Đau hàm khi ăn là dấu hiệu gì?

Đau hàm khi ăn là tình trạng khá phổ biến, có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên hàm. Cơn đau có thể chỉ thoáng qua khi nhai thức ăn cứng hoặc kéo dài ngay cả khi không ăn uống. Nguyên nhân gây đau hàm rất đa dạng. Trong đó, các vấn đề về răng miệng, khớp thái dương hàm và tuyến nước bọt là những nguyên nhân thường gặp. Ngoài ra, đau hàm đôi khi có thể liên quan đến các bệnh lý khác cần được kiểm tra. Việc xác định chính xác nguyên nhân quan trọng hơn việc chỉ sử dụng thuốc giảm đau, bởi cách điều trị sẽ phụ thuộc vào bệnh lý gây đau.

Những nguyên nhân thường gây đau hàm khi ăn

1. Sâu răng hoặc viêm tủy răng

Sâu răng tiến triển sâu có thể ảnh hưởng đến tủy, gây đau khi ăn uống, đặc biệt khi nhai hoặc tiếp xúc với thức ăn nóng, lạnh, ngọt. Nếu tình trạng viêm tủy tiến triển, cơn đau có thể trở nên dữ dội, kéo dài và xuất hiện cả khi không ăn.

Một số dấu hiệu đi kèm gồm:

• Đau nhói ở một răng.
• Ê buốt khi ăn nóng hoặc lạnh.
• Đau tăng khi nhai.
• Răng đổi màu hoặc có lỗ sâu.
• Sưng vùng lợi quanh răng.

2. Viêm lợi, viêm nha chu

Viêm lợi và viêm nha chu có thể khiến vùng nướu đau, sưng và chảy máu. Khi nhai thức ăn, lực tác động lên răng và mô quanh răng có thể làm cơn đau rõ hơn. Nếu không điều trị, bệnh nha chu có thể ảnh hưởng đến tổ chức nâng đỡ răng và làm răng lung lay.

3. Rối loạn khớp thái dương hàm

Khớp thái dương hàm (TMJ) kết nối xương hàm dưới với hộp sọ và tham gia trực tiếp vào hoạt động nhai, nói và ngáp.

Rối loạn khớp thái dương hàm có thể gây:

• Đau trước tai hoặc vùng hàm.
• Đau tăng khi nhai.
• Khó há miệng.
• Cảm giác cứng hàm.
• Tiếng lục cục hoặc lạo xạo khi há, ngậm miệng.
• Đau lan lên thái dương hoặc mặt.

Nghiến răng, stress, chấn thương hoặc một số vấn đề về khớp cắn có thể liên quan đến tình trạng này.

4. Viêm tuyến nước bọt

Nếu đau hàm tăng rõ khi ăn, đặc biệt kèm sưng vùng má hoặc dưới hàm, cần nghĩ đến bệnh lý tuyến nước bọt. Khi ăn, cơ thể tăng tiết nước bọt. Nếu tuyến nước bọt bị viêm hoặc tắc nghẽn, áp lực trong tuyến có thể tăng và gây đau.

Người bệnh có thể nhận thấy:

• Đau hoặc sưng vùng trước tai, dưới hàm.
• Đau tăng khi ăn.
• Khô miệng.
• Vị bất thường trong miệng.
• Sốt trong trường hợp nhiễm trùng.

5. Sỏi tuyến nước bọt

Sỏi tuyến nước bọt là những cặn khoáng hình thành trong ống tuyến nước bọt. Khi ăn, lượng nước bọt tăng lên nhưng dòng chảy có thể bị cản trở bởi viên sỏi, khiến vùng tuyến bị đau hoặc sưng. Đặc điểm khá gợi ý là cơn đau hoặc sưng xuất hiện, tăng lên trong lúc ăn rồi giảm dần sau đó. Nếu tình trạng tái diễn, người bệnh nên khám Tai Mũi Họng hoặc chuyên khoa phù hợp để xác định có tắc nghẽn tuyến nước bọt hay không.

6. Áp xe răng

Áp xe răng là tình trạng nhiễm trùng tạo ổ mủ ở khu vực quanh chân răng hoặc các mô liên quan.

Ngoài đau răng, người bệnh có thể bị:

• Sưng mặt hoặc hàm.
• Đau khi nhai.
• Sốt.
• Hạch vùng cổ.
• Khó há miệng.

Nếu sưng lan nhanh hoặc gây khó nuốt, khó thở, cần được cấp cứu kịp thời.

7. Chấn thương vùng hàm

Một cú va đập hoặc chấn thương vùng mặt có thể gây tổn thương răng, cơ, khớp hoặc xương hàm. Nếu đau hàm xuất hiện sau chấn thương, đặc biệt khi kèm sưng, bầm tím, khó há miệng hoặc thay đổi khớp cắn, nên đi khám sớm.

Đau hàm khi ăn: Làm sao phân biệt nguyên nhân?

Có thể dựa vào một số biểu hiện đi kèm để định hướng:

Đây chỉ là những dấu hiệu định hướng, không thể thay thế chẩn đoán của bác sĩ.

Khi nào đau hàm cần đi khám?

