Bệnh lupus là gì?

Lupus ban đỏ hệ thống (Systemic Lupus Erythematosus - SLE) là bệnh tự miễn mạn tính xảy ra khi hệ miễn dịch nhận diện nhầm các mô khỏe mạnh là "tác nhân lạ" và tấn công chúng. Tình trạng này có thể gây viêm và tổn thương ở nhiều cơ quan như da, khớp, thận, tim, phổi, mạch máu và hệ thần kinh. Bệnh gặp nhiều ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, nhưng nam giới, trẻ em và người cao tuổi cũng có thể mắc.

Bệnh lupus có chữa khỏi không?

Hiện nay, lupus chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của y học, đa số người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng, giảm các đợt bùng phát và duy trì cuộc sống gần như bình thường nếu được điều trị đúng phác đồ.

Mục tiêu điều trị gồm:

• Kiểm soát phản ứng tự miễn.

• Giảm viêm.

• Ngăn ngừa tổn thương cơ quan.

• Hạn chế biến chứng.

• Duy trì chất lượng cuộc sống.

Người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm vì điều này có thể khiến bệnh tái phát hoặc diễn tiến nặng hơn.

Người mắc lupus sống được bao lâu?

Đây là thắc mắc của rất nhiều người khi được chẩn đoán mắc bệnh.

Thực tế, không có một con số chung về tuổi thọ của người mắc lupus. Tiên lượng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Thời điểm phát hiện bệnh.

• Mức độ tổn thương các cơ quan.

• Khả năng đáp ứng điều trị.

• Việc tuân thủ điều trị.

• Lối sống và các bệnh lý đi kèm.

Hiện nay, nhờ các phương pháp điều trị hiện đại, nhiều người mắc lupus vẫn có thể sống lâu và duy trì chất lượng cuộc sống tốt nếu được theo dõi, điều trị thường xuyên và kiểm soát tốt các biến chứng.

Nguyên nhân gây bệnh lupus

Đến nay, nguyên nhân chính xác của lupus vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, bệnh được cho là liên quan đến nhiều yếu tố.

Di truyền

Người có người thân mắc lupus hoặc các bệnh tự miễn khác có nguy cơ cao hơn.

Rối loạn miễn dịch

Hệ miễn dịch hoạt động bất thường và tạo ra các tự kháng thể tấn công mô của chính cơ thể.

Nội tiết tố

Bệnh phổ biến ở nữ giới hơn nam giới, cho thấy hormone estrogen có thể góp phần vào sự phát triển của bệnh.

Yếu tố môi trường

Một số yếu tố có thể làm khởi phát hoặc khiến bệnh bùng phát gồm:

• Tia cực tím từ ánh nắng mặt trời.

• Nhiễm trùng.

• Căng thẳng kéo dài.

• Một số loại thuốc ở người có cơ địa nhạy cảm.

Triệu chứng thường gặp

Biểu hiện của lupus rất đa dạng và có thể khác nhau ở mỗi người.

Các triệu chứng thường gặp gồm:

• Mệt mỏi kéo dài.

• Đau và sưng nhiều khớp.

• Ban đỏ hình cánh bướm ở hai má.

• Sốt không rõ nguyên nhân.

• Rụng tóc nhiều.

• Loét miệng.

• Nhạy cảm với ánh nắng.

• Phù chân nếu có tổn thương thận.

• Đau ngực hoặc khó thở trong một số trường hợp.

Lupus có thể gây biến chứng gì?

Nếu không được điều trị và theo dõi đúng cách, lupus có thể gây tổn thương nhiều cơ quan quan trọng như:

• Viêm thận lupus.

• Suy thận.

• Viêm màng ngoài tim.

• Viêm màng phổi.

• Đột quỵ.

• Thiếu máu.

• Tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Không phải tất cả người bệnh đều gặp những biến chứng này. Nguy cơ phụ thuộc vào mức độ hoạt động của bệnh và việc kiểm soát điều trị.

Điều trị bệnh lupus như thế nào?

Việc điều trị sẽ được cá thể hóa cho từng người bệnh.

Bác sĩ có thể chỉ định:

• Thuốc chống viêm.

• Hydroxychloroquine hoặc các thuốc chống sốt rét tổng hợp nếu phù hợp.

• Corticosteroid.

• Thuốc ức chế miễn dịch.

• Thuốc sinh học trong một số trường hợp.

Ngoài dùng thuốc, người bệnh cần tái khám định kỳ để theo dõi hoạt động của bệnh và phát hiện sớm biến chứng.

Người mắc lupus nên làm gì?

Để kiểm soát bệnh hiệu quả, người bệnh nên:

• Uống thuốc đúng chỉ định.

• Tái khám đúng lịch.

• Tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mạnh.

• Sử dụng kem chống nắng và quần áo chống nắng.

• Nghỉ ngơi hợp lý.

• Ăn uống cân đối, đủ dinh dưỡng.

• Không hút thuốc, hạn chế rượu bia.

• Tập luyện nhẹ nhàng phù hợp với sức khỏe.

Khám lupus ở đâu?

Nếu có dấu hiệu nghi ngờ hoặc cần theo dõi bệnh lâu dài, người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa Cơ xương khớp hoặc Miễn dịch - Dị ứng.

Bệnh viện Hồng Ngọc tiếp nhận khám và quản lý nhiều bệnh lý nội khoa, trong đó có các bệnh tự miễn, kết hợp thực hiện xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh phục vụ điều trị.

Hệ thống y tế Thu Cúc TCI có chuyên khoa Nội tổng hợp và Cơ xương khớp, hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi và điều trị các bệnh lý tự miễn theo chỉ định của bác sĩ.

Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC có hệ thống xét nghiệm miễn dịch, sinh hóa và chẩn đoán hình ảnh hiện đại, hỗ trợ phát hiện sớm lupus, đánh giá mức độ tổn thương cơ quan và theo dõi hiệu quả điều trị.

Khi nào nên đi khám?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu có các biểu hiện:

• Đau khớp kéo dài.

• Ban đỏ bất thường trên mặt.

• Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.

• Sốt tái diễn.

• Rụng tóc nhiều.

• Phù chân hoặc tiểu ít.

• Đau ngực, khó thở.

Việc phát hiện sớm và điều trị đúng giúp giảm nguy cơ tổn thương các cơ quan quan trọng và cải thiện tiên lượng lâu dài.

Kết luận

Lupus ban đỏ hệ thống là bệnh tự miễn mạn tính chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, với các phương pháp điều trị hiện nay, phần lớn người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng, hạn chế biến chứng và duy trì tuổi thọ gần tương đương người khỏe mạnh nếu được chẩn đoán sớm, điều trị đúng và theo dõi định kỳ. Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ như phát ban hình cánh bướm, đau khớp kéo dài hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, người bệnh nên chủ động thăm khám để được chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.