Cúm A là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị và khi nào cần đi khám.
Cúm A là gì?
Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm type A (Influenza A) gây ra.
Virus cúm có khả năng lây lan qua đường hô hấp, đặc biệt khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Virus cũng có thể lây gián tiếp khi một người chạm vào bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.
Cúm A có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường dễ gia tăng trong những thời điểm thời tiết thay đổi hoặc điều kiện thuận lợi cho virus lây lan.
Các chủng virus cúm A có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy một người từng mắc cúm vẫn có thể mắc cúm trở lại.
Cúm A lây qua đường nào?

Cúm A có khả năng lây lan tương đối nhanh trong cộng đồng.
Các con đường lây truyền phổ biến gồm:
Qua giọt bắn đường hô hấp
Khi người mắc cúm ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các giọt dịch tiết chứa virus có thể phát tán ra môi trường xung quanh.
Qua tiếp xúc gần
Việc tiếp xúc gần với người đang mắc cúm có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm, đặc biệt trong không gian kín hoặc đông người.
Qua tay và bề mặt nhiễm virus
Một người có thể chạm vào bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.
Chính vì vậy, rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và hạn chế tiếp xúc gần khi đang mắc bệnh là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ lây lan.
Triệu chứng cúm A thường gặp

Một trong những đặc điểm khiến nhiều người nhầm lẫn cúm A với cảm lạnh là các triệu chứng ban đầu có thể khá giống nhau.
Tuy nhiên, cúm thường có xu hướng khởi phát tương đối đột ngột và có thể khiến người bệnh mệt nhiều.
Các triệu chứng cúm A thường gặp gồm:
-
Sốt hoặc cảm giác sốt, ớn lạnh.
-
Ho.
-
Đau họng.
-
Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi.
-
Đau đầu.
-
Đau nhức cơ bắp.
-
Mệt mỏi.
-
Chán ăn.
Ở một số trường hợp, đặc biệt là trẻ em, người bệnh có thể xuất hiện thêm:
-
Buồn nôn.
-
Nôn.
-
Tiêu chảy.
Không phải tất cả người mắc cúm A đều có đầy đủ các triệu chứng trên.
Cúm A sốt bao nhiêu độ?
Sốt là một triệu chứng thường gặp khi mắc cúm nhưng không phải ai mắc cúm A cũng sốt cao.
Mức độ sốt có thể khác nhau tùy từng người, độ tuổi và tình trạng sức khỏe.
Vì vậy, không nên chỉ dựa vào nhiệt độ cơ thể để xác định có phải cúm A hay không.
Nếu có triệu chứng nghi ngờ cúm, bác sĩ có thể dựa vào biểu hiện lâm sàng và trong một số trường hợp chỉ định xét nghiệm để hỗ trợ chẩn đoán.
Cúm A khác cảm lạnh như thế nào?
Cúm A và cảm lạnh đều có thể gây ho, đau họng và sổ mũi nên rất dễ bị nhầm lẫn.
| Đặc điểm | Cúm A | Cảm lạnh |
|---|---|---|
| Khởi phát | Có thể đột ngột | Thường từ từ |
| Sốt | Có thể thường gặp | Ít gặp hơn |
| Đau nhức cơ thể | Có thể rõ rệt | Thường nhẹ hơn |
| Mệt mỏi | Có thể nhiều | Thường nhẹ |
| Ho | Thường gặp | Thường gặp |
| Đau họng | Có thể gặp | Có thể gặp |
| Nghẹt/chảy nước mũi | Có thể gặp | Rất thường gặp |
Tuy nhiên, bảng trên chỉ mang tính tham khảo. Chỉ dựa vào triệu chứng không phải lúc nào cũng có thể phân biệt chính xác cúm A với các bệnh hô hấp khác.
Cúm A có nguy hiểm không?
Phần lớn người khỏe mạnh có thể hồi phục sau cúm mà không gặp biến chứng nghiêm trọng.
Tuy nhiên, cúm có thể gây biến chứng ở một số trường hợp, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao.
Một số biến chứng có thể gặp gồm:
-
Viêm phổi.
-
Viêm phế quản.
-
Làm nặng thêm bệnh hen hoặc bệnh phổi mạn tính.
-
Làm nặng các bệnh lý nền.
-
Một số biến chứng khác tùy tình trạng sức khỏe.
Những ai cần đặc biệt lưu ý?