Bạn nên đi khám nếu:

• Đau hàm kéo dài hoặc tái diễn.
• Cơn đau ngày càng tăng.
• Đau ảnh hưởng đến việc ăn uống.
• Hàm phát ra tiếng kêu thường xuyên khi há miệng.
• Khó há miệng hoặc nhai.
• Có răng đau, sâu hoặc lung lay.
• Vùng hàm, má hoặc dưới hàm bị sưng.
• Đau tăng khi ăn kèm sưng tuyến nước bọt.
• Có sốt hoặc hạch vùng cổ.

Nếu vùng mặt hoặc hàm sưng nhanh, kèm khó nuốt, khó thở hoặc tình trạng toàn thân xấu đi, cần đến cơ sở cấp cứu ngay.

Đau hàm khi ăn nên khám chuyên khoa nào?

Tùy triệu chứng, bạn có thể bắt đầu từ Răng Hàm Mặt nếu nghi ngờ nguyên nhân từ răng, lợi hoặc khớp hàm. Nếu đau và sưng vùng tuyến nước bọt, đặc biệt đau tăng khi ăn, có thể cần khám Tai Mũi Họng. Trong trường hợp triệu chứng không rõ nguyên nhân, bác sĩ có thể khám tổng quát vùng hàm mặt rồi chỉ định thăm dò phù hợp.

Chẩn đoán đau hàm bằng cách nào?

Bác sĩ sẽ hỏi về vị trí đau, thời điểm xuất hiện, mối liên quan với việc ăn uống, tiền sử chấn thương và các triệu chứng đi kèm. Tùy nguyên nhân nghi ngờ, người bệnh có thể được chỉ định:

Khám răng miệng

Giúp phát hiện sâu răng, viêm tủy, bệnh nha chu, áp xe hoặc các vấn đề khác.

Chụp X-quang

Có thể được sử dụng để đánh giá răng, chân răng và xương hàm khi cần.

Siêu âm

Siêu âm có thể hỗ trợ kiểm tra tuyến nước bọt, đặc biệt khi nghi ngờ viêm hoặc sỏi tuyến.

CT hoặc MRI

Trong một số trường hợp phức tạp, bác sĩ có thể chỉ định CT hoặc MRI để đánh giá xương, khớp thái dương hàm, mô mềm hoặc các tổn thương sâu hơn.

Đau hàm khi ăn nên làm gì?

Trong thời gian chờ đi khám, bạn có thể:

• Ưu tiên thức ăn mềm, dễ nhai.
• Tránh thức ăn quá cứng hoặc dai.
• Không há miệng quá rộng khi ngáp hoặc cắn thức ăn.
• Giữ vệ sinh răng miệng đều đặn.
• Uống đủ nước.
• Không tự ý chọc hoặc cố lấy sỏi ở tuyến nước bọt.
• Không tự dùng kháng sinh nếu chưa được bác sĩ kê đơn.

Nếu đau liên quan đến khớp hàm, hạn chế các hoạt động khiến hàm phải vận động quá mức có thể giúp giảm khó chịu tạm thời.

Đau hàm khi ăn nên khám ở đâu?

Nếu tình trạng kéo dài hoặc thường xuyên tái diễn, bạn có thể tham khảo các cơ sở có chuyên khoa Răng Hàm Mặt, Tai Mũi Họng và hệ thống chẩn đoán hình ảnh.

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc có các chuyên khoa liên quan đến vùng đầu mặt cổ, trong đó có Răng Hàm Mặt và Tai Mũi Họng. Người bệnh đau hàm có thể được thăm khám để định hướng nguyên nhân và thực hiện các kiểm tra cần thiết. Nếu triệu chứng nghi ngờ liên quan đến răng, khớp hàm hoặc tuyến nước bọt, bác sĩ sẽ tư vấn chuyên khoa phù hợp.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI cung cấp dịch vụ khám các bệnh lý thuộc vùng Tai Mũi Họng và Răng Hàm Mặt. Đây có thể là lựa chọn tham khảo khi đau hàm đi kèm đau răng, khó há miệng, sưng vùng mặt hoặc các triệu chứng vùng đầu mặt cổ.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC có các chuyên khoa phục vụ thăm khám bệnh lý liên quan đến vùng đầu mặt cổ cùng hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh. Tùy biểu hiện, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp kiểm tra phù hợp để tìm nguyên nhân gây đau hàm.

Lưu ý: Dịch vụ chuyên khoa, bác sĩ và mức chi phí có thể thay đổi theo từng cơ sở và thời điểm. Người bệnh nên liên hệ trực tiếp bệnh viện để được tư vấn trước khi đăng ký.

Kết luận

Đau hàm khi ăn có thể xuất phát từ răng miệng, khớp thái dương hàm hoặc tuyến nước bọt. Đặc biệt, đau và sưng tăng lên mỗi khi ăn là dấu hiệu đáng chú ý đối với các bệnh lý tuyến nước bọt như viêm hoặc tắc nghẽn. Nếu đau kéo dài, tái diễn, ảnh hưởng đến việc nhai hoặc đi kèm sưng, sốt, khó há miệng, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân. Trường hợp có sưng vùng mặt kèm khó nuốt, khó thở hoặc đau hàm cùng triệu chứng nghi ngờ tim mạch, cần được xử trí y tế sớm.