Bệnh zona thần kinh có lây không?

Zona thần kinh (hay còn gọi là giời leo) là bệnh do virus Varicella-zoster gây ra – cũng chính là loại virus gây bệnh thủy đậu. Sau khi khỏi thủy đậu, virus không bị loại bỏ hoàn toàn mà tồn tại trong các hạch thần kinh và có thể tái hoạt động nhiều năm sau, gây nên bệnh zona. Một trong những câu hỏi được nhiều người quan tâm là zona thần kinh có lây không. Câu trả lời là có thể lây virus trong một số trường hợp, nhưng người tiếp xúc sẽ có nguy cơ mắc thủy đậu, chứ không lây trực tiếp bệnh zona thần kinh.

Zona thần kinh lây qua đường nào?

Virus Varicella-zoster chủ yếu lây khi người khác tiếp xúc trực tiếp với dịch trong các mụn nước của người mắc zona. Khi đó, người chưa từng bị thủy đậu hoặc chưa có miễn dịch có thể bị nhiễm virus và phát triển thành bệnh thủy đậu. Sau khi các mụn nước khô lại và đóng vảy, nguy cơ lây truyền sẽ giảm đáng kể. Zona không lây qua việc bắt tay, nói chuyện hay hít thở thông thường nếu không tiếp xúc với tổn thương da.

Những ai dễ mắc zona thần kinh?

Zona thần kinh có thể gặp ở bất kỳ ai từng mắc thủy đậu, nhưng nguy cơ cao hơn ở:

• Người từ 50 tuổi trở lên.
• Người có hệ miễn dịch suy giảm.
• Người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường hoặc ung thư.
• Người đang điều trị bằng thuốc ức chế miễn dịch.
• Người thường xuyên căng thẳng, mất ngủ hoặc làm việc quá sức.

Khi sức đề kháng suy giảm, virus có điều kiện tái hoạt động và gây bệnh.

Dấu hiệu nhận biết zona thần kinh

Triệu chứng của zona thường xuất hiện theo từng giai đoạn. Ban đầu, người bệnh có thể cảm thấy đau rát, ngứa hoặc châm chích ở một vùng da nhất định. Sau vài ngày, vùng da này sẽ nổi ban đỏ và xuất hiện các mụn nước thành từng cụm, thường chỉ ở một bên cơ thể. Một số người còn kèm theo sốt nhẹ, mệt mỏi hoặc đau đầu. Nếu được điều trị sớm, các tổn thương da thường khô và đóng vảy sau khoảng 2–4 tuần.

Zona thần kinh có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp zona thần kinh có thể hồi phục tốt nếu được điều trị đúng cách. Tuy nhiên, bệnh vẫn có nguy cơ gây biến chứng, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc người có hệ miễn dịch suy yếu.

Một số biến chứng có thể gặp gồm:

• Đau dây thần kinh sau zona.
• Nhiễm trùng vùng da tổn thương.
• Zona ở mắt gây ảnh hưởng thị lực.
• Tổn thương thần kinh hoặc giảm thính lực trong một số trường hợp.

Điều trị bằng thuốc kháng virus càng sớm, đặc biệt trong vòng 72 giờ kể từ khi phát ban, có thể giúp giảm mức độ nặng và nguy cơ biến chứng.

Điều trị zona thần kinh như thế nào?

Việc điều trị phụ thuộc vào thời điểm phát hiện và mức độ bệnh. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus, thuốc giảm đau hoặc các thuốc hỗ trợ giảm đau thần kinh nếu cần. Bên cạnh đó, người bệnh cần giữ vùng da sạch sẽ, tránh làm vỡ mụn nước và không tự ý sử dụng các mẹo dân gian hoặc thuốc bôi không rõ nguồn gốc để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.

Zona thần kinh nên khám ở đâu?

Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau rát một bên cơ thể kèm nổi mụn nước, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị sớm.

Bệnh viện Hồng Ngọc có chuyên khoa Da liễu tiếp nhận khám và điều trị nhiều bệnh lý ngoài da, bao gồm zona thần kinh. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ tư vấn phương án điều trị và hướng dẫn chăm sóc nhằm giảm nguy cơ biến chứng.

Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI triển khai dịch vụ khám Da liễu với quy trình từ thăm khám, chẩn đoán đến điều trị. Người bệnh được bác sĩ hướng dẫn sử dụng thuốc và chăm sóc vùng da tổn thương phù hợp.

Hệ thống Y tế MEDLATEC cũng tiếp nhận khám các bệnh lý da liễu và có hệ thống xét nghiệm hỗ trợ khi cần thiết. Với mô hình đa chuyên khoa, người bệnh có thể được phối hợp thăm khám nếu xuất hiện các biến chứng hoặc bệnh lý liên quan.

Làm thế nào để phòng ngừa zona thần kinh?

Mặc dù không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh, bạn có thể giảm nguy cơ bằng những biện pháp sau:

• Tiêm vắc xin phòng zona theo khuyến cáo của bác sĩ đối với người đủ điều kiện.
• Duy trì chế độ ăn uống cân đối và nghỉ ngơi hợp lý.
• Tăng cường vận động để nâng cao sức đề kháng.
• Kiểm soát tốt các bệnh lý mạn tính.
• Tránh tiếp xúc trực tiếp với dịch từ mụn nước của người đang mắc zona nếu chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa có miễn dịch.

Kết luận

Zona thần kinh không lây trực tiếp từ người sang người dưới dạng bệnh zona, nhưng virus gây bệnh vẫn có thể truyền sang người chưa có miễn dịch và gây bệnh thủy đậu khi tiếp xúc với dịch từ mụn nước. Việc phát hiện và điều trị sớm giúp giảm triệu chứng, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ, bạn nên đến các cơ sở y tế có chuyên khoa Da liễu như Bệnh viện Hồng Ngọc, Hệ thống Y tế Thu Cúc TCI hoặc Hệ thống Y tế MEDLATEC để được bác sĩ thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp.