Viêm tụy cấp là gì?

Viêm tụy cấp là tình trạng tuyến tụy bị viêm đột ngột, khiến các enzym tiêu hóa bị kích hoạt sớm ngay trong tuyến tụy thay vì trong ruột non. Quá trình này khiến chính tuyến tụy bị "tự tiêu hóa", gây sưng nề, hoại tử và rối loạn chức năng tiêu hóa nghiêm trọng.
Viêm tụy cấp có thể kéo dài vài ngày đến vài tuần. Bệnh thường khởi phát đột ngột, với các triệu chứng dữ dội, cần được điều trị tại cơ sở y tế chuyên khoa. Trong một số trường hợp, bệnh có thể tiến triển thành viêm tụy mạn tính, gây tổn thương tụy vĩnh viễn.
Nguyên nhân gây viêm tụy cấp
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm tụy cấp, phổ biến nhất gồm:
-
Sỏi mật (chiếm 40–70%): Sỏi rơi từ túi mật vào ống mật chủ và làm tắc ống tụy, gây viêm tụy.
-
Lạm dụng rượu bia: Rượu là tác nhân chính gây kích thích enzym tụy hoạt động sớm.
-
Tăng triglyceride trong máu: Mỡ máu cao gây tổn thương tụy.
-
Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc kháng sinh, lợi tiểu, hóa trị có thể gây viêm tụy cấp.
-
Chấn thương vùng bụng: Do tai nạn, phẫu thuật hoặc thủ thuật can thiệp.
-
Rối loạn chuyển hóa di truyền: Như xơ nang tụy, rối loạn men tiêu hóa.
Triệu chứng viêm tụy cấp cần đi viện ngay
Viêm tụy cấp thường khởi phát đột ngột với các dấu hiệu điển hình sau:
-
Đau bụng dữ dội vùng thượng vị: Cơn đau có thể lan ra sau lưng, tăng lên sau ăn hoặc khi nằm.
-
Buồn nôn, nôn nhiều: Thường không giảm đau sau khi nôn.
-
Sốt nhẹ hoặc cao: Cho thấy có phản ứng viêm hoặc nhiễm trùng.
-
Chướng bụng, tiêu chảy hoặc táo bón
-
Hạ huyết áp, mạch nhanh: Dấu hiệu cảnh báo sốc do mất dịch.
-
Vàng da, vàng mắt: Nếu có sỏi gây tắc ống mật.
Viêm tụy cấp có thể diễn tiến rất nhanh sang sốc tụy, suy thận, tràn dịch phổi hoặc thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Chẩn đoán viêm tụy cấp tại BV Thu Cúc
Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc, người bệnh nghi ngờ viêm tụy cấp sẽ được thăm khám và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cần thiết để xác định mức độ tổn thương:
1. Khám lâm sàng
-
Kiểm tra điểm đau, đánh giá huyết áp, nhịp tim, nhiệt độ.
-
Quan sát dấu hiệu sốc, suy hô hấp nếu có.
2. Xét nghiệm máu
-
Amylase và Lipase tụy: Tăng cao bất thường là dấu hiệu đặc trưng.
-
Công thức máu, CRP: Đánh giá mức độ viêm.
-
Điện giải đồ, ure, creatinine: Kiểm tra chức năng thận.
3. Siêu âm bụng và CT Scanner ổ bụng
-
Đánh giá tình trạng tụy, ống tụy, phát hiện tụ dịch, hoại tử, sỏi mật.
4. MRI tụy-mật (MRCP) hoặc nội soi mật tụy (ERCP) nếu nghi ngờ sỏi tắc.
Việc chẩn đoán nhanh chóng và chính xác sẽ giúp bác sĩ lên phác đồ điều trị phù hợp, tránh biến chứng nặng.
Điều trị viêm tụy cấp tại BV Thu Cúc: Phác đồ cá nhân hóa, phục hồi nhanh

1. Cấp cứu ổn định chức năng sống
Khi nhập viện, người bệnh được đưa ngay vào phòng cấp cứu và theo dõi sát các chỉ số sinh tồn:
-
Truyền dịch nhanh để bù nước, điện giải
-
Giảm đau bằng thuốc chống co thắt hoặc morphin
-
Oxy hỗ trợ hô hấp, nếu người bệnh khó thở
-
Chống sốc, truyền albumin hoặc plasma nếu cần
2. Ngừng ăn đường miệng và hỗ trợ dinh dưỡng
Tuyến tụy cần được nghỉ ngơi hoàn toàn để hồi phục:
-
Ngừng ăn uống hoàn toàn trong 48–72h đầu
-
Truyền tĩnh mạch glucose, acid amin hoặc nuôi ăn qua ống nếu kéo dài
-
Sau khi ổn định, ăn lại từng bước bằng thực phẩm lỏng, dễ tiêu
3. Điều trị nguyên nhân gốc rễ
Tùy vào nguyên nhân viêm tụy, bác sĩ sẽ can thiệp:
-
Lấy sỏi mật bằng nội soi mật tụy (ERCP)
-
Dẫn lưu tụ dịch tụy, hoại tử bằng can thiệp xâm lấn tối thiểu
-
Dừng các loại thuốc nghi ngờ gây viêm tụy
-
Điều trị hạ mỡ máu, kiêng rượu tuyệt đối
4. Theo dõi biến chứng và chăm sóc toàn diện
Người bệnh được theo dõi 24/24, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh định kỳ để phát hiện sớm các biến chứng:
Ưu điểm điều trị viêm tụy cấp tại Bệnh viện Thu Cúc
-
Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa – Cấp cứu giàu kinh nghiệm, từng công tác tại Bạch Mai, Việt Đức…
-
Trang thiết bị chẩn đoán hiện đại, CT đa dãy, MRI mật tụy, xét nghiệm sinh hóa nhanh chóng
-
Kỹ thuật nội soi ERCP can thiệp sỏi mật, giả nang, tụ dịch chuyên sâu
-
Hệ thống phòng cấp cứu đạt chuẩn quốc tế, đầy đủ monitor, oxy, máy truyền dịch…
-
Chăm sóc hậu phẫu và dinh dưỡng chuyên biệt, giúp bệnh nhân hồi phục nhanh
-
Hỗ trợ bảo hiểm y tế và bảo hiểm tư nhân linh hoạt, tiết kiệm chi phí
Làm gì để phòng ngừa viêm tụy cấp tái phát?
Sau khi điều trị, người bệnh cần:
-
Tuyệt đối không sử dụng rượu bia
-
Kiểm soát mỡ máu, đường huyết nếu có bệnh nền
-
Ăn uống lành mạnh, hạn chế mỡ động vật, chiên rán
-
Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử sỏi mật, viêm tụy
-
Tuân thủ thuốc và lời dặn của bác sĩ điều trị
Đặt khám bệnh tại Bệnh viện Thu Cúc tại đây.