), nhưng không phải ai ngáy cũng mắc OSA.

Người mắc OSA có thể xảy ra tình trạng đường thở bị tắc nghẽn từng lúc trong khi ngủ. Hơi thở có thể ngừng trong một khoảng thời gian rồi xuất hiện trở lại, đôi khi kèm tiếng thở hổn hển hoặc nghẹn.

Một số dấu hiệu đáng chú ý gồm:

• Ngáy rất to.

• Người thân quan sát thấy có lúc ngừng thở.

• Thường xuyên tỉnh giấc vì cảm giác nghẹt hoặc thiếu hơi.

• Buồn ngủ ban ngày dù đã ngủ đủ thời gian.

• Khó tập trung.

• Đau đầu khi thức dậy.

• Khô miệng hoặc đau họng vào buổi sáng.

Nếu có những biểu hiện này, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá thay vì chỉ tìm cách giảm tiếng ngáy.

Ngáy khi ngủ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Bản thân tiếng ngáy không phải lúc nào cũng gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu ngáy là biểu hiện của một rối loạn hô hấp khi ngủ, chất lượng giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Người bệnh có thể:

• Ngủ không sâu.

• Thường xuyên thức giấc.

• Mệt mỏi sau khi ngủ dậy.

• Buồn ngủ vào ban ngày.

• Giảm khả năng tập trung.

• Ảnh hưởng đến hiệu suất học tập và công việc.

• Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Nếu ngáy liên quan đến ngưng thở khi ngủ, việc phát hiện và điều trị nguyên nhân là rất quan trọng.

Khi nào người ngáy cần đi khám?

Bạn nên cân nhắc đi khám nếu tình trạng ngáy kéo dài, xảy ra thường xuyên hoặc ngày càng nặng hơn.

Đặc biệt, cần chú ý khi ngáy đi kèm:

Ngáy to + ngừng thở khi ngủ + thở hổn hển/nghẹn khi ngủ + buồn ngủ ban ngày.

Trong trường hợp này, bác sĩ có thể đánh giá đường hô hấp, các yếu tố nguy cơ và cân nhắc kiểm tra giấc ngủ nếu cần thiết.

Tùy nguyên nhân, người bệnh có thể được hướng dẫn khám chuyên khoa Tai Mũi Họng, Hô hấp hoặc chuyên khoa về giấc ngủ.

Làm gì để giảm ngáy khi ngủ?

Một số thay đổi lối sống có thể giúp giảm ngáy ở một số người:

Hạn chế uống rượu bia trước khi ngủ

Đặc biệt tránh uống nhiều rượu vào buổi tối hoặc gần thời điểm đi ngủ.

Thử thay đổi tư thế ngủ

Nếu thường xuyên ngáy khi nằm ngửa, có thể thử ngủ nghiêng và theo dõi xem tình trạng có cải thiện hay không.

Duy trì cân nặng phù hợp

Nếu đang thừa cân, giảm cân theo phương pháp phù hợp có thể giúp cải thiện tình trạng ngáy ở một số trường hợp.

Giữ đường mũi thông thoáng

Nếu thường xuyên nghẹt mũi, cần tìm nguyên nhân như viêm mũi dị ứng, cảm lạnh hoặc các bệnh lý khác thay vì tự ý sử dụng thuốc kéo dài.

Duy trì thói quen ngủ lành mạnh

Nên ngủ đủ thời gian, duy trì giờ ngủ tương đối ổn định và tạo môi trường ngủ thoải mái.

Có nên tự mua thuốc trị ngáy không?

Không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm được quảng cáo là "chữa ngáy" khi chưa xác định nguyên nhân.

Ngáy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nếu nguyên nhân liên quan đến cấu trúc đường thở hoặc ngưng thở khi ngủ, việc chỉ tìm cách làm giảm tiếng ngáy có thể không giải quyết được vấn đề bên dưới.

Nếu ngáy kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, nên được bác sĩ đánh giá để có hướng xử lý phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về ngáy khi ngủ

Ngáy mỗi đêm có bình thường không?

Ngáy mỗi đêm không nhất thiết đồng nghĩa với bệnh lý, nhưng ngáy thường xuyên, đặc biệt khi ngáy rất to hoặc kèm ngừng thở, nên được kiểm tra để loại trừ các rối loạn hô hấp khi ngủ.

Người gầy có bị ngáy không?

Có. Ngáy không chỉ xảy ra ở người thừa cân. Các yếu tố như cấu trúc đường thở, nghẹt mũi, tư thế ngủ, tuổi tác và nhiều nguyên nhân khác cũng có thể gây ngáy.

Ngáy có phải do mũi không?

Có thể. Nghẹt mũi hoặc các vấn đề làm cản trở luồng khí qua mũi có thể góp phần gây ngáy. Tuy nhiên, ngáy cũng có thể xuất phát từ vùng họng và các yếu tố khác.

Ngáy có chữa được không?

Khả năng cải thiện phụ thuộc vào nguyên nhân. Một số trường hợp có thể giảm ngáy khi thay đổi tư thế ngủ, hạn chế rượu bia hoặc kiểm soát cân nặng. Nếu ngáy liên quan đến bệnh lý đường hô hấp hoặc ngưng thở khi ngủ, cần được đánh giá và điều trị phù hợp.

Kết luận

Ngáy khi ngủ khá phổ biến và không phải trường hợp nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu bạn ngáy to thường xuyên, có những khoảng ngừng thở, thở hổn hển khi ngủ hoặc luôn cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày, đây là những dấu hiệu không nên bỏ qua. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn phương pháp cải thiện phù hợp và phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến giấc ngủ.

Nếu tình trạng ngáy kéo dài hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường về hô hấp khi ngủ, bạn nên đi khám để được bác sĩ đánh giá cụ thể.