Alzheimer là bệnh gì?

Alzheimer là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, gây tổn thương các tế bào não và làm suy giảm dần trí nhớ, khả năng tư duy, ngôn ngữ cũng như kỹ năng thực hiện các hoạt động hằng ngày. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây sa sút trí tuệ ở người lớn tuổi. Bệnh thường tiến triển chậm trong nhiều năm và nếu không được phát hiện sớm sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh cũng như gia đình.

Hay quên như thế nào là bất thường?

Không phải mọi trường hợp quên đều là Alzheimer.

Bạn nên lưu ý nếu xuất hiện các biểu hiện sau:

• Quên những sự việc vừa mới xảy ra.
• Hỏi đi hỏi lại cùng một câu hỏi.
• Thường xuyên quên lịch hẹn hoặc công việc quan trọng.
• Đặt đồ vật sai vị trí và không nhớ đã để ở đâu.
• Không nhớ đường đến những nơi quen thuộc.
• Quên cách sử dụng các vật dụng từng dùng hằng ngày.
• Gặp khó khăn khi giao tiếp hoặc tìm từ phù hợp.
• Khó đưa ra quyết định trong các công việc đơn giản.

Nếu các triệu chứng kéo dài nhiều tháng và ngày càng nặng hơn, người bệnh nên được khám chuyên khoa Thần kinh để xác định nguyên nhân.

Hay quên có phải dấu hiệu Alzheimer sớm?

Câu trả lời là có thể, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.

Ở giai đoạn sớm, Alzheimer thường biểu hiện bằng:

Giảm trí nhớ ngắn hạn

Người bệnh nhớ rõ chuyện nhiều năm trước nhưng lại quên những việc vừa diễn ra vài phút hoặc vài giờ trước.

Ví dụ:

• Quên mình vừa ăn gì.
• Quên đã uống thuốc hay chưa.
• Quên nội dung cuộc trò chuyện vừa kết thúc.

Khó tập trung

Người bệnh khó theo dõi một cuộc trò chuyện dài, khó đọc sách hoặc thực hiện những công việc cần suy nghĩ liên tục.

Khó sắp xếp công việc

Những việc trước đây rất quen thuộc như thanh toán hóa đơn, nấu ăn hay quản lý tài chính trở nên khó khăn hơn.

Thay đổi tính cách

Một số người trở nên:

• cáu gắt;
• dễ lo lắng;
• nghi ngờ người khác;
• thu mình, ít giao tiếp.

Đây cũng là một trong những dấu hiệu sớm thường bị gia đình bỏ qua.

Những nguyên nhân khác cũng gây hay quên

Không phải ai hay quên cũng mắc Alzheimer. Tình trạng này còn có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác.

Thiếu ngủ kéo dài

Não bộ cần thời gian nghỉ ngơi để lưu trữ và xử lý thông tin. Ngủ không đủ giấc làm giảm khả năng ghi nhớ và tập trung.

Căng thẳng, stress

Stress kéo dài làm tăng hormone cortisol, ảnh hưởng đến vùng não chịu trách nhiệm về trí nhớ.

Thiếu vitamin

Thiếu vitamin B12, acid folic hoặc vitamin D có thể khiến người bệnh giảm trí nhớ, mệt mỏi và khó tập trung.

Rối loạn tuyến giáp

Suy giáp có thể gây:

• trí nhớ kém;
• chậm chạp;
• buồn ngủ;
• giảm khả năng tư duy.

Trầm cảm

Nhiều người bị trầm cảm có biểu hiện giống sa sút trí tuệ với tình trạng giảm tập trung và suy giảm trí nhớ.

Tai biến mạch máu não

Đột quỵ hoặc tổn thương mạch máu não cũng có thể làm giảm trí nhớ, đặc biệt ở người cao tuổi.

Khi nào cần đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu sau:

• Hay quên kéo dài trên vài tháng.
• Quên ảnh hưởng đến công việc hoặc sinh hoạt.
• Không nhớ đường về nhà.
• Quên tên người thân.
• Thường xuyên lặp lại cùng một câu hỏi.
• Có thay đổi hành vi, tính cách.
• Kèm đau đầu, yếu tay chân hoặc nói khó.

Việc phát hiện sớm giúp xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp, đặc biệt trong giai đoạn đầu của bệnh Alzheimer.

Bác sĩ sẽ chẩn đoán như thế nào?

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:

• Khám chuyên khoa Thần kinh.
• Đánh giá chức năng nhận thức bằng các thang điểm chuyên biệt.
• Xét nghiệm máu để loại trừ thiếu vitamin hoặc rối loạn nội tiết.
• Chụp CT hoặc MRI não.
• Đánh giá tâm lý khi nghi ngờ trầm cảm.

Những phương pháp này giúp phân biệt Alzheimer với các nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ khác.

Hay quên bất thường nên khám ở đâu tại Hà Nội?

Nếu tình trạng hay quên diễn ra thường xuyên, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi, bạn nên lựa chọn các bệnh viện có chuyên khoa Thần kinh và đầy đủ phương tiện chẩn đoán.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

MEDLATEC có chuyên khoa Thần kinh kết hợp hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại như CT, MRI cùng nhiều xét nghiệm hỗ trợ đánh giá nguyên nhân suy giảm trí nhớ. Người bệnh có thể được khám, tầm soát các yếu tố nguy cơ và xây dựng kế hoạch theo dõi phù hợp.

Bệnh viện Hồng Ngọc

Hồng Ngọc là địa chỉ được nhiều người lựa chọn khi khám các bệnh lý thần kinh. Bệnh viện có đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại, hỗ trợ phát hiện sớm các rối loạn trí nhớ và sa sút trí tuệ.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Thu Cúc TCI cung cấp dịch vụ khám chuyên khoa Thần kinh, thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh giúp đánh giá nguyên nhân gây suy giảm trí nhớ. Quy trình khám nhanh gọn, phù hợp với người lớn tuổi cần kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Làm gì để hạn chế suy giảm trí nhớ?

Một số thói quen có thể giúp duy trì chức năng não bộ:

• Ngủ đủ 7–8 giờ mỗi ngày.
• Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
• Tập thể dục đều đặn.
• Ăn nhiều rau xanh, cá biển, các loại hạt.
• Hạn chế rượu bia và thuốc lá.
• Đọc sách, chơi cờ, học ngoại ngữ hoặc các hoạt động kích thích não bộ.
• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt sau tuổi 60.

Kết luận

Hay quên bất thường không đồng nghĩa chắc chắn mắc Alzheimer, nhưng cũng không nên xem nhẹ nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên và ảnh hưởng đến cuộc sống. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện nguyên nhân chính xác, từ thiếu vitamin, rối loạn nội tiết đến các bệnh lý thần kinh như Alzheimer, từ đó có hướng điều trị và theo dõi phù hợp. Nếu bạn hoặc người thân có biểu hiện suy giảm trí nhớ kéo dài, hãy chủ động đến các cơ sở y tế uy tín như MEDLATEC, Hồng Ngọc hoặc Thu Cúc TCI để được bác sĩ chuyên khoa Thần kinh đánh giá và tư vấn kịp thời. Điều trị từ giai đoạn sớm có thể giúp làm chậm tiến triển bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài.