Hạ natri máu là gì?

Hạ natri máu (Hyponatremia) là tình trạng nồng độ natri trong máu giảm xuống dưới 135 mmol/L. Natri là chất điện giải quan trọng giúp duy trì cân bằng nước trong cơ thể, ổn định huyết áp và hỗ trợ hoạt động của thần kinh, cơ bắp. Khi lượng natri giảm quá thấp, nước sẽ di chuyển vào bên trong tế bào nhiều hơn, đặc biệt là tế bào não. Điều này có thể gây phù não và dẫn đến nhiều triệu chứng từ nhẹ đến nặng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

Hạ natri máu có nguy hiểm không?

Câu trả lời là có. Mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào tốc độ giảm natri và mức natri trong máu.

Nếu natri giảm từ từ, người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi hoặc không có triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, khi natri giảm nhanh hoặc xuống quá thấp, người bệnh có thể gặp:

• Đau đầu dữ dội.

• Buồn nôn, nôn.

• Lú lẫn, giảm tập trung.

• Co giật.

• Hôn mê.

• Phù não.

• Nguy cơ tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Nguyên nhân gây hạ natri máu

Hạ natri máu có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Uống quá nhiều nước

Việc uống lượng nước quá lớn trong thời gian ngắn có thể làm pha loãng natri trong máu, đặc biệt ở người chơi thể thao sức bền hoặc người có bệnh lý nền.

Mất natri do nôn hoặc tiêu chảy

Nôn nhiều, tiêu chảy kéo dài hoặc mất nước do sốt có thể khiến cơ thể mất cả nước và chất điện giải.

Tác dụng của thuốc

Một số thuốc có thể làm tăng nguy cơ hạ natri máu như:

• Thuốc lợi tiểu.

• Một số thuốc chống trầm cảm.

• Một số thuốc điều trị động kinh.

Bệnh lý mạn tính

Một số bệnh có thể gây hạ natri máu gồm:

• Suy tim.

• Xơ gan.

• Bệnh thận.

• Suy tuyến thượng thận (bệnh Addison).

• Hội chứng tăng tiết hormone chống bài niệu không thích hợp (SIADH).

Triệu chứng hạ natri máu

Biểu hiện của bệnh thay đổi tùy theo mức độ giảm natri.

Giai đoạn nhẹ

• Mệt mỏi.

• Chán ăn.

• Buồn nôn.

• Đau đầu.

• Chuột rút.

Giai đoạn trung bình

• Chóng mặt.

• Lú lẫn.

• Buồn ngủ.

• Yếu cơ.

• Khó tập trung.

Giai đoạn nặng

Đây là tình trạng cấp cứu cần được xử trí ngay, với các biểu hiện như:

• Co giật.

• Mất ý thức.

• Hôn mê.

• Khó thở.

Hạ natri máu được chẩn đoán như thế nào?

Để xác định nguyên nhân và mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định:

• Xét nghiệm điện giải đồ.

• Xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan, thận.

• Xét nghiệm nước tiểu.

• Định lượng natri niệu.

• Đo áp lực thẩm thấu máu và nước tiểu.

• Một số xét nghiệm nội tiết nếu nghi ngờ bệnh tuyến giáp hoặc tuyến thượng thận.

Điều trị hạ natri máu

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ bệnh và tình trạng của người bệnh.

Các phương pháp có thể bao gồm:

• Điều chỉnh lượng nước đưa vào cơ thể.

• Bổ sung natri theo chỉ định của bác sĩ.

• Điều chỉnh hoặc thay đổi thuốc đang sử dụng nếu là nguyên nhân gây bệnh.

• Điều trị bệnh lý nền như suy tim, bệnh thận hoặc rối loạn nội tiết.

Trong trường hợp hạ natri máu nặng, người bệnh có thể cần truyền dung dịch natri ưu trương qua đường tĩnh mạch. Việc điều chỉnh nồng độ natri phải được thực hiện từ từ và theo dõi sát tại cơ sở y tế để hạn chế nguy cơ biến chứng thần kinh.

Cách phòng ngừa hạ natri máu

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, bạn nên:

• Uống nước vừa đủ theo nhu cầu cơ thể.

• Bổ sung nước và điện giải đúng cách khi vận động nhiều hoặc tiêu chảy.

• Không tự ý sử dụng thuốc lợi tiểu.

• Điều trị tốt các bệnh lý mạn tính.

• Khám sức khỏe định kỳ nếu thuộc nhóm nguy cơ cao.

Khám hạ natri máu ở đâu?

Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra điện giải và xác định nguyên nhân.

Bệnh viện Hồng Ngọc có chuyên khoa Nội cùng hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ phát hiện các rối loạn điện giải và theo dõi điều trị.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI tiếp nhận khám các bệnh lý nội khoa, thực hiện xét nghiệm điện giải, sinh hóa máu và các cận lâm sàng cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC có thế mạnh về hệ thống xét nghiệm hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán các rối loạn điện giải như hạ natri máu, đồng thời tư vấn và theo dõi điều trị phù hợp cho từng người bệnh.

Khi nào cần đến bệnh viện ngay?

Bạn cần đến cơ sở y tế hoặc khoa cấp cứu nếu có các biểu hiện:

• Co giật.

• Lú lẫn hoặc mất ý thức.

• Đau đầu dữ dội kèm nôn nhiều.

• Khó thở.

• Mệt lả, yếu cơ nghiêm trọng.

Đây có thể là dấu hiệu của hạ natri máu nặng cần được điều trị khẩn cấp.

Kết luận

Hạ natri máu là rối loạn điện giải có thể xảy ra ở nhiều đối tượng và có mức độ nguy hiểm khác nhau. Phát hiện sớm, xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời giúp hạn chế biến chứng nghiêm trọng như phù não, co giật hoặc hôn mê. Nếu xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, đau đầu, lú lẫn hoặc co giật, người bệnh không nên tự điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí phù hợp.