Các nhóm có nguy cơ biến chứng cao hơn có thể bao gồm:
-
Trẻ nhỏ.
-
Người cao tuổi.
-
Phụ nữ mang thai.
-
Người mắc bệnh mạn tính.
-
Người có hệ miễn dịch suy yếu.
Nếu thuộc nhóm nguy cơ và xuất hiện các triệu chứng giống cúm, người bệnh nên chủ động liên hệ bác sĩ để được tư vấn.
Cúm A bao lâu thì khỏi?
Thời gian hồi phục không giống nhau ở tất cả mọi người.
Với nhiều trường hợp không biến chứng, các triệu chứng cúm có thể cải thiện trong vài ngày và người bệnh có thể hồi phục hoàn toàn sau đó. Tuy nhiên, cảm giác mệt mỏi hoặc ho có thể kéo dài hơn.
Nếu triệu chứng không cải thiện, ngày càng nặng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.
Cúm A nên làm gì để nhanh hồi phục?
Nếu mắc cúm A và được bác sĩ đánh giá có thể chăm sóc tại nhà, người bệnh nên:
Nghỉ ngơi đầy đủ
Cơ thể cần thời gian để phục hồi và chống lại virus.
Hạn chế làm việc quá sức hoặc vận động cường độ cao trong thời gian đang bị bệnh.
Uống đủ nước
Sốt, đổ mồ hôi, nôn hoặc tiêu chảy có thể làm tăng nguy cơ mất nước.
Người bệnh nên bổ sung đủ nước và chú ý các dấu hiệu mất nước.
Ăn uống phù hợp
Ưu tiên các món dễ ăn, dễ tiêu và đảm bảo dinh dưỡng.
Nếu bị đau họng, có thể lựa chọn thực phẩm mềm, ấm và dễ nuốt.
Giữ không gian sống thông thoáng
Phòng ở nên được thông thoáng và vệ sinh thường xuyên.
Hạn chế tiếp xúc với người khác
Khi đang mắc cúm, hạn chế tiếp xúc gần với người khác, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.
Cúm A có cần uống thuốc kháng virus không?
Đây là câu hỏi rất nhiều người quan tâm.
Một số thuốc kháng virus có thể được bác sĩ sử dụng trong điều trị cúm, đặc biệt ở người có nguy cơ biến chứng hoặc trong những trường hợp bác sĩ đánh giá cần thiết.
Tuy nhiên, không nên tự ý mua và sử dụng thuốc kháng virus.
Việc điều trị cần dựa trên tuổi, tình trạng sức khỏe, thời điểm khởi phát triệu chứng, nguy cơ biến chứng và đánh giá của bác sĩ.
Có nên tự uống kháng sinh khi bị cúm A?
Không nên.
Cúm A do virus gây ra, trong khi kháng sinh được sử dụng để điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn.
Tự ý sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định có thể gây ra những tác dụng không mong muốn và góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.
Nếu nghi ngờ có nhiễm khuẩn đi kèm, bác sĩ sẽ đánh giá và quyết định phương pháp điều trị phù hợp.
Khi nào cúm A cần đi khám?
Không phải trường hợp cúm A nào cũng cần nhập viện. Tuy nhiên, người bệnh nên đi khám nếu:
-
Sốt hoặc triệu chứng kéo dài, không có xu hướng cải thiện.
-
Ho ngày càng nặng.
-
Khó thở.
-
Đau hoặc tức ngực.
-
Mệt nhiều bất thường.
-
Ăn uống kém hoặc không thể uống đủ nước.
-
Có dấu hiệu mất nước.
-
Triệu chứng bệnh nền trở nên nghiêm trọng hơn.
-
Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai có triệu chứng nghi ngờ cúm.
Những dấu hiệu cần cấp cứu
Nếu người bệnh xuất hiện khó thở nghiêm trọng, đau ngực dữ dội, tím tái, lú lẫn, co giật, mất ý thức hoặc tình trạng xấu đi nhanh chóng, cần đến cơ sở cấp cứu ngay.
Không nên chờ đặt lịch khám thông thường trong tình huống cấp cứu.
Cúm A ở trẻ em cần lưu ý gì?

Trẻ em là một trong những nhóm dễ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
Khi trẻ có biểu hiện giống cúm, cha mẹ nên theo dõi:
-
Nhiệt độ.
-
Khả năng ăn uống, bú và uống nước.
-
Mức độ tỉnh táo.
-
Nhịp thở.
-
Tình trạng ho.
-
Các dấu hiệu mất nước.
Đặc biệt, cần đưa trẻ đi khám nếu trẻ khó thở, tím tái, li bì, không uống được, co giật hoặc có tình trạng xấu đi rõ rệt.
Cha mẹ cũng không nên tự ý dùng thuốc cho trẻ mà chưa được hướng dẫn phù hợp.
Cúm A ở phụ nữ mang thai có đáng lo?

Phụ nữ mang thai có thể có nguy cơ gặp biến chứng do cúm cao hơn so với một số nhóm khác.
Nếu đang mang thai và xuất hiện:
-
Sốt.
-
Ho.
-
Đau họng.
-
Đau nhức cơ thể.
-
Mệt mỏi.
-
Khó thở.
mẹ nên chủ động liên hệ bác sĩ để được tư vấn.
Đặc biệt, không tự ý sử dụng thuốc cảm cúm hoặc thuốc kháng virus khi chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Cúm A ở người cao tuổi

Người cao tuổi, đặc biệt người có bệnh tim mạch, bệnh phổi, đái tháo đường hoặc các bệnh mạn tính khác, cần được theo dõi cẩn thận khi mắc cúm.
Một số trường hợp có thể không biểu hiện sốt rõ nhưng lại xuất hiện:
-
Mệt mỏi nhiều.
-
Ăn uống kém.
-
Khó thở.
-
Lú lẫn.
-
Bệnh nền diễn biến xấu hơn.
Nếu người cao tuổi có những dấu hiệu này, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm.
Cách phòng ngừa cúm A hiệu quả
Phòng bệnh vẫn là một trong những cách quan trọng để hạn chế nguy cơ mắc cúm và lây lan cho người khác.
Rửa tay thường xuyên
Đặc biệt sau khi ho, hắt hơi, đi ngoài, trước khi ăn hoặc sau khi tiếp xúc với bề mặt có nguy cơ nhiễm bẩn.
Che miệng khi ho và hắt hơi
Sử dụng khăn giấy hoặc khuỷu tay để che miệng khi ho, hắt hơi và bỏ khăn giấy đúng nơi quy định.
Hạn chế tiếp xúc khi đang mắc bệnh
Nếu đang có triệu chứng cúm, nên hạn chế tiếp xúc gần với người khác để giảm nguy cơ lây lan.
Vệ sinh không gian sống
Thường xuyên vệ sinh các bề mặt thường xuyên được chạm vào và giữ không gian sống thông thoáng.
Tiêm vaccine cúm
Tiêm vaccine cúm hằng năm là một trong những biện pháp phòng cúm được khuyến nghị cho nhiều nhóm đối tượng. Việc tiêm vaccine phù hợp nên được tư vấn dựa trên độ tuổi và tình trạng sức khỏe của từng người.
Có nên xét nghiệm cúm A không?
Không phải mọi trường hợp có triệu chứng hô hấp đều bắt buộc phải xét nghiệm cúm A.
Bác sĩ có thể căn cứ vào:
-
Triệu chứng.
-
Thời điểm khởi phát.
-
Tình hình dịch tễ.
-
Tuổi và bệnh nền.
-
Nguy cơ biến chứng.
Trong một số trường hợp, xét nghiệm có thể được chỉ định để hỗ trợ xác định nguyên nhân.
Vì vậy, nếu bạn đang có triệu chứng nghi ngờ cúm và không biết có cần xét nghiệm cúm A hay không, cách phù hợp là trao đổi với bác sĩ thay vì tự mua nhiều loại thuốc điều trị.
Đừng để cúm A khiến bạn mất thời gian tìm nơi khám
Khi bị sốt, ho, đau nhức người hoặc mệt mỏi, việc phải tìm kiếm thông tin về phòng khám, bệnh viện và lịch khám có thể khiến người bệnh thêm mệt.
Đặc biệt với trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc phụ nữ mang thai, việc chủ động lựa chọn nơi khám phù hợp càng quan trọng.
Đó cũng là lý do Đặt Khám Nhanh được xây dựng để hỗ trợ người dùng chủ động hơn trong hành trình chăm sóc sức khỏe.
Đặt Khám Nhanh – chủ động lịch khám khi bạn cần
Thông qua Đặt Khám Nhanh, người dùng có thể thuận tiện tìm kiếm thông tin khám và chủ động sắp xếp lịch khám phù hợp.
Thay vì đợi đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng mới bắt đầu tìm nơi khám, bạn có thể chủ động tìm hiểu và đặt lịch ngay khi nhận thấy sức khỏe có dấu hiệu bất thường.
Khi nào nên đặt lịch khám cúm?
Bạn có thể cân nhắc đặt lịch khi:
-
Sốt, ho và đau nhức cơ thể kéo dài.
-
Triệu chứng cúm không có dấu hiệu cải thiện.
-
Bạn thuộc nhóm có nguy cơ biến chứng.
-
Trẻ có các triệu chứng nghi ngờ cúm.
-
Người cao tuổi có biểu hiện bất thường.
-
Phụ nữ mang thai xuất hiện triệu chứng giống cúm.
-
Bạn cần bác sĩ tư vấn có cần xét nghiệm hay không.
-
Bạn muốn được đánh giá tình trạng sức khỏe thay vì tự điều trị tại nhà.
? Chủ động tìm kiếm cơ sở khám phù hợp và đặt lịch cùng Đặt Khám Nhanh khi cần.
Câu hỏi thường gặp về cúm A
Cúm A có lây không?
Có. Cúm A có khả năng lây từ người sang người, đặc biệt thông qua dịch tiết đường hô hấp và tiếp xúc gần.