Huyết áp hai tay khác nhau có đáng lo? Khi nào cần đi khám?

Huyết áp hai tay khác nhau có bình thường không?

Khi đo huyết áp, kết quả ở tay phải và tay trái có thể không hoàn toàn giống nhau. Một mức chênh lệch nhỏ đôi khi chỉ xuất phát từ cách đo, thời điểm đo hoặc tư thế của người bệnh và chưa nhất thiết là dấu hiệu bệnh lý. Tuy nhiên, nếu huyết áp giữa hai tay chênh lệch rõ rệt và lặp lại qua nhiều lần đo, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ tim mạch, tình trạng này cần được bác sĩ đánh giá. Chênh lệch huyết áp hai tay kéo dài có thể liên quan đến bất thường mạch máu, trong đó có bệnh động mạch ngoại biên hoặc tổn thương động mạch dưới đòn.

Huyết áp hai tay chênh lệch bao nhiêu là đáng lo?

Không nên kết luận chỉ dựa trên một lần đo. Theo hướng dẫn của Hội Tim mạch châu Âu, khi chênh lệch huyết áp tâm thu giữa hai tay trên 15 mmHg và dai dẳng, cần được đánh giá vì có thể liên quan đến bệnh lý mạch máu.

Nếu phát hiện chênh lệch, bác sĩ thường sẽ yêu cầu đo lại đúng kỹ thuật để xác nhận kết quả.

Ví dụ:

• Tay phải: 125/80 mmHg.
• Tay trái: 120/78 mmHg.

Mức chênh lệch nhỏ như trên thường không đáng lo nếu không có triệu chứng bất thường.

Trong khi đó, nếu nhiều lần đo cho thấy một tay luôn cao hơn tay còn lại khoảng 15–20 mmHg hoặc hơn, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Vì sao huyết áp hai tay khác nhau?

Đo huyết áp chưa đúng cách

Đây là nguyên nhân khá phổ biến. Kết quả có thể thay đổi nếu:

• Hai tay đặt ở độ cao khác nhau.
• Vòng bít không phù hợp với kích thước cánh tay.
• Đo ngay sau khi vận động.
• Người đo nói chuyện hoặc cử động trong lúc đo.
• Đo hai tay vào những thời điểm khác nhau quá lâu.
• Căng thẳng hoặc lo lắng khi đo.

Vì vậy, trước khi nghĩ đến bệnh lý, cần kiểm tra lại kỹ thuật đo.

Xơ vữa động mạch

Mảng xơ vữa có thể làm hẹp lòng động mạch và ảnh hưởng đến lượng máu đi xuống cánh tay. Tình trạng này có thể khiến huyết áp đo được ở hai tay có sự khác biệt.

Hẹp động mạch dưới đòn

Động mạch dưới đòn cung cấp máu cho tay và một số vùng khác. Khi mạch bị hẹp, huyết áp ở bên tổn thương có thể thấp hơn bên còn lại.

Bệnh động mạch ngoại biên

Người mắc bệnh động mạch ngoại biên có thể có tổn thương ở nhiều vị trí của hệ thống động mạch. Chênh lệch huyết áp hai tay có thể là một dấu hiệu gợi ý cần được kiểm tra thêm.

Một số bệnh lý động mạch chủ

Trong những tình huống cấp tính, chẳng hạn bóc tách động mạch chủ, dòng máu đến một bên tay có thể bị ảnh hưởng, gây chênh lệch huyết áp giữa hai tay. Nếu chênh lệch huyết áp xuất hiện đột ngột cùng đau ngực hoặc đau lưng dữ dội, khó thở, ngất hoặc yếu liệt, cần cấp cứu ngay.

Huyết áp hai tay khác nhau có liên quan đến bệnh tim không?

Không phải cứ huyết áp hai tay khác nhau là mắc bệnh tim.

Tuy nhiên, chênh lệch huyết áp kéo dài có thể là dấu hiệu gợi ý bệnh lý mạch máu và có liên quan đến nguy cơ tim mạch cao hơn. Vì vậy, bác sĩ có thể xem xét thêm các yếu tố như tuổi, huyết áp, cholesterol, đường huyết, hút thuốc và tiền sử bệnh tim mạch.

Cách đo huyết áp hai tay chính xác

Để hạn chế sai số, bạn nên:

1. Nghỉ yên ít nhất 5 phút trước khi đo.
2. Không uống cà phê, hút thuốc hoặc vận động mạnh ngay trước khi đo.
3. Ngồi thẳng, tựa lưng và đặt chân trên sàn.
4. Đặt cánh tay ngang mức tim.
5. Sử dụng vòng bít có kích thước phù hợp.
6. Không nói chuyện trong lúc đo.
7. Đo cả hai tay trong lần kiểm tra đầu tiên.
8. Nếu phát hiện chênh lệch, đo lại sau vài phút để xác nhận.

Sau khi đã xác định tay có huyết áp cao hơn, những lần theo dõi huyết áp sau đó thường được thực hiện ở tay có chỉ số cao hơn, trừ khi bác sĩ hướng dẫn khác.

Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đi khám nếu:

• Huyết áp hai tay chênh lệch rõ rệt qua nhiều lần đo.
• Một tay thường xuyên có huyết áp thấp hơn đáng kể.
• Có đau hoặc mỏi một bên tay khi vận động.
• Tay lạnh hoặc yếu hơn bên còn lại.
• Có tiền sử tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu hoặc hút thuốc.

Cần cấp cứu ngay nếu chênh lệch huyết áp xuất hiện đột ngột kèm đau ngực dữ dội, đau lưng, khó thở, ngất, yếu liệt hoặc nói khó.

Nên khám ở đâu?

Nếu tình trạng chênh lệch huyết áp lặp lại, bạn có thể bắt đầu với chuyên khoa Tim mạch. Bác sĩ có thể kiểm tra huyết áp, mạch máu và chỉ định thêm siêu âm Doppler hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khi cần.

Một số cơ sở có chuyên khoa Tim mạch gồm:

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Hồng Ngọc có chuyên khoa Tim mạch, tiếp nhận thăm khám và theo dõi các bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp và một số vấn đề về mạch máu. Tùy tình trạng, người bệnh có thể được chỉ định các xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh phù hợp.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI có chuyên khoa Tim mạch, thực hiện khám và đánh giá các yếu tố nguy cơ tim mạch. Người bệnh có thể được tư vấn kiểm soát huyết áp và thực hiện các kiểm tra cần thiết theo chỉ định.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

MEDLATEC có chuyên khoa Tim mạch cùng hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ quá trình đánh giá bệnh lý tim mạch, mạch máu và tăng huyết áp.

Kết luận

Huyết áp hai tay khác nhau không phải lúc nào cũng đáng lo, đặc biệt khi mức chênh lệch nhỏ và chỉ xuất hiện ở một vài lần đo. Tuy nhiên, nếu chênh lệch đáng kể, lặp lại nhiều lần hoặc đi kèm triệu chứng bất thường, bạn nên khám Tim mạch để tìm nguyên nhân. Đặc biệt, đau ngực hoặc đau lưng dữ dội xuất hiện đột ngột kèm chênh lệch huyết áp hai tay là tình huống cần cấp cứu, bởi có thể liên quan đến các bệnh lý mạch máu nghiêm trọng